Sumin_Chislovye_i_funktsionalnye_ryady_2021
.pdf
|
2 2x x |
2 |
|
|
2x3 |
|
|
o(x |
3 |
) 2 2x x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2x3 |
o(x |
3 |
) |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
lim |
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
3! |
|
|
|
2. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
x 0 |
|
x x |
|
o(x |
4 |
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
x3 |
|
o(x |
4 |
) |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Задача 6.12. Вычислить |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
ex sin x x(1 x) |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Решение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ex sin x x(1 x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
x |
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
o(x |
|
|
) |
x |
|
|
|
|
o(x |
|
|
|
) |
x(1 x) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
2! |
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
x x2 |
x3 |
|
x3 |
o(x3 ) x(1 x) |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
x3 |
|
o(x3 ) |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 . |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
3! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Задача 6.13. Вычислить |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
ln 1 |
x |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Решение. Если x , |
|
то |
|
1 |
0, |
поэтому |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
o |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
ln 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
x |
|
|
2x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Запишем
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
1 |
|
1 |
|
|
1 |
|
|||
lim |
x x |
|
ln 1 |
|
|
|
|
lim |
x x |
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
|
x |
|
|
2x |
2 |
|
2 |
|||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
x |
|
x |
|
|
x |
|
|
|
||||||
111
|
|
lim |
1 |
|
|
|
|
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o (1) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Задача 6.14. Вычислить |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x . |
|
|
|
|||
lim |
x3/ 2 |
x 1 |
x 1 2 |
|
|
|
||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение. Если x , |
то |
1 |
0, |
поэтому |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 1 |
|
1 |
|
1 |
|
1 |
|
|
|
x 1 x |
1 |
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
, |
x |
2 x |
8 x2 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
1 1 |
|
1 |
|
1 |
|
1 |
|
|
|
x 1 x |
1 |
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
. |
|
x |
2 x |
8 x2 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|||||||
Запишем
|
lim |
x3/ 2 |
|
|
|
x 1 |
x 1 2 |
x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 1 |
|
1 |
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|||||||||||||||||||
lim |
x |
|
x |
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
2 x |
8 |
|
x2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
x |
|
|||||||||||||||
2 |
|
x |
8 |
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
lim |
|
x |
x |
|
|
x |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
x |
|
|
8 x |
x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
|
|
|
2 x |
|
|
||||||||||||||
2 |
|
x |
8 x |
|
|
x |
|
|
|
|
3/ 2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
lim |
x |
|
x |
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
o |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
. |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
4 |
x x |
|
|
|
|
3/2 |
4 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
2. Преобразование интегралов
Задача 6.15. Разложить в ряд Маклорена интеграл с переменным верхним пределом
x |
t 2 |
e |
2 dt. |
0 |
|
112
Решение. Пользуясь формулой (6.7), при любом t запишем
|
t2 |
|
|
t2 |
|
|
t4 |
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
t |
2n |
|
|
|
|
|
n t |
2n |
|
|||||||
e |
2 1 |
|
|
|
|
|
|
... ( 1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
... |
( 1) |
|
|
|
|
|
, |
||||||||||||
2 |
4 |
2! |
|
2 |
n |
n! |
2 |
n |
n! |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n 0 |
|
|
|
||||||||||||||||
где ряд сходится равномерно на любом отрезке. Тогда |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
t2 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
t |
2n |
|
|
|
|
|
|
|
|
( 1) |
n |
x |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
e |
2 |
dt |
|
( 1)n |
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
t2n dt |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
n |
n! |
2 |
n |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
0 |
n 0 |
|
|
|
|
|
|
n 0 |
|
n! 0 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2n 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
( 1)n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
x |
. |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
2 |
n |
|
(2n |
1) n! |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Функция |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
x |
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x) |
|
|
|
|
|
|
e 2 dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
играет важную роль в теории вероятностей и называется нормиро-
ванной функцией Лапласа.
Итак, нормированная функция Лапласа представляется рядом Маклорена
|
1 |
|
|
|
x |
2n 1 |
|||||
(x) |
( 1)n |
|
|
|
, |
|
x |
|
. |
||
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
n |
|
|
|||||||
|
2 n 0 |
2 |
|
(2n 1) n! |
|||||||
Задача 6.16. Представить в виде суммы числового ряда определенный интеграл
1 |
ln x |
|
1 x2 |
|
|
|
|
|
dx. |
|
x |
|
||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение. При x 1 справедливо разложение
ln x |
|
|
n |
(2n 1)!! x2n 1 |
1 x2 x |
( 1) |
|
||
|
n 1 |
(2n 1) (2n)!! |
||
113
(см. задачу 6.9). Разделив полученный ряд на x, x 0 , и почленно проинтегрировав в пределах от 0 до 1, получим окончательно
1 |
ln x |
1 x2 |
1 |
|
|
( 1)n (2n 1)!! |
|
|
|
|
dx 1 |
|
|
x2n dx |
|
|
x |
(2n 1) (2n)!! |
|||||
0 |
|
0 |
|
n 1 |
|
||
|
( 1)n (2n 1)!! |
|
|
|
|
|
|
( 1)n |
|
|
|
|
||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C2nn . |
|
|
(2n 1) |
2 |
(2n)!! |
|
(2n 1) |
2 |
2 |
2n |
|
||||||||
n 1 |
|
|
n 0 |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
n 1 |
|
||
Задача 6.17. Доказать равенство xx dx |
( 1)n . |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
n 1 |
|
n |
|
|||
Решение. Запишем подынтегральную функцию в |
виде |
|||||||||||||||
xx ex ln x . Разложив ее в степенной ряд относительно t x ln x |
(см. |
|||||||||||||||
формулу (6.7)), получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
n |
ln |
n |
x |
|
|
|
|
|
|||
|
xx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
при любом x 0. Проинтегрируем этот ряд почленно в пределах от 0 до 1. Имеем
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xx dx |
xn lnn x dx. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
n 0 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Считая m {0}, n , |
и интегрируя по частям, получаем |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
n |
1 |
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
||||
|
|
Im, n xm lnn x dx |
xm lnn 1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
Im, n 1. |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
m 1 |
m |
1 |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Полагая |
в |
|
полученной рекуррентной формуле последовательно |
|||||||||||||||||||||||||
n = 1, 2, …, находим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
I |
m,1 |
|
|
1 |
|
I |
m, 0 |
, |
I |
m, 2 |
|
2! |
|
|
|
I |
m, 0 |
, ..., I |
m, n |
( 1)n |
|
|
n! |
I |
m, 0 |
. |
||
m |
1 |
(m 1)2 |
|
(m 1)n |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
114
Так как
Im, 0 |
|
1 |
xm dx |
1 |
|
, |
то |
Im, n |
|
( 1)n n! |
, |
||
|
m 1 |
(m 1)n 1 |
|||||||||||
откуда |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( 1)n |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
In, n |
n! |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
(n |
1)n 1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
при любом n {0}. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Таким образом, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
n 1 |
|
|
xx dx |
|
( 1) |
|
( 1)n . |
|
|||||||
|
|
n 1 |
|
||||||||||
|
0 |
|
n 0 |
|
(n 1) |
n 1 |
|
n |
|
||||
115
7. Некоторые методы нахождения сумм числовых и функциональных рядов
Теорема 7.1 (вторая теорема Абеля). Пусть R – радиус сходи-
мости степенного ряда
an (x x0 )n .
n 0
Если ряд сходится в точке x x0 R ( x x0 R ), то его сумма S (x) является функцией, непрерывной в точке x x0 R
( x x0 R ), т.е.
|
|
|
|
|
|
S (x0 R) lim |
S(x) |
an Rn |
|
||
|
|
x x0 R |
0 |
n 0 |
|
|
R) |
lim |
|
|
|
S(x0 |
S(x) an ( R)n . |
||||
|
|
x x0 R 0 |
n 0 |
|
|
На второй теореме Абеля базируется следующий метод нахождения сумм числовых рядов.
Теорема 7.2 (метод Абеля). Если числовой ряд
an
n 0
сходится, то его сумма находится по формуле
|
|
|
S an |
lim |
an xn . |
n 0 |
x 1 0 |
n 0 |
|
Аналогичные результаты справедливы для общих степенных рядов в комплексной плоскости с заменой интервала сходимости на круг сходимости, а концевых точек интервала сходимости на точки граничной окружности. Будем далее использовать эти факты.
116
7.1. Суммирование числовых рядов
Задача 7.1. Найти сумму числового ряда
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos n . |
|
|||||
Решение. Известно, что |
|
|
n 0 |
n! |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
z |
n |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
ez , |
z . |
|
||||
|
|
|
|
|
n! |
|
||||||||
|
|
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|
|
||||
В частности, для z ei cos1 i sin1 имеем |
|
|||||||||||||
|
|
in |
eei ecos1 i sin1 ecos1 (cos (sin1) i sin (sin1)). |
|||||||||||
e |
|
|||||||||||||
n 0 |
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Отделяя вещественную часть, запишем |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
in |
|
|
|
|
|
cos n |
|
|
||
|
|
|
|
e |
|
|
|
ecos1 |
cos (sin1). |
|||||
|
|
Re |
|
|
n! |
|||||||||
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|||
Отметим, что отделение мнимой части дает |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
e |
in |
|
|
|
|
|
sin n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ecos1 sin (sin1). |
|||||||
|
|
Im |
|
|
n! |
|||||||||
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|
n 0 |
|
|
|
|||
Задача 7.2. Найти сумму числового ряда |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n 3)!! cos n. |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
n 2 |
|
(2n)!! |
|
|
|||||
Решение. В стандартный биномиальный ряд (см. общую формулу (6.13), действующую и для комплексной переменной)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 t)m 1 m(m 1)...(m n 1) tn |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
n 1 |
|
|
n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
подставим m 1 / 2, |
t z. Тогда в круге |
|
z |
|
1 имеем разложение |
|||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
2n 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
2 |
|
2 |
|
... |
|
2 |
|
|
|
|
|
z |
|
(2n 3)!! zn . |
|||
1 z 1 |
|
|
|
|
|
|
|
( z)n |
1 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|||||||||
n 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
n 2 |
(2n)!! |
||||||
117
(Здесь, как обычно, под 1 z понимается та ветвь корня, для которой 1 z z 0 1 ; см. также (6.19).)
Подставляя сюда точку z ei , лежащую на единичной окружности, находим
|
|
|
|
|
|
|
1 ei 1 e |
i |
|
|
|
|
(2n |
3)!! ein |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
или |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
n 2 |
|
|
(2n)!! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(2n 3)!! ein |
1 e |
|
|
|
1 ei . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(7.1) |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n 2 |
|
(2n)!! |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Извлекая нужное значение корня из комплексного числа |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 e |
i |
(1 cos1) isin1 |
2sin |
2 |
1 |
2i sin |
1 |
cos |
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1i |
|
|
|
|
1i |
|
|
||||||
|
2i sin |
1 |
|
1 |
isin |
1 |
|
|
2sin |
1 |
|
e |
i |
2sin |
1 |
e |
|
, |
|
||||||||||||||
|
2 |
cos |
2 |
2 |
|
2 |
|
|
|
2 e2 |
|
2 |
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
1 e |
i |
|
2sin |
1 |
|
1 |
i sin |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
cos |
|
|
4 |
|
|
|
4 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Поэтому правая часть (7.1) преобразуется к виду |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
1 |
ei |
|
1 e |
i |
1 |
1 |
(cos1 i sin1) |
|
2sin |
1 |
|
|
1 |
i sin |
1 |
|
|||||||||||||||||
2 |
|
2 |
|
cos |
|
4 |
|
4 |
. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Приравнивая теперь вещественные части в (7.1), находим сумму исходного ряда
|
(2n 3)!! cos n 1 |
1 cos1 |
|
1 |
|
1. |
|
2sin |
cos |
||||
n 2 |
(2n)!! |
2 |
|
2 |
|
4 |
Аналогично, приравнивая мнимые части (7.1), находим сумму ряда
|
(2n 3)!! sin n 1 |
1 sin1 |
|
1 |
|
1. |
|
2sin |
sin |
||||
n 2 |
(2n)!! |
2 |
|
2 |
|
4 |
118
Задача 7.3. Найти суммы числовых рядов:
|
|
1 |
|
|
|
|
а) |
arctg |
; |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||
|
n 1 |
2n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) |
arcctg (n2 n 1). |
|
|
|
||
|
n 1 |
|
|
|
|
|
Решение. |
|
|
|
|
|
|
а) Используя формулу |
|
|
|
|||
|
|
arctg x arctg y arctg |
x y |
, |
xy 1, |
|
|
|
1 xy |
||||
|
|
|
|
|
|
|
выпишем первые частичные суммы исходного ряда:
S arctg 1 |
, |
S |
2 |
arctg 2 |
, |
S |
3 |
arctg 3 |
, ... . |
|
1 |
2 |
|
|
3 |
|
|
4 |
|
||
Применяя метод математической индукции, докажем формулу
n |
1 |
|
|
n |
|
|
|
Sn arctg |
|
arctg |
, |
n . |
(7.2) |
||
2k |
2 |
n 1 |
|||||
k 1 |
|
|
|
|
|
При n 1 имеем S1 arctg 12 , что согласовано с (7.2). Допустим
справедливость формулы (7.2) при некотором n . В таком случае для (n + 1)-й частичной суммы исходного ряда получим
Sn 1 Sn arctg |
1 |
arctg |
n |
|
|
arctg |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
2(n 1)2 |
n 1 |
2(n |
|
1)2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
n |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
n 1 |
2(n 1)2 |
|
(n 1)(2n2 |
2n 1) |
|
|
|
|
|
n |
1 |
, |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
arctg |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
|||||
1 |
|
n |
1 |
|
|
|
(n 2)(2n2 |
2n 1) |
|
n |
2 |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
n 1 |
|
|
2(n 1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
и, следовательно, формула (7.2) верна при всех n . |
Но тогда |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|||||
|
arctg |
|
lim Sn lim arctg |
arctg 1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
2 |
n 1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
n 1 |
|
|
|
|
2n |
n |
n |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|||||||||||
119
б) Используя формулу
arcctg x arcctg y arcctg |
xy 1 |
, |
xy 1, |
|
x y |
||||
|
|
|
выпишем первые частичные суммы исходного ряда: S1 arcctg 3,
S2 |
arcctg 2, |
S3 |
arcctg 5 |
, .... Применяя |
метод |
математической |
|||
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
индукции, докажем формулу |
|
|
|
|
|
||||
|
|
n |
|
|
|
n 2 |
|
|
|
|
Sn arcctg (k2 |
k 1) |
arcctg |
, |
n . |
(7.3) |
|||
|
|
k 1 |
|
|
|
n |
|
|
|
При n 1 имеем S1 arcctg 3, что согласовано с формулой (7.3).
Допустим справедливость формулы (7.3) при некотором значении n . В таком случае для (n + 1)-й частичной суммы исходного ряда получим
Sn 1 Sn arcctg ((n 1)2 n 2) arcctg n 2 n
|
|
|
|
|
|
|
|
n 2 |
(n2 3n 3) 1 |
|
|
||||||
arcctg (n |
2 |
3n 3) arcctg |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
n 2 |
(n2 3n 3) |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|||
arcctg |
(n 2)(n2 3n 3) n |
arcctg |
(n 3)(n2 |
2n 2) |
|
||||||||||||
(n 2) |
n(n2 3n 3) |
(n 1)(n2 |
|
2n 2) |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
arcctg |
n 3 |
|
, |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
n 1 |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
и, следовательно, формула (7.3) верна при всех n . |
Но тогда |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
arcctg (n2 n 1) lim Sn lim arcctg n 2 arcctg 1 |
|||||||||||||||||
n 1 |
|
|
n |
|
n |
|
n |
|
|
|
|
4 |
|||||
Задача 7.4. Доказать, что числовой ряд |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
n 1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
( 1) |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
ln 1 |
n |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
n 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
сходится условно, и найти его сумму.
120
