32.Сын және сыни ойлауға анықтама беріңіз.

33. Cын ұғымының мәндік ерекшелігін көрсетіңіз.

34. Конструктивті сынға анықтама беріңіз.

Сын – жұмыстағы жетіспеушілікті болдырмаудың бір түрі.Әрбір сын пайдалы! Бұның себебі, сын айтушы яғни сыншы сіздің келеңсіз сәттеріңізді ашып көрсетеді. Сынды мойындау, бұл өзіңе тағылған жауапкершілікті барынша сезіну мен оны болдырмау. Егер айтылған сынға өте ұқыпты қарайтын болса, бұл деген өзін жеңе білуі, яғни «мен мықты тұлғамын» деп айтуы. Және ең бастысы, конструктивті сынның тоны сыналушымен жалпы бір жұмыс дәрежесіне байланысты өрбиді. Конструктивті сынға қарсылық әрқашанда біреу. Егер жасалған немесе жазылған іс нашар болса, жақсырақ жасауға талпыну керек.

                       Сынды қалай қабылдаймыз?

  Сын өнімді де өтімді шығу үшін, мынадай ережелердің ретін келтіру керек:

1. 1.Өзіме айтылған сын өзімнің мүмкіндігімді қаншалықты екенін көрсетеді.

2. 2.Айтылған сынның маңыздысы сол,онда ең маңыздысы бөлшегінің түбірін таба білуі.

3. 3.Пайдалы сынның ескертуі,ол сен көрмеген жұмысыңның қараңғы жағын талқылауға мүмкіндік береді.

4. 4.Ең бірінші сынды қабылдауың-фиксация,екінші өзің сол сыннан пайдалы жағын таба білу,үшіншіден жетіспеушілікті жою,төртіншіден сол қатенің қайталанбауына жол бермеу.

5. 5.Барлық сыннан пайда таппайсың,қайта жігерлене түсесің.

6. 8.Конструктивті сынның орталық принципі;»Мен не жасадым,одан да жақсысын жасауға болады.»

7. 9.Егер мен сынға алса,бұл дегеніңіз олар менің мүмкіндігімді бағалай білуі мен жетіспеушіліктерді анализдеп алуың тиіс.

8. 11.Егер сын сізге айтылмаса,ол дегеніміз басқаның сізге сақтық көз қарасында болғаны.

9. 12.Болар сынды сезініп,оның алдын алып қана қоймай,болдырмауға тиіссің.

10. 16.Егер айтылған сынға өте ұқыпты да іс жағынан қарасаң бұл дегенің өзіңді жеңе білуің.

Конструктивті сынның негізгі қағидалары:

 Айтар сын өнімді,әрі ар намысқа тигізбестей және айыпты болмас үшін,төмендегі ережелерді қолдану керек:

 1.Сында келіспеушілік аргументацияны қолданбаңыз.

2.Сынның орнына өз қателігіңнің аргументациясы жақсы болар еді.

3.Ескертуді оңашада айтқан жөн,себебі сыналушының намысына тимес үшін.

4.Серігіңнің көз қарасына сыйлы қарау,оның ойына тез әрі жылдам шек қоймау,бұл сізге ыңғайсыз болса да.

5.Адамдарды қателікке назарын аудару үшін,оны жанама түрде жеткізіңіз.

6.Өз қатеңді ,дұрыс емес қимылды,тезірек әрі шын жүректен мойында.

7.Өз ойыңды айту үшін (сынға келіспеушілік),сұхбаттың тәртібінің көлемінде болу керек,әңгімені былықтырмас үшін.

8.Тек іс туралы сөйлес,тұлға сұхбатына көшпе;Істі сына ,ал адамды емес.Оған өзін құтқаруға дәрмендік бер.

Кей заңдылықты да естен шығармау керек;егер адам жеңіл қозатын болса,оның ар намысына кем еместігін көрсете алады,субъективті әрі тактикалық ебін табуды талап етеді.

35.Шиеленіскен жағдай кезеңіндегі сыни ойлаудың маңыздылығын сипаттаңыз.

(Дау, дамай, стресс, депрессия)

36. Агрессия ұғымына анықтама беріңіз.

37. Шиеленіскен жағдайлардан сыни ойлау арқылы шығуды сипаттаңыз.

Агрессия (латынның «agressio» – тиісу, ұстама деген сөзінен) шыққан. Қоғамдағы адамдардың өмір сүру нормасы мен ережелеріне қарама - қарсы бағытталған объектіге қатерін тигізіп тиісу (жанды және жансыз нәрселерге), адамдарға дене зорлығын тидіруші (жағымсыз күйзеліс, іштей қысым, қорқыныш, басқындық жәнет. б.) мотивацияланған деструктивті мінез - құлық. Агрессия дегеніміз - қоршаған ортадағы адамдарға зиян келтіру, тұрақты жағдайларға қарсы тұратын мінез, адамдарға психологиялық тұрғыдан зиян келтіруші күш.

Агрессия әрине, кенеттен пайда болмайды. Ол жеке адамдар арасындағы әртүрлі қарым - қатынастар, қорқытып - үркітуден пайда болады. Адамның түскен ортасының ерекшелігі агрессиялық әрекеттің жоғары немесе төмен болуына әсерін тигізеді. Мысалы: ауасы ауыр, темекенің иісі бар бөлмедегі агрессиялық әрекет, ауасы таза бөлмедегілерге қарағанда күштірек болады. Адамның жеке басының тәртібіне қатысты болады. Айталық, «дұрыс» адамдардың арасында басқаларға қарағанда ашуланшақ, өзін - өзі ұстай алмайтындар агрессивті көрінеді. Жеке тұлғалардың ішінде ең агрессивті болып келетіндерге мыналар жатады: қызғаншақ, көре алмайтын, шыдамсыз т. с. с. болып келеді. Әсер етуші факторлар ● Отбасындағы жайсыздық (түсінбеушілік, тұрмыстың төмендігі, әке - шешенің ажырасуы, ішкілікке салыну т. б) ● Дағдарысты күйге тап болу ● Проблеманы ашып көрсетуден гөрі үндемей қалуды жеңіл көреді. ● Қоршаған ортаға, болашаққа деген сенімді жоғалту.

1 - кезең. «Мен сабырлымын», «Мен тынышталамын», «Бәрі жақсы болады» деп іштей қайталап өзімізді сендіреміз. 2 - кезең. Сабаңа түсіп көңіл - күйің қалпына келгенше 10 - ға дейін сана. 3 - кезең. Құлақ қалқанын жеңіл қимылмен айналдыра сипала, басыңды қолыңмен қаусыра құшақтап, алақаныңды құлағыңа тигіз, мойныңды сипап иығыңды ысқыла.