ВМ 1 семетр / Лекции / Лекция 7
.pdf11
Исследуем функции на четность (нечетность):
th( x) |
sh x |
|
sh x |
th(x) , |
|
|
|
(26) |
|||||||||||||||||||||||
ch x |
|
ch x |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
cth( x) |
ch x |
|
ch x |
cth(x) . |
|
|
(27) |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
sh x |
sh x |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
То есть гиперболический тангенс и котангенс функции нечетные, при |
|||||||||||||||||||||||||||||||
этом функция cth(x) не определена в нуле. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Найдем пределы функций в бесконечности: |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
lim th(x) |
|
|
|
|
ex |
e x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1, |
|
|
|
|
(28) |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
e |
x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
lim th(x) |
|
|
ex e x |
lim |
e x ex |
1, |
|
||||||||||||||||||||||||
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(29) |
|||||||||||||
|
|
x |
e |
x |
|
|
x |
e |
x |
||||||||||||||||||||||
x |
x e |
|
|
|
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
lim cth(x) |
|
|
|
|
ex |
e x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
1, |
|
|
|
|
(30) |
|||||||||||||||||
|
|
|
x |
e |
x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
lim cth(x) |
|
|
ex e x |
lim |
e x ex |
1. |
|
||||||||||||||||||||||||
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(31) |
|||||||||||||||||
|
x |
e |
x |
|
x |
e |
x |
||||||||||||||||||||||||
x |
x e |
|
|
|
|
|
|
|
|
x e |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
То есть у гиперболического тангенса и котангенса одинаковые |
|||||||||||||||||||||||||||||||
горизонтальные асимптоты в - |
|
линии у 1 и у 1. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
Можно получить следующие формулы для гиперболического тангенса и котангенса суммы и разности аргументов:
th(x y) |
|
th(x) th( y) |
. |
|
(32) |
|
|
||||
|
1 th(x)th( y) |
|
|||
cth(x y) |
1 cth x cth( y) |
|
|||
|
|
. |
(33) |
||
|
cth(x) cth( y) |
||||
Стаценко И.В. Лекция 7. Математический анализ.
12
Производные гиперболического тангенса и котангенса получим непосредственным дифференцированием составляющих
th (x) sh(x)ch(x)
cth (x) ch(x)sh(x)
|
|
ch2 x sh2 x |
1 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
ch2 x |
ch2 x |
||||||
|
sh2 |
x ch2 x |
1 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
. |
||
|
|
sh2 x |
sh2 x |
||||||
3.Обратные гиперболические функции
(34)
(35)
На участках монотонности косинуса и котангенса гиперболического и на всей числовой оси для синуса и тангенса гиперболического существуют обратные гиперболические функции:
у arsh(x) , |
у arch(x) , |
у arth(x) , |
у arcth(x) . |
|||||||
Функции называются, соответственно, ареасинус, ареакосинус, |
||||||||||
ареатангенс, ареакотангенс. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Производные данных функций равны: |
|
|
|
|
||||||
|
arsh (x) |
|
|
|
|
1 |
, |
|
(36) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
1 |
x2 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||||
|
arch (x) |
|
|
|
|
1 |
|
, |
|
(37) |
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
x2 1 |
|
|||||
|
arth (x) |
|
|
1 |
, |
|
(38) |
|||
|
|
|
x2 |
|
||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
||||
|
arcth (x) |
|
1 |
. |
|
(39) |
||||
|
|
x2 |
|
|||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
||||
Докажем справедливость формул (36-37). |
|
|
||||||||
Пусть функция, обратная ареасинусу |
|
y arsh(x) есть |
x sh( y) , |
|||||||
тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Стаценко И.В. Лекция 7. Математический анализ.
13
1 |
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
arsh (x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
(40) |
||||||||
sh y |
ch y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
1 sh2 y |
|
1 x2 |
|||||||||||||||||||||||||||
При доказательстве использовалось тождество сh2 ( y) sh2 y 1. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Пусть функция, обратная ареакосинусу |
y arсh(x) |
|
на некотором |
||||||||||||||||||||||||||||
участке монотонности функции есть x сh( y) , тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
1 |
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
arсh (x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
(41) |
||||||||||
сh y |
sh y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
ch2 y 1 |
|
|
|
x2 1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
Докажем далее справедливость формул (38-39). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Пусть функция, обратная ареатангенсу |
y arth(x) есть x th( y), тогда |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
ch2 y |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
arth (x) |
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
(42) |
|||||||||||||||||||||
th y |
1 th2 |
y |
1 x2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
Пусть функция, обратная ареакотангенсу на некотором участке монотонности функции y arсth(x) есть x cth( y) , тогда
1 |
sh2 y |
1 |
|
1 |
|
|
|
arcth (x) |
|
|
|
|
. |
(43) |
|
cth y |
1 cth2 y |
1 x2 |
|||||
4.Расширенная таблица производных
Сучетом полученных производных обратных тригонометрических функций, гиперболических и обратных гиперболических функций имеем расширенную таблицу производных см. таблицу 1.
Стаценко И.В. Лекция 7. Математический анализ.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таблица 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
1. |
x x 1 , |
|
|
|
|
|
x D, где D R область определения |
|
||||||||||||||||||||
|
степенной функции, |
R , 0. |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
2. |
ax ax ln a , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a 0, |
x R . |
|
|
||||||||||||
3. |
ex ex , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x R . |
|
|
|
|||||
4. |
|
|
cos(x) , |
|
|
|
|
|
|
|
|
x R . |
|
|
|
|||||||||||||
sin(x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
5. |
|
|
sin(x) , |
|
|
|
|
|
|
|
x R . |
|
|
|
||||||||||||||
cos(x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
6. |
loga (x) |
1 |
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
a 0, |
a 1, |
x 0. |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
x ln a |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
7. |
ln(x) |
1 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 0. |
|
|
|
|||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
tg(x) |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
, |
|
x D, где D R область определения |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
8. |
cos2 x |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
функции tg(x) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
ctg(x) |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
x D, где D R область определения |
|
||||||||||||||
9. |
sin2 |
x |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
функции ctg(x) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arcsin(x) |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
, |
|
|
x D, где D R область определения |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
10. |
|
|
|
|
1 |
x2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
функции arcsin(x) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arccos(x) |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
, |
x D, |
где D R область |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
11. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
x2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
определения функции arccos(x) . |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
arctg(x) |
|
|
, x D, где D R область определения |
|
|||||||||||||||||||||||
12. |
1 x2 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
функции arctg(x) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
arc ctg(x) |
|
|
1 |
|
|
|
|
, |
|
|
x D, где D R область |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
13. |
1 x2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
определения функции arcctg(x) . |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Стаценко И.В. Лекция 7. Математический анализ.
15
Таблица 1(продолжение)
14. |
|
ch |
x , |
|
|
|
|
x R . |
|
||||||||||
sh(x) |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
15. |
|
sh |
x , |
|
|
|
|
x R . |
|
||||||||||
ch(x) |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
16. |
th(x) |
|
|
|
|
1 |
|
|
, |
|
|
|
|
|
x R . |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
ch2 x |
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
cth(x) |
1 |
|
|
|
|
|
, |
x D, где D R область определения |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
17. |
sh2 x |
||||||||||||||||||
|
функции cth(x) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18. |
arsh(x) |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
, |
x R . |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
1 x2 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
arch(x) |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
, |
x D, где D R область |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
19. |
|
|
x2 1 |
||||||||||||||||
|
определения функции arch(x) . |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20. |
arth(x) |
|
|
|
1 |
|
|
, |
|
|
|
|
|
x R , |
x 0. |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
1 x2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
21. |
arcth(x) |
1 |
|
|
|
, |
|
|
|
x R , |
x 0. |
||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
1 x2 |
|
|
|
||||||||||||||||
Стаценко И.В. Лекция 7. Математический анализ.
