Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Орта асырлар.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
105.76 Кб
Скачать

§37. Қазақ хандығының iшкi-сыртқы жағдайы (хv ғасырдың соңғы ширегi)

5. XV ғ. II жартысында Қазақ хандығына қараған қалалар:

  1. Ташкент, Үзкент

  2. Отырар, Жаңакент, Суяб

  3. Түркістан, Аркөк, Берукет

  4. Сығанақ, Созақ, Сауран

  5. Сайрам, Бұхар

343. XV ғасырда Қазақ хандығымен Сыр бойындағы қалалар үшін соғысты:

  1. Батыс Сібір ханы, Бұлғар ханы

  2. Сібір ханы, Ойрат билеушілері

  3. Шайбани хан, Моғолстан билеушілері

  4. Орыс княздары, Алтын Орда билеушілері

  5. Иран шахы, Түрік сұлтаны

ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ХVI–ХVII ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ДАМУЫ

§38. Қасым хан (1511–1518 (1523 жж.)

5. Қасым ханды беделі жағынан Жошы ханға теңеген тарихшы:

  1. М.Қашғари

  2. М.Х.Дулати

  3. У.Кухистани

  4. А.Иүгнеки

  5. Ж.Баласағұн

5. Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының орталықтары:

  1. Самарқан, Үзкент

  2. Үзкент, Тараз

  3. Бұхара, Алмалық

  4. Ташкент, Үргеніш

  5. Сарайшық, Сығанақ, Түркістан

5. Қасым ханның саяси билігін сипаттаған зерттеушілер

  1. Бабыр, Қ. Жалайыри, М. Дулати

  2. Ш. М. Шорас, М. Қашғари

  3. У. Кухистани, Өтеміс кажы

  4. Әбілғазы, Ш. М. Шорас

  5. У. Кухистани, Ш. М. Шорас

5. Қасым хан тұсында Қазақ хандығы сауда және дипломатиялық байланыс жасаған елдер:

  1. Осман империясы, Болгар хандығы

  2. Еуропа елдері, Жоңғар хандығы

  3. Үндістан, Парсы

  4. Қытай, Үндістан

  5. Ресей, Батыс Сібір, Орта Азия

§39. Хақназар хан (1538–1580 жж.)

5. 1538-1580 жылдары билік құрған қазақ ханы:

  1. Бұрындық

  2. Есім

  3. Тәуке

  4. Қасым

  5. Хақназар

5. Қасым ханның ұлы:

  1. Хақназар

  2. Бұрындык

  3. Жәнібек

  4. Шығай

  5. Тәуекел

§40. Тәуекел хан (1582–1598 жж.)

351. Хақназардан кейін таққа отырған хан:

  1. Тәуекел

  2. Жәнібек

  3. Есім

  4. Тәуке

  5. Шығай

5. 1583 жылы «Ант беріскен шартты» бұзып, Тәуекел хан Өзбек ханнан қайтарып алған қалалар:

  1. Суяб, Ташкент, Түркістан, Отырар

  2. Отырар, Сайрам, Сауран

  3. Сауран, Түркістан, Отырар, Сайрам

  4. Қойлық, Үзгент, Сығанақ

  5. Суяб, Сығанақ, Ташкент

5. 1569-1573 жж. Қазақ хандығында болған елші:

  1. И. Кириллов

  2. Г. Миллер

  3. Т. Чебуков

  4. А. Тевкелев

  5. В. Татищев

178. Мәтінді оқып шығып тапсырмаға жауап беріңіз.

«Қазақ Тәуекел хан Әбдi-Момын ханның өлтiрiлiп, Пiр-Мұхаммед ханның билiк құра бастағаны туралы хабар алған кезде ол Ташкент пен Мауараннахрды бағындыру үшiн жолға шықты. Ол әуелi Ташкенттi қаратты, ал сонан соң Самарқанды басып алды және осы қалаға қарай бет бұрды. Пiр-Мұхаммед хан ашық шайқаста қарсыласу мүмкiн деп таппай, сондықтан қамалға бекiндi. Шамамен жиырма күн бойы Тәуекел хан мен оның қазақтары осы қаланың маңайын тонады, күн шығып, батқанға дейiнгi уақыт аралығында екi жақтың арасында үнемi қақтығыстар болып тұрды. Ақыр аяғында қазақтар жеңiлiс тапты. Тәуекел хан Самарқанға шегiндi. Бауыры Әшiм ханмен одақтасып, ол Пiр-Мұхаммед ханға қарсы ұрысып, шайқасуға әзiрлендi. Хан оларды тағы да шайқаспақ ниетпен қарсы алды. Осы кезде оған Пiр-Мұхаммед ханның iнiсi Баки-Мұхаммед сұлтан келiп қосылды. Хан оның келуiн жақсылықтың нышаны деп жорыды және оған құрмет көрсеттi. Екi жақ әскерлерiнiң арасында бiр айдай уақыт ұрыс-қақтығыс болып тұрды. Бiр жолы Тәуекел хан түн жамылып шабуыл жасады. Кескiлескен шайқас болды. Тәуекел ауыр жараланды. (Ол) еш нәрсеге қол жеткiзе алмағандықтан, ат тiзгiнiн Ташкент жаққа бұрды. Сол жарақаттан Тәуекел хан о дүниеге асығыс аттанып кеттi...»

ХV–ХVIII ғасырлардағы қазақ хандықтарының тарихы жөнiндегi материалдар. А., 1969, 394–395, 556-б. (Орыс тiлiнде). «Тарих-и-Қыпшақ» еңбегінен

Суреттелген оқиғада Тәуекел хан шабуыл жасаған қала:

  1. Әндіжан

  2. Үргеніш

  3. Бұхара

  4. Хиуа

  5. Нарын