4.Параллельдердің 1° доғасының ұзындығы экватордан полюстерге қарай

A)ұзындықтары бірдей

B)артады

C)өзгермейді

D)қысқарады

E)ұзарады

5. «Экономикалық география» терминін енгізген ғалым

AБ.П.Алисов

B)М.В.Ломоносов

C)А.Гумбольдт

D)Н.Н.Баранский

E)В.В.Докучаев

6.Қазақстанның ең ұзын құрлықтық шекарасы өтетін мемлекет

A)Қырғызстан

B)Өзбекстан

C)Ресей

D)Қытай

E)Түркіменстан

7.Оңтүстік Азия құрамына кіретін елдер

A)Бутан, Сирия

B)Таиланд, Бруней

C)Бангладеш, Пәкістан

D)Непал, Лаос

E)Шри-Ланка, Камбоджа

8.Жүзім жинау мен шарап өндіруден дүние жүзіндегі ең алдыңғы қатардағы ел

A)Грекия

B)Түркия

C)Франция

D)Италия

E)Испания

9.Белгілі бір табиғи қоршаған ортаның жағдайларына бейімделу нәтижесінде қалыптасқан

A)Ұлт

B)нәсіл

C)тайпа

D)ұлыс

E)этнос

10.Ерекше түспен боялған облыстың орталығы

A)Ақтау

B)Атырау

C)Қостанай

D)Орал

E)Ақтөбе

11.Географиялық карталардың мазмұнына қарай бөліну түрі

A)ірі масштабты

B)атаулы

C)тақырыптық

D)сандық

E)орта масштабты

12.Ірі цемент зауыттарының Шымкент пен Семейде орналасуындағы басты фактор

A)жол тораптары қиылысқан жерде

B)экологиялық таза аумақта

C)еңбек ресурстарына жақын

D)тұтынушыға жақын

E)әк тастар мен цементті саз балшықтарға жақын

13.Ислам дінінің негізі қаланған аймақ

A)Орта Азия

B)Кіші Азия түбегі

C)Арабия түбегі

D)Солтүстік Африка

E)Месопотамия

14.1803 жылы Мичиган көлінің оңтүстік жағалауында бой көтерген қала

A)Хьюстон

B)Питсбург

C)Лос–Анджелес

 D)Филадельфия

E)Чикаго

15.Қостанай қаласындағы буланушылық мөлшері 500 мм, жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 373 мм болса, ылғалдану коэффициенті

A)0,74

B)0,91

C)0,26

D)0,89

E)0,21

16.Ең ұзақ эра

A)архей

B)кайнозой

C)палеозой

D)протерозой

E)мезозой

17. «Шөлді даладағы таулы-орманды шұрат» деп аталатын өлке

A)Мұғалжар

B)Маңғыстау таулары

C)Баянауыл таулары

D)Қызыларай

E)Сарыарқа

18.Алакөл көлінің пайда болу типі

A)борпылдақ жынысты

B)Мұздық

C)қалдық

D)тектоникалық

E)суффозиялық

19.Ірі танкерлермен алып жүк тасымалдайтын кемелер жасауға маманданған ел

A)Жапония

B)Қытай

C)Ресей

D)Бразилия

E)Үндістан   

20.«D» әрпімен белгіленген елдің астанасы

A)Могадишо

B)Хартум

C)Кигали

DНайроби

E)Додома

21.Карталардың масштабына қарай жіктелінуі

A)атаулы

Bсызықтық

C)орта

Dконустық

E)ірі

F)ұсақ

G)азимуттық

H)сандық

22.План масштабы (масштабтары)

A)1:100 000

B)1:2 500 000

C)1:30 000 00

D)1:5000

E)1: 20 000

F)1:10 000 000

G)1:1000

H)1:2000

23.Қазақстанүстірті (үстірттері)

A)Мойынқұм

B)Үстірт

C)Тұран

D)Сарыарқа

E)Каспиймаңы

F)БатысСібір

G)Бетпақдала

H)Торғай

24.Ауыр өнеркәсіп саласы (салалары)

A)құрылыс материалдары

B)сауда

C)химия

D)электр энергетикасы

E)аяқ киім

F)тоқыма өнеркәсібі

G)мал шаруашылығы

H)ғылым

25.Жапонияның жеңіл автомобильдер өндіретін ірі концерні (концерндері)

A)«Рено»

B)«Тойота»

C)«Крайслер»

D)«БМВ»

E)«Мерседес»

F)«Фольксваген»

G)«Хонда»

H)«Ниссан»

26.Еуразиядағы тектоникалық көл (-дер)

A)Венерн

B)Каспий

C)Арал

D)Ыстықкөл

E)Онега

F)Ладога

G)Жайсан

H)Байкал

27.Орта Сібір магистралінің тармағы (тармақтары)

A)Ақтау-Қаражал

B)Павлодар-Екібастұз

C)Қарағанды-Қарағайлы

D)Семей-Арыс

E)Ақтоғай-Достық

F)Қарағанды-Мойынты

G)Тобыл-Жітіқара

H)Қостанай-Лисаков

28.Дамыған урбандалудың сипаты

A)қаладан көшіп кету

B)миллионер қалалардың жедел өсуі

C)қала санының артуы

D)лашықтық урбандалу

E)мегаполистер

F)қала агломерациялары

G)жалған урбандалу

H)реурбандалу

29.Батыс Тянь-Шаньның жотасы (жоталары)

A)Күнгей Алатауы

B)Хантау

C)Қаратау

D)Піскем

E)Кіндіктас

F)Іле Алатауы

G)Өгем

H)Ұзынқара

30.Кенсіз пайдалы қазба (-лар)

A)сынап

B)темір

C)мырыш

D)фосфат

E)күкірт

F)қалайы

G)мұнай

H)калийтұзы

34-НҰСҚА

ГЕОГРАФИЯ

Нұсқау: «Сізге берілген бес жауап нұсқасындағы бір дұрыс жауапты таңдауға арналған тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағындағы берілген пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет».

1. Адамның шығуымен байланысты кайнозойдың соңғы дәуірі

A) силур

B) девон

C) антропоген

D) палеоген

E) неоген

2. Еуропа мен Азия аралығында орналасқан жер шарындағы ең үлкен тұйық көл

A) Балқаш

B) Онега

C) Арал

D) Каспий

E) Байкал

3. Африка жағалауына ұласып жатқан мұхиттар

A) Тынық, Үнді

B) Атлант, Тынық

C) Атлант, Үнді

D) Солтүстік Мұзды, Атлант

E) Солтүстік Мұзды, Үнді

4. Африкадағы ең үлкен көл

A) Виктория

B) Чад

C) Танганьика

D) Тана

E) Ньяса

5. «Экономикалық география» терминін енгізген ғалым

A) Н.Н.Баранский

B) В.В.Докучаев

C) М.В.Ломоносов

D) Б.П.Алисов

E) А.Гумбольдт

6. Сарқылатын, қалпына келмейтін табиғат ресурсы

A) өсімдік

B) жер

C) мұнай

D) жануар

E) су

7. Нидерланд елінің астанасы

A) Будапешт

B) Амстердам

C) Берлин

D) Бухарест

E) Варшава

8. Мемлекеттердің әкімшілік–аумақтыққұрылымының негізгі түрлері

A) монархиялық, республикалық

B) унитарлық, республикалық

C) конституциялық монархия, конфедерация

D) федерациялық, унитарлық

E) абсолюттік монархия, теократиялық монархия

9. Дүниежүзіндегі аса ірі агломерациялардың бірі

A) Үлкен Мехико

B) Пльзень

C) Турку

D) Линц

E) Венеция

10. Планда көрсетілген өзеннің шартты белгісі

A) өзеннің бағыты

B) су шығыны

C) өзеннің ені

D) өзеннің тереңдігі

E) беткейі

11. Оңтүстік полюске бірінші болып жеткен саяхатшы

A) А. Тасман

B) Р. Пири

C) Р. Амундсен

D) Дж. Кук

E) В. Скотт

12. Алакөл қорығының құрылған жылы

A) 2010 ж.

B) 1984 ж.

C) 1927 ж.

D) 1992 ж.

E) 1998 ж.

13. АҚШ–тың «металлургиялық астанасы»

A) Нью–Йорк

B) Лос–Анджелес

C) Вашингтон

D) Хьюстон

E) Питсбург

14. Континенттік қайраңның негізгі байлығы

A) мұнай, газ

B) темір, фосфорит

C) йод, мыс

D) көмір, шымтезек

E) тақтатас, алмас

15. Таудың етегіндегі қысым 780 мм, шыңындағы қысым 720 мм болса, таудың биіктігі

A) 400 м

B) 600 м

C) 800 м

D) 500 м

E) 700 м

16. Дүние жүзіндегі ең терең – Мариана шұңғымасы ашылған жыл

A) 1957ж.

B) 1959ж.

C) 1950ж.

D) 1960ж.

E) 1955ж.

17. Жетісу, Қызылқұм, Қаратау, Үстірт, Мұғалжарды зерттеген саяхатшы

A) С.С. Неуструев

B) Н.А. Северцов

C) И.В. Мушкетов

D) А.Н. Краснов

E) А.И. Левшин

18. Алакөл көлінің пайда болу типі

A) борпылдақ жынысты

B) тектоникалық

C) қалдық

D) мұздық

E) суффозиялық

19. Ірі танкерлермен алып жүк тасымалдайтын кемелер жасауға маманданған ел

A) Ресей

B) Бразилия

C) Жапония

D) Қытай

E) Үндістан

20. Кемеден берілген дыбыс 8 сек. кейін жаңғырық түрінде эхолотқа жетті. Мұхиттың тереңдігі

A) 9000 м

B) 5000 м

C) 4500 м

D) 8500 м

E) 6000 м

Нұсқау: «Сізге бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағындағы берілген пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет».

21. Жер бетіндегі материктер, аралдар, түбектер, мұхиттар бейнеленетін жердің дәл үлгісі

A) план

B) платформа

C) топографиялық карта

D) тақырыптық карта

E) горизонталь

F) геосинклиналь

G) глобус

H) аэрофотосурет

22. Жаңа Дүние бөлігі (бөліктері)

A) Аустралия

B) Антарктида

C) Азия

D) Еуразия

E) Африка

F) Америка

G) Мадагаскар

H) Еуропа

23. Қазақстанның жер көлемі

A) 2224,4 мың км²

B) 2112,8 мың км²

C) 2724,9 мың км²

D) 2513,6 мың км²

E) 2654,1 мың км²

F) 2154,3 мың км²

G) 2045,2 мың км²

H) 2365,8 мың км²

24. Алтай тауы арқылы Қазақстанмен шектесетін мемлекет (-тер)

A) Ресей

B) Өзбекстан

C) Моңғолия

D) Иран

E) Қытай

F) Қырғызстан

G) Түркия

H) Түркіменстан

25. Азияның жаңа индустриялды елі (елдері)

A) Вьетнам

B) Непал

C) Пәкістан

D) Малайзия

E) Корея Республикасы

F) Иран

G) Сингапур

H) Қытай

26. 1519-1522 жж. аралығында Жер шарын айналып өткен саяхатшы (-лар)

A) Дж. Кук

B) А. Тасман

C) Васко да Гама

D) С. Элькано

E) А. Веспуччи

F) Х. Колумб

G) Ф. Магеллан

H) С. Дежнев

27. Батыс Қазақстан облысы шекараласатын облыс (-тар)

A) СолтүстікҚазақстан

B) Маңғыстау

C) Қарағанды

D) ОңтүстікҚазақстан

E) Ақтөбе

F) Атырау

G) ШығысҚазақстан

H) Қостанай

28. Табиғи газға ең бай ел (-дер)

A) Франция

B) Ресей

C) Жапония

D) Сомали

E) Канада

F) Бразилия

G) Ауғанстан

H) Украина

29. Қазақстан аумағын бес экономикалық ауданға бөлген ғалым (-дар)

A) В. Юнкер

B) Л. Гумилев

C) Н. Вавилов

D) А. Воейков

E) Н. Баранский

F) Б. Алисов

G) А. Вегенер

H) А. Гумбольдт

30. Атлант мұхитының Еуропа жағалауындағы ірі порттары

A) Сингапур, Джакарта, Хошимин

B) Жаңа Орлеан, Бостон, Балтимор

C) Кейптаун, Монровия, Фритаун

D) Александрия, Триполи, Касабланка

E) Кальяо, Вальпараиса, Антофагаста

F) Галифакс, Ванкувер, Принс-Руперт

G) Монтевидео, Сантус, Ресифи

H) Роттердам, Марсель, Гамбург

35-НҰСҚА

1. Демографиялық саясатта туу санын шектеуді ұстанатын елдер

A)Ресей, Германия

B)Болгария, Венгрия

C)Қытай, Үндістан

D)Франция, Румыния

E)Қытай, Ресей

2. Негізгі географиялық белдеулер

A)полярлық, субполярлық

B)қоңыржай, субарктикалық

C)тропиктік, субтропиктік

D)экваторлық, тропиктік

E)арктикалық, субарктикалық

3. Ауданы жағынан ең кіші, ең суық мұхит

A)Баренц

B)Атлант

C)Солтүстік Мұзды

D)Үнді

E)Тынық

4. Өтпелі белдеулер

A)экваторлық, тропиктік

B)полярлық, субполярлық

C)қоңыржай, тропиктік

D)субтропиктік, субэкваторлық

E)арктикалық, субарктикалық

5. Қазақстанда еңбекке қабілетті әйелдер жасы

A)15-64 жас

B)16-58 жас

C)16-73 жас

D)16-68 жас

E)16-65 жас

6. Қазақстанның ең ұзын құрлықтық шекарасы өтетін мемлекет

A)Қырғызстан

B)Түркіменстан

C)Өзбекстан

D)Қытай

E)Ресей

7. Канаданың мемлекеттік туында жапырағы бейнеленген ағаш

 A)үйеңкі

B)шырша

C)емен

D)балқарағай

E)қарағай

8. Ұлыбританияның ең ірі агломерациясы

A)Лондон

B)Виши

C)Глазго

D)Ницца

E)Оксфорд

9. Америка елдері

A)Канада, АҚШ, Бразилия

B)Түркия, Таиланд, Канада

C)Қытай, Канада, Перу

D)Қазақстан, Ресей, Венесуэла

E)Жапония, Корея Республикасы, Боливия

10. Берілген нысандар жататын материк

A)Солтүстік Америка

B)Аустралия

C)Оңтүстік Америка

D)Еуразия

E)Африка

11. Лавразия құрамында болған материк

A)Оңтүстік Америка

B)Антарктида

C)Африка

D)Еуразия

E)Аустралия

12. Орталық Қазақстанда бензол шығаратын қала

A)Теміртау

B)Шахтинск

C)Саран

D)Ақжал

E)Топар

13. Континенттік қайраңның негізгі байлығы

A)тақтатас, алмас

B)мұнай, газ

C)йод, мыс

D)көмір, шымтезек

E)темір, фосфорит

14. Беларусь Республикасы оңтүстігінде шектесетін ел

A)Польша

B)Латвия

C)Украина

D)Литва

E)Эстония