10.Дискретті арналардың моделдері: жадысы бар,жадысы жоқ дискретті арналар,дискретті симметриялық арна.

Дискретті арнада әрқашанда үзіліссіз арна мен үзіліссіз арнаны дискреттіге түрлендіретін модем болады. Дискретті арна моделінде көптеген мүмкін кірісіндегі сигналдар мен шартты ықтималдықтар таралуы бар болады.

Дискретті арналардың келесідей модельдері болады:

- Жадысыз симметриялы арна (биноменальді арна) – бұл әрбір таратылған кодалық символ тұрақты p ықтималдықпен қате және 1 – p ықтималдықпен дұрыс қабылдануы мүмкін арна. n ұзындығының тізбегінде қалай болса да орналасқан, қандай да бір N қателік болу ықтималдығы Бернулли формуласымен анықталады:

Мұндағы, - n ұзындықты блоктағы әртүрлі үйлесімдегі N қателіктер санына тең биноминалды коэффициент;

N – қателіктер векторының салмағы (нольдік символдар саны).

Екілік симметриялы арналардағы ауысулар ықтималдықтары граф түрінде 3.2 суретте көрсетілген.

3.2- Сурет – Екілік симметриялы арнадағы ауысу ықтималдықтары

- Өшіруі бар жадысыз симметриялы арна қателік ықтималдығын төмендетуге мүмкіндік береді. Арна шығысындағы алфавит қосымша (m + 1) символдан тұрады («?» белгісімен белшіленеді) және ол демодулятордың бірінші сұлбасы таратылған символды дұрыс анықтай алмағанда пайда болады. Символды қшіруден бас тарту ықтималдығы (pc) тұрақты және таратылатын символдан тәуелсіз (сурет. 3.3).

3.3- Сурет - Өшіруі бар симметриялы арнадағы ауыспалы ықтималдықтар

- Жадысыз симметриялы емес арна – бұл арнада қателіктер бір бірінен тәуелсіз туындайды, және қателіктер ықтималдығы таратылатын символдан тәуелді. Екілік симметриялы емес арнада 0 символын тарату кезіндегі 1 символын қабылдаудың Р (1/0) ықтималдығы 1ді таратудағы 0ді қабылдаудың Р (0/1) ықтималдығына тең емес

11.Дискретті арнаның Марков, Гилберт моделі.

Марковтік модельдері. Арналардын жагдайларын арбір жагдайдагы катенін ыктималдыгымен ажыратуга болады. Катенін ыктималдыгынын озгеруін, оз кезегінде, физикалык себептермен- үзілістердін, импульстік богеулердін, катып калулардын пайда болуымен т.б. байланыстыруга болады. Жагдайлардын кезегі карапайым Марков тізбегі болып табылады. Карапайым Марков тізбегі дегеніміз, i- нші уакыт моментінде осы немесе баска жагдайдын ыктималдыгы, (i-1)-і моменттегі ci-1 жагдайыментолыктай аныкталатын жагдайлардын кездейсок кезегі.

Гильберт моделі. Марков тізбегінін математикалык аппаратын колдану негізінде курылган карапайым модель ол - Гильбертпен усынылган кателер козінін моделі. Бул модельге сайкес, арна екі жагдайда болуы мүмкін - жаксы (1 жагдай) жане жаман (2 жагдай). Бірінші жагдай кателердін болмауымен сипатталады. Екінші жагдайда, кателіктер pош(2) ыктималдыгымен пайда болады.

12.Бөгеуілдердің жіктелуі.

Бөгеуіл деп кез келген қозуды сигналмен байланысты болмаған жəне детерминация функциясына тəуелсіз болмаған түсінікті айтамыз.

Аддитивті бөгеуілдерге кіретін тогы бір бөгеуілдердің түрі бөгеуіл жасайтын кіші уақыттағы кернеулер. Осындай факторлар импульсті бөгеуіл деп есім алған. Импульсті бөгеуілдер периоды болмаған тізбектелген импульстардан тұрып, сол импульстар кіші уақыттағы электр қозғаушы күшін тудырады. Импультік бөгеуілдердің пайда болуы себебі кездейсоқ кернеулердің бір каналдан екінші каналға өтуі. Импульстік бөгеуілдер телефон каналындағы берілетін хабарға өзінің үлкен əсерін тигізбейді. Есітлу формасы бойыншащелчок немесе треск ретінде естіледі. Аддитивтік бөгеуілдер күшейткіштердің байланыс каналының кірісінде пайда болу. Себебі берілетін сигналғға қосылып күшейткіштердің қоректену көзінен алынатын энергиясымен бөгеуілдер қосылады.