23 Сурет – Есептік сұлба және орынбасу сұлбасы

 

Егер қозғалтқыштар қысқа тұйықталу нүктесімен тікелей электрлік байланысса және жақын аралықта (300 м аспаса) орналасса, онда қысқа тұйықталу тогының электр қозғалтқыштарынан (СК, СҚ, АҚ) қоректену орнын есептеу жасалады. Қысқа тұйықталу нүктесі трансформация сатысы немесе қосарланған реактордың орамасы арқылы алыстатылған қозғалтқыштардың қысқа тұйықталу тогын әдетте есептемейді.

Бірленген қуаты 100 кВт дейін болса, сонымен бірге олар ҚТ нүктесінен трансформацияның бір сатысынан алыс болса, және де кез келген қуаттағы ҚТ нүктесінен трансформацияның екі немесе одан да көп сатысынан алыс болса немесе ток ҚТ нүктесіне тораптың негізгі тогы өтетін біршама кедергісі (желі, трансформаторлар және т.б.) бар элементтері арқылы өтсе АҚ әсері есепке алынбайды.

Тарату пункті генераторлық кернеуі 6-20 кВ ЖЭО-на қосылса синхронды генераторды есепке алу қажет. Онда есептеу үшін қажетті мәндер: S_ном, U_ном, жоғары өткізгішті индуктивті кедергі X_d^// , жоғары өткізгішті ЭҚК E^//, үш фазалы ҚТ тогының апериодтық құраушысының сөну уақытының тұрақтылығы (Та). ЭҚК-нен басқа мәндердің барлығы машинаның паспортынан немесе анықтамалардан алынады.

Егер дәл мәлімет болмаса, онда әртүрлі типтегі машиналар үшін қалыпты жағдайда Xd^//  және E^//келесі орташа мәндерін алуға болады, с.б.: СК -Xd^//=0,16, E^// =1,2; СҚ - Xd^// =0,2,  E^// = 1,1; АҚ -  Xd^// =0,2, E^//=0,9; жалпылама жүктеме - Xd^// =0,35, E^//=0,85.

Периодтық құраушыны анықтау, тораптың есептеу сұлбасында энерго жүйе қоректену көзі болатын болса, жүйенің ЭҚК және оның шиналарындағы кернеу  тең болады, ҚТ уақытының кез келген уақыты үшін токтың бастапқы мәнін есептеу үшін есептік шама арқылы алынады

 

,

(18)

 

мұнда  Х_∑(б) – ҚТ тізбегінің нәтижелендіретін индуктивті кедергісі

Базалық кернеудегі берілген ҚТ нүктесіндегі ҚТ қуаты

 

.

(19)

 

ҚТ нүктесіне дейінгі жалпы базистік кедергіні анықтау үшін ЭЖЖ элементтерінің базистік кедергісі анықталады.

Жүйе үшін

а) S_к.з. берілген болса, онда

 

;

(20)

 

б) жүйе трансформаторының қуаты берілген болса S_ном.тр., онда

 

(21)

Трансформатор үшін

 

а) Sн.т.  ≥ 630 кВА:	;	(22)

б) трансформатордың орамдарының активті кедергісі есептелетін S_н.т.< 630 кВА үшін

(23)

 

 - трансформатордағы қысқа тұйықталу шығындары, кВА

 

.

(24)

 

Реактор үшін

 

,

(25)

 

мұнда х_р% – реактордың индуктивті кедергісі;

I_б,  I_н. – реактордың базистік және номиналды тогы;

U_б,  U_н. – реактордың базистік және номиналды кернеуі.

         Желілер үшін (ӘЖ, ток сымдары)

 

,

(26)

 

мұнда x_o, r_o – ұзындығы 1 км желіге арналған индуктивті және активті кедергі, Ом/км;

l – желінің ұзындығы, км.

Активті кедергіні есепке алу керек, егер r_б≥ 1/3 Х_б.

Үш фазалы ҚТ токтарын есептеуде, аппараттар мен өткізгіштерді электр динамикалық беріктік шарты бойынша тексеру және таңдауда, ҚТ тогының максималды мәні немесе соққылық ток қысқа тұйықталудың пайда болғанынан кейін 0,01 пайда болады деп алынуы тиіс.

Элементтері тізбектей қосылған сұлба үшін соққылық токтың анықталуы

 

,

(27)

мұнда – бастапқы кездегі ҚТ тогының периодтық құраушысы;

Т_а – ҚТ тогының апериодтық құраушысының сөну уақытының тұрақтылығы;

к_уд – t = 0,01 с. уақыт үшін соққылық коэффициент.

Т_а уақытының тұрақтылығын анықтау

 

,

(28)

 

мұнда х_∑ және r_∑ - сәйкесінше қоректендіру көзінен ҚТ орнына дейінгі сұлбаның суммалық индуктивті және активті кедергілері.

ҚТ тізбегінің активті кедергісі есепке алынбайтын барлық басқа жағдайларда к_уд = 1,8, и   1,8·1,42·I_к. = 2,55 ·I_к.