
Радиоавтоматика.-6
.pdf
140
первого порядка, которое рассматривалось выше, другим знаком перед
единицей.
Амплитудно-фазовая характеристика
|
|
|
W ( j ) |
|
|
k |
|
. |
(11.97) |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
j |
T |
1 |
||||||||
Амплитудная, фазовая и логарифмическая амплитудная частотные |
|||||||||||||
характеристики соответственно запишутся |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
W ( j |
) |
|
|
|
k |
|
|
; |
|
|
(11.98) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
1 ( T )2 |
; |
|
(11.99) |
||||||
( ) |
|
|
arctg ( |
T ) |
|
L ( ) 20 lg k |
20 lg |
|
|
1 ( T )2 . |
(11.100) |
||||
Переходная и импульсная характеристики для неустойчивого звена |
|||||||||
запишутся |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
h(t) |
k (eT |
1) , |
(11.101) |
||||||
|
|
|
k |
|
|
t |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
(t) |
|
eT . |
(11.102) |
|||||
|
T |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Разница между частотными характеристиками устойчивого апериодического звена первого порядка (рис. 11.4) и неустойчивого апериодического звена первого порядка (рис. 11.22) в величине фазы.
Переходные характеристики неустойчивого звена первого порядка неограниченно растут со временем (рис. 11.23).
Неустойчивыми являются все звенья, передаточные функции которых отличаются от передаточных функций рассмотренных выше статических звеньев изменением знака любого из членов знаменателя на отрицательный знак. Примерами неустойчивых звеньев служат звенья со следующими передаточными функциями:

141
|
|
|
|
|
k |
|
|
; |
k |
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
1 |
|
pT |
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
pT |
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
1 |
|
pT |
|
|
|
p T |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
; |
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
pT |
|
2 |
2 |
|
|
pT |
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
p T |
|
1 |
|
p T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
W ( j |
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
АЛАЧХ |
||
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
L( |
), ДБ |
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
0.707k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-20дБ/дек |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 lg k |
|
|
|
|
ЛАЧ |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
jV |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
-k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1/T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
с |
1/T |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
г |
|||
|
0 |
|
( ), |
о |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
о |
|||||||||||||
|
U |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( ), |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
90 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
90 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
а |
180 |
0 |
|
|
|
|
|
|
в |
|
|
|
|
180 |
0 |
|
|
|
|
|
д |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 11.22. Частотные характеристики неустойчивого апериодического звена первого порядка: а — АФХ; б — АЧХ; в — ФЧХ; г — ЛАЧХ; д — ЛФЧХ.
( t )
h(t)
|
k |
|
|
T |
|
0 |
0 |
t |
t |
|
|
а |
|
б |
|
|
Рис. 11.23. Переходные характеристики неустойчивого апериодического звена первого порядка: а — ПХ; б — ИПХ.
Все неустойчивые звенья являются неминимально-фазовыми, то есть имеют корни в правой полуплоскости комплексной плоскости.

142
11.10. Математические выражения для типов звеньев
Рассмотрев характеристики типовых звеньев, систематизируем их математические выражения (табл.11.1–11.4) поскольку к ним постоянно приходится обращаться при моделировании различных САР.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таблица 11.1 |
||||
|
Дифференциальные уравнения |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
и передаточные функции типовых звеньев |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Передаточная |
|
|||||
Тип звена |
Дифференциальное уравнение |
|
функция |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пропорциональное |
|
|
|
|
|
|
y(t) |
k x(t) |
|
|
|
k |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Апериодическое |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
звено первого |
|
|
|
T dy(t) |
y(t) |
k x(t) |
|
|
|
k |
|
|
||||||
|
|
|
|
1 |
pT |
|
||||||||||||
порядка |
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Апериодическое |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
звено второго |
T |
2 |
d |
2 |
y(t) |
T |
dy(t) |
y(t) k x(t) |
|
|
|
k |
|
|
||||
|
|
|
1 2 T p T 2 p2 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
порядка |
|
|
|
dt2 |
|
1 |
dt |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
k |
|
||||
|
|
|
|
|
|
y(t) |
k x(t) dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Интегрирующее |
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
y(t) |
k dx(t) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Дифференцирующее |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
k p |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
y(t) k dx(t) |
k x(t) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Форсирующее |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
k (1 |
|
pT ) |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Запаздывающее |
|
|
|
|
|
y(t) |
k x(t |
T ) |
|
|
e |
pT |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

143
Таблица 11.2
Частотные функции типовых звеньев
Тип звена |
АФХ, W ( j ) |
|
ФЧХ, ( ) |
|
АЧХ, |
W ( j ) |
|||
|
|
|
|
|
Пропорциональное |
k |
k |
0 |
Апериодическое |
k |
|
|
k |
|
|
arctg ( T ) |
|
1 j T |
|
|
|
|
|
|
первого порядка |
1 ( |
T )2 |
Апериодическое |
k |
|
|
k |
|
arctg |
2 |
T |
|
|
1 ( T)2 j 2 T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[1 ( T)2]2 (2 T)2 |
|
|
|
||||
второго порядка |
|
|
1 ( |
T )2 |
|||||
|
|
|
Интегрирующее |
j k |
k |
2 |
Дифференцирующее |
j k |
k |
2 |
Форсирующее |
k (1 j T ) |
|
|
arctg ( T ) |
k 1 ( T )2 |
Запаздывающее |
k e j T |
k |
T |

144
Таблица 11.3
Логарифмические частотные функции типовых звеньев
Тип звена |
ЛАЧХ, L ( ) , дБ |
ЛАФХ, ( ) |
Пропорциональное |
20lg k |
0 |
Апериодическое |
|
|
|
|
arctg ( T ) |
20 lg k |
20 lg 1 ( T ) |
2 |
|||
|
|
|
|||
первого порядка |
|
|
|
|
|
Апериодическое |
20 lg k 20 lg [1 ( T )2]2 (2 T )2 |
arctg |
|
2 |
T |
второго порядка |
|
1 ( |
T )2 |
||
|
|
Интегрирующее |
20 lg k 20 lg |
2 |
Дифференцирующее |
20 lg k 20 lg |
2 |
Форсирующее |
|
|
|
|
arctg ( T ) |
20 lg k |
20 lg 1 ( T ) |
2 |
|||
|
|
|
Запаздывающее |
20lg k |
T |

145
Таблица 11.4
Временные функции типовых звеньев
Тип звена |
ПХ, h (t) |
ИПХ, (t) |
Пропорциональное |
k 1(t) |
0 |
Апериодическое |
|
t |
k |
|
t |
||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|||
|
k (1 e T ) |
|
|||||
|
T |
||||||
первого порядка |
T e |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t (cos |
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
k[1 |
|
|
e |
T |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Апериодическое |
|
|
|
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
t |
|
1 |
|
2 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
второго порядка |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
e |
T |
sin |
|
|
|
|
t |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
t)] |
T 1 |
2 |
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Интегрирующее |
|
|
|
|
|
|
|
|
k t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
Дифференцирующее |
k (1) |
k d (t ) |
|
|
d t |
Форсирующее |
h(t ) k [T |
(t ) |
1(t )] |
k T d |
(t ) |
(t ) |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
d t |
|
|
|
|
|
|
|
|
Запаздывающее |
k 1(t |
T ) |
|
k |
(t |
T ) |
Таблица 11.5

146
Частотные характеристики типовых звеньев
Тип звена |
АФХ |
АЧХ |
ФЧХ |
Пропор- |
jV |
|
W ( j ) |
|
( ), 0 |
|||
|
|
|||||||
циональ- |
|
|
|
|||||
k |
|
|
|
|
|
|
||
ное |
k |
0 |
||||||
U |
||||||||
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Апериоди- |
|
|
|
|
|
ческое |
jV |
|
W ( j ) |
( ), 0 |
|
k |
0 |
k |
|
||
|
0 |
||||
первого |
( ) |
|
0.707 |
||
U |
450 |
||||
порядка |
|
||||
W ( j ) |
|
1/T |
900 |
||
|
|
Апериоди- |
|
|
jV |
|
|
|
|
W ( j ) |
|
|
|
( |
),0 |
|
|
|
|
|
0 |
1 |
2 |
3 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
ческое |
|
|
|
|
|
( ) |
U |
k |
|
|
0 |
|
|
|
|
k |
|
W ( j |
) |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
второго |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
900 |
1 2 3 |
||
2 |
1 |
1 |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
порядка |
|
|
|
|
1 |
|
|
1/T |
|
|
180 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

147
Интегри- |
jV |
|
W ( j |
) |
|
рующее |
|
( ) , 0 |
|
|
|
|
|
0 |
|
U |
90 0 |
|
0 |
Дифферен- |
jV |
|
W ( j ) |
|
( ) , 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
цирующее |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
90 0 |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
||||
|
|
0 |
|
|
|
|||
|
|
U |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
jV |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Форси- |
|
W ( j |
|
) |
|
|
|
W ( j ) |
|
|
( ),о |
||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
рующее |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
1.41k |
|
|
90 0 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
450 |
||
|
( |
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
0 |
|
C |
1/ T |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
k U |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Запазды- |
jV |
|
|
W ( j ) |
|
( ), о |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
||
вающее |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
0 |
|
0 |
|
||
|
|
|
|
||||
-1 |
0 |
+1 U |
|
|
45 0 |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
90 0 |
|
||||
|
|
|
|
|
|

148
Таблица 11.6
Логарифмические частотные характеристики типовых звеньев
Тип звена |
ЛАФХ |
ЛФЧХ |
Пропор- |
L( ), ДБ |
|
|
циональ- |
|
||
20 lg k |
( ), 0 |
||
|
|||
ное |
|
|
0
Апериоди- |
|
|
|
|
( ), 0 |
|
|
L( ), ДБ |
|
АЛАЧХ |
|
|
|
ческое |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
первого |
20 lg k |
ЛАЧХ |
-20дБ/дек |
|
|
АЛФЧ |
|
45 |
0 |
|
|||
порядка |
|
|
-45 /дек |
|||
|
C 1/T |
|
ЛФЧХ |
|||
|
|
|
||||
|
|
90 |
0 |
|
||
|
|
|
|
|
|
Апериоди- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ческое |
|
1 |
2 |
3 |
|
( ), |
0 |
|
|
L( ),ДБ |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
второго |
|
|
АЛАЧХ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
порядка |
20 lg k |
|
|
|
900 |
|
1 |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
C |
1/ T |
-40дБ/дек |
180 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|

149
Интегри- |
L( ), ДБ |
|
|
|
|
рующее |
|
-20дБ/дек |
( ) , 0 |
|
|
|
|
|
|
||
|
20 lg k |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
||
|
1 |
k 10 |
|
90 0 |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|||
|
|
|
|
||
|
|
|
|
Дифферен- |
L( ), ДБ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
цирующее |
+20дБ/дек |
|
|
( ) , 0 |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
20 lg k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
90 |
0 |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
1 |
10 |
|
|
|
1 |
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
г |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Форси- |
|
|
+20дБ/дек |
( |
), |
о |
|
|
L( ), ДБ |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
||
рующее |
|
|
90 |
0 |
|
||
|
|
АЛАЧХ |
|
||||
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 lg k |
|
|
450 |
+45 /дек |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
с |
1/T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Запазды- |
( ), о |
L( ), ДБ |
|
вающее |
0 |
|
|
0 |
45 0 |
|
90 0 |