§19. Сәулет өнерi мен құрылыстың дамуы

22. Археологтар монша орындарын тапқан қала(-лар):

1. Отырар

2. Аққорған

3. Ақсүмбі

4. Сүткент

5. Тараз

6. Құлан

7. Баласағұн

8. Янгикент

4. Тараз маңында орналасқан кесенелер:

1. Әбілқайыр хан, Есім хан

2. Жошы хан, Оғыз хан

3. Бабаджа-қатын, Айша-Бибі

4. Қорқыт Ата, Батый хан

5. Рабиға-сұлтан бегім, Көккесене

4. Жамбыл (Тараз) қаласының жанындағы ортағасырлық тарихи ескерткіш:

1. Қожа Ахмет Йасауи кесенесі

2. Рабиға сұлтан Бегім кесенесі

3. Боран мұнарасы

4. Алаша хан кесенесі

5. Айша-бибі кесенесі

4. Айша бибі кесенесі орналасқан жері:

1. Батыс Қазақстан облысы

2. Жамбыл облысы

3. Маңғыстау облысы

4. Қарағанды облысы

5. Шыгыс Қазақстан облысы

§20. Дiн және мәдениет. Исламның таралуы

§21. Ғылым мен бiлiмнiң дамуы

4. «Құтадғу білік» еңбегі жазылған уақыт:

1. Х ғ.

2. XII ғ.

3. ХІғ.

4. IX ғ.

5. VІІ ғ.

4. Ахмет Йасауидің өмірінде елеулі орын алған ғұлама:

1. Рашид ад-Дин

2. Әбу Насыр әл-Фараби

3. Жүсіп Баласағұн

4. Арыстан баб

5. Махмұд Қашқари

4. XI ғасырда өмір сүрген ойшыл-ғұламалар

1. Әл-Фараби, Әл-Бируни

2. С.Бакырғани, Шах Махмұд Шорас

3. Қ.Жалайыри, М.Х.Дулати

4. М.Қашғари, Ж.Баласағұни

5. Әбілғазы, Қорқыт

4. Махмұд Қашғаридің еңбегі:

1. "Жылнамалар жинағы”

2. "Құтты білік”

3. "Шежірелер жинағы"

4. "Диуани лұғат-ат-түрік"

5. "Шыңғыснама"

4. 973-1050 жж. өмір сүрген ортағасырлық ғалым:

1. әл-Фараби

2. әл-Бируни

3. А.Иүгнеки

4. Ж.Баласагұн

5. М.Қашғари

4. Мұхаммед Хайдар Дулатидің шығармасы:

1. «Шыңғыснама»

2. «Түрік шежіресі»

3. «Тарихи-и Рашиди»

4. «Шежірелер жинағы»

5. «Түрікмен шежіресі»

4. Махмұт Қашғаридін еңбегі

1. «Жамиғат тауарих» («Жылнамалар жинағы»)

2. «Диуани луғат-ат-түрк» («Түрік тілдерінің сөздігі»)

3. «Шыңғыснама» («Шыңғыстың өмірбаяны»)

4. «Шежірелер жинағы»

5. «Kұт негізі – білік» («Құтадғу білік»)

4. Ахмет Иүгінекидың шығармасы:

1. «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші»

2. «Түрік тілдерінің сөздігі» («Диуани лүғат ат-түрік»)

3. «Кұт негізі – білік» («Құтадғу білік»)

4. «Шыңғыснама»

5. «Ақиқат сыйы»

183. Қазақстандағы ежелгi қалалардың бiрi – Түркiстан. Ол шаһар атын алған әуелгi бiр кездерде Шауғар, кейiннен Йасы, ал ХVI ғасырдан бастап қазiргi атымен аталған. Түркiстан көбiне көне заманда салынып, бiздiң заманымызға дейiн сақталған тамаша сәулет ескерткiштерiмен де әйгiлi. Соның бiрi – ХII ғасырда өмiр сүрген көне түркi ақыны, исламды уағыздаушы қабiрiнiң басына Әмiр Темiрдiң әмiрiмен тұрғызылған зәулiм ескерткiш. Қазақстанның оңтүстiгiнде туып-өсiп, сол кездегi ғылым мен мәдениеттiң кiндiгi болған Отырар қаласында бiлiм алған ғұлама, кейiннен Бұхарадағы сопылар қауымына (сюлуқ) енiп, дәруiштiк мектептен өтедi. 1140 жылы қауымның басшысы Юсуп Хамадани қайтыс болған соң, оның екi шәкiртiнен кейiн қауымды басқарады. Бiрақ көп ұзамай бұл «жоғары» қызметтi тастап, өзi туған түркi елiне, Йасыға мүлдем қайтып оралады. Ол кезде Сыр бойын мекендеген қыпшақ, қоңырат (қият), қаңлы сияқты түркi тайпаларының арасында ислам ендi ғана орныға бастаған болатын. Сондықтан олар шығыс авторларынан тұңғыш рет өз шығармаларын жергiлiктi халыққа түсiнiктi болу үшiн көне түркi (қыпшақ) тiлiнде жазған ақынды өздерiнiң рухани басшысы ретiнде танып, ол қайтыс болғаннан кейiн оның жеке басын әулие деп жариялайды.

Мәтінде сипатталған ғұлама ғалымды анықтаңыз: