Глоссарий

Ответ «острой фазы» или преиммунный ответ – неспецифическая реакция организма на повреждение, характеризуются появлением общих неспецифических признаков болезни, обусловленных действием медиаторов: интерлейкинов (ИЛ-1, ИЛ- 6), фактора некроза опухолей (ФНО), гамма-интерферона

Жедел кезеңнің жауабы немесе иммунитет алды жауап – интерлейкиндер (ИЛ-1, ИЛ- 6), өспелерді жоятын фактор (ӨТЖФ), гамма-интерферон, медиаторлар әсерлерінен аурудың жалпы бейспецификалық белгілерімен сипатталатын зақымдануға организмнің бейнақты серпілісі ретінде жүйелік қабынулық жауаптың бір құрамбөлшегі болып табылады.

Acute phase reactions (preimmune response) is nonspecific organism response to damage characterized by the appearance of non-specific symptoms of the disease due to mediators: interleukins (IL-1, IL-6), tumor necrosis factor (TNF), interferon-gamma

Белки ответа острой фазы – белки, синтезирующиеся в печени под действием ИЛ-6, ИЛ-1, ФНО, обладают антимикробными, антиоксидантными свойствами, ограничивают очаг повреждения, участвуют в репаративных процессах, реакциях клеточного и гуморального иммунитета, повышают неспецифическую резистентность организма, в том числе фагоцитарную активность лейкоцитов. К ним относятся С-реактивный белок – СРБ, амилоид А (их концентрация увеличивается в 100-1000 раз); α1-кислый гликопротеин, фибриноген, гаптоглобин (их концентрация увеличивается в 2-5 раз;. церулоплазмин, С3 α1-антитрипсин, антихимотрипсин (их концентрация увеличивается на 20-60%)

«Жауаптың жедел кезеңі» нәруыздары – микробтарға қарсы, антиоксиданттық қасиетті, зақымдану ошақтарын шектейтін, репарациялық үрдіспен жасушалық және гуморалдық иммунитет серпілістеріне қатысты, организмнің бейспецификалық төзімділігі мен лейкоциттердің фагоцитоз белсенділігін күшейтетін, бауырда ИЛ-6, ИЛ-1, ӨТЖФ әсерлерінен түзілетін нәруыздар. Оларға жататындар: С - әсерлі нәруыз (СӘН), А амилоидтар (олардың мөлшері 100-1000 есе артады), α1-қышқыл гликопротеин, фибриноген, гаптоглобин (олардың мөлшері 2-5 есе артады), церулоплазмин, С3, α1-антитрипсин, антихимотрипсин (олардың мөлшері 20-60% жоғарылайды).

Acute phase globulins are proteins synthesized in the liver under the influence of IL-6, IL-1, TNF, they have antimicrobial, antioxidant effects, limit lesions, participate in reparative processes, immune response, increase non-specific resistance, including leukocyte phagocytic activity. Acute phase proteins include C-reactive protein , amyloid A (their concentration is increased by 100-1000 times); α1-acid glycoprotein, fibrinogen, haptoglobin (their concentration is increased by 2-5 times); Ceruloplasmin, C3, α1-antitrypsin, antichymotrypsin (their concentration is increased by 20-60%)

Лихорадка (febris, pyrexia) – повышение температуры тела в результате изменения деятельности центра терморегуляции под действием пирогенных веществ

Қызба (febris, pyrexia) – пирогенді заттардың әсерінен жылу реттеу орталығы қызметі өзгерістерінен дамитын дене қызымының жоғарылауы

Fever means a body temperature above the usual range of normal due to changes in the activity of the thermoregulatory center caused by pyrogens.

Экзопирогены – продукты жизнедеятельности микробов, вирусов, по химической природе –липополисахариды, термостабильны

Экзопирогендер – микробтар мен вирустардың тіршілік өнімдері, химиялық табиғаты бойынша – липополиқанттар, жылуға төзімді.

Exogenous Pyrogens are secreted by bacteria, viruses, are breakdown products of bacteria, they are lipopolysaccharides and so they are thermostable

Первичные пирогены - экзогенные пирогенны и продукты первичной и вторичной альтерации тканей

Алғашқы пирогендер – экзогенді пирогендер және алғашқы және салдарлық альтерация өнімдері

Рrimary pyrogens are exogenous pyrogens and the products of tissue alteration.

Вторичные эндогенные пирогены: интерлейкины (ИЛ-1, ИЛ-6, ИЛ-8), ФНО (фактор некроза опухолей) синтезируются моноцитами, макрофагами, гарнулоцитами, лимфоцитами при их активации

Екіншілік эндогенді пирогендер - интерлейкиндер (ИЛ-1, ИЛ-6, ИЛ-8), ӨТЖЖ (өспе тіршілігін жоятын жайт) моноцит, макрофаг, гарнулоциттер, лимфоциттер әсерленгенде бөлінеді.

Secondary endogenous pyrogens: interleukins (IL-1, IL-6, IL-8), TNF (tumor necrosis factor) are synthesized by monocytes, macrophages, granulocytes, lymphocytes at their activation.

Стадии лихорадки

Қызбаның сатылары

1. Стадия подъема температуры (Stadium Incrementi)

Температураның көтерілу сатысы

The stage of temperature elevation

2. Стадия стояния температуры на высоком уровне (Stadium Fastigii)

Температураның тұрақтану сатысы

The stage of high constant temperature

3. Стадия снижения температуры (Sadium Decrementi)

Температураның түсу сатысы

The stage of temperature decreasing

Виды лихорадки по степени повышения температуры

Температураның жоғарылау дәрежесіне қарай қызбаның түрлері

Types of fever on the degree of temperature rise

Субфебрильная, 37,1 – 37,9 ^оС

умеренная 38,0 - 39,0 ^оС

высокая 39,0- 40,9 ^оС

гиперпиретическая 41,0 ^оС и выше

шамалы

орташа

қатты

асқын

subfebrile moderate high

hyperpyretic

Виды лихорадки в зависимости от колебаний суточной t⁰ тела

Дене қызымының тәуліктік өзгерісіне қарай қызбаның түрлері

Types of fever, depending on the daily fluctuations of the body t⁰

Постоянная – f. Continua: суточные колебания температуры не превышают 1 ^оС (брюшной и сыпной тиф, крупозная пневмония)

Тұрақты қызба – температураның тәуліктік өзгерісі 1 ^оС-тан аспайды (іш сүзегі, бөртпе сүзек, крупозды пневмония)

Сontinued fever: fluctuations of temperature are lower than 1 ^оС (Typhus, pneumonia)

Послабляющая –f.remittens: Суточные колебания температуры 1-2 ^оС (вирусные и бактериальные инфекции, экссудативный плеврит)

Босаңситын қызба- температураның тәуліктік өзгерісі 1-2 ^оС (вирустық, бактериялық жұқпа, экссудативті плеврит)

Remittent fever: fluctuations of temperature are 1-2 ^оС (viral and bacterial infections, exudative pleuritis)

Перемежающая – f.intermittens: большие колебания температуры с падением ее по утрам до нормы (гнойная инфекция, туберкулез, малярия)

Ұстамалы қызба – дене қызымы бірнеше сағаттың ішінде ертеңгілік тез түсуі мүмкін (іріңді жұқпа, туберкулез, малярия)

Intermittent fever: significant temperature fluctuations with morning normalization (purulent infections, tuberculosis, malaria)

Истощающая – f.hectica: суточные колебания температуры 3-5 ^оС (сепсис, гнойная инфекция)

Қалжырататын қызба – таңертеңгі мен кешкі дене қызымы аралығы 3-5 ^оС (сепсис, іріңді жұқпа)

Hectic fever: fluctuations of temperature are 3-5 ^оС (sepsis, purulent infection)

Возвратная – f. Recurrens: чередование лихорадочных и безлихорадочных периодов длительностью 2-7 суток (возвратный тиф, малярия)

Қайталамалы қызба – қызба және қызбасы жоқ кезеңдердің 2-7 күнде қайталануы (қайталамалы сүзек, малярия)

Recurrent fever: febrile and afebrile alternating periods last 2-7 days (typhus recurrens, malaria)

Атипичная - f. Athypica:

Извращенная - f. inversa нарушение циркадного ритма, утренняя температура выше вечерней. (сепсис)

Келбетсіз қызба – температураның тәуліктік өзгеруі бей-берекет, ретсіз болады.

Atipical fever Perverted fever f. inversa:disorders of circadian rhythm, morning temperature is higher than evening temperature (sepsis)