Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
++Картография қаз.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
905.22 Кб
Скачать

10. Оөж тапсырмалары

ОӨЖ №1

Тақырыбы: Географиялық карталар туралы жалпы түсінік

Мақсаты: студенттерде географиялық карталар туралы түсінік қалыптастыру

Тапсырма: тақырып бойынша конспект жазу:

  1. Географиялық карта жер бетінің кеңістік моделі

  2. Картаның элементтері

  3. Географиялық карталардың қасиеттері

  4. Карталарды классификациялаудың принциптері

  5. Карталардың кеңістікті қамтуы және масштабы бойынша классификациялау

  6. Карталарды мазмұны бойынша классификациялау

  7. Өзгеде картографиялық шығарылымдар

  8. Географиялық карталарға қойылатын талаптар

  9. Географиялық карталардың ғылымдағы және өндірістегі мәні

  10. Ғылымдар жүйесіндегі картографияның орны

  11. Картография мен геоинформатиканың арасындағы байланыс

  12. Картография мен мәдениет арасындағы байланыс

  13. Картография құрылымы

  14. Географиялық картография

  15. Картографиядағы тарихи үрдіс

ОӨЖ №2

Тақырыбы: Карталарды классификациялау принципі

Мақсаты: карталарды классификациялау принципін оқып зерделеу

Тапсырма: тақырыпқа презентациялық материал дайындау

  1. Карталардың кеңістікті қамтуы және масштабы бойынша классификациялау

  2. Карталарды мазмұны бойынша классификациялау

  3. Ауылшаруашылық карталары

  4. Халықтар қоныстану картасы

  5. Тарихи карталар

  6. Саяси және саяси-әкімшілік карталары

  7. Гидрологиялық (құрлықтағы сулар) карталар

  8. Жалпы физикалық-географиялық карталар

  9. Зоогеографиялық карталар

  1. Топырақ картасы

  2. Ботаникалық карталар

  3. Геологиялық карталар

  4. Метеорология және климат картасы

  5. Геофизикалық карталар

  6. Океанология (теңіз және мұхит сулар) картасы

ОӨЖ №3

Тақырыбы: Карталар масштабы

Мақсаты әртүрлі масштабтарды: сандық, атаулы, сызықтық қолданып карталар масштабын анықтауды, дұрыс таңдауды үйрену

Тапсырма: нұсқада берілген сандық масштабтарды атаулы масштабқа ауыстыр Мысалы: 1:25 - 1 см-де 25 см

Нұсқа

Сандық масштабтар

1

1:150

1:25 000

1:100 000

1:2 500 000

2

1:200

1:1000

1:50 000

1:1 000 000

3

1:500

1:2000

1:250 000

1:2 000 000

4

1:2000

1:200 000

1:150

1:25 000

5

1:5000

1:250

1:2 000 000

1:50 000

6

1:20 000

1:500

1:1000

1:1 000 000

7

1:250 000

1:1 500

1:100 000

1:200

8

1:2 000

1:1 000 000

1:500 000

1:10 000

9

1:2 500

1:20 000

1:150

1:2 000 000

10

1:1 000

1:20 000

1:500 000

1:10 000

11

1:100 000

1:500

1:1 000 000

1:2 000

12

1:5 000

1:25 000

1:2 000 000

1:250

13

1:200 000

1:10 000

1:25 000

1:150

14

1:1500

1:50 000

1:250 000

1:1 000 000

15

1:2 000

1:500 000

1:50 000

1:200

ОӨЖ №4

Тақырыбы: Картографиялық проекция туралы түсінік

Мақсаты: картографияда қолданылатын картографиялық проекция түрлерін оқып зерделеу

Тапсырма: мәнжазба жазу

  1. Картографиялық проекция және олардың классификациясы

  2. Бұрмалану сипаты бойынша проекцияларды классификациялау

  3. Қалыпты географиялық тордың түрі бойынша проекцияны классификациялау

  4. Проекцияны таңдау

  5. Проекцияны айыру

  6. Тең дәлдікті проекциялар

  7. Тең бұрышты проекциялар

  8. Тең арақашықты проекциялар

  9. Өз бетімен таңдап алынған проекциялар

  10. Цилиндрлі проекциялар

  11. Азимутты проекциялар

  12. Конус тәріздес проекциялар

  13. Шартты проекциялар

  14. Псевдоцилиндрлі проекциялар

  15. Псевдоконус тәріздес проекциялар

ОӨЖ №5

Тақырыбы: Координаттық торлар

Мақсаты: картаның математикалық негізінің басты элементі – координаттық торларды оқып білу, карта разграфкасының әдістерімен танысу және 1: 1 000 000 масштабты карта бетінің номенклатурасын анықтауды үйрену.

Тапсырма: А4 форматына картаның номенклатурасын және разграфкасын сызу және сұрақтарға жауап беру

Сурет картаның разграфкасы мен номенклатурасы

  1. Координаттық торлар

  2. Картаның разграфкасы

  3. Картаның номенклатурасы

  4. Картаның ішкі рамкасы

  5. Картаның градустық рамкасы

  6. Картаның минуттық рамкасы

  7. Картаның сыртқы рамкасы

  8. Картаны жинақтау

  9. Карта тілі

  10. Картографиялық синтактика

  11. Картографиялық семантика

  12. Картографиялық прагматика

  13. Картографиялық стилистика

  14. Тік бұрышты координаталар торы

  15. Көрсеткіш торы

ОӨЖ № 6

Тақырыбы: Картографиялық шартты белгілер

Мақсаты: картада объектінің түрін, олардың орналасу орнын, түрін, мөлшерін, сапалық және сандық сипаттамаларын көрсететін графикалық белгілермен танысу және зерделеу.

Тапсырма: презентация дайындау

  1. Шартты белгілердің түрлері

  2. Шартты белгілерді қолдану

  3. Масштабтан тыс шартты белгілер

  4. Сызықты шартты белгілер

  5. Аудандық шартты белгілер

  6. Динамикалық шартты белгілер

  7. Картографиялық шартты белгілердің функциясы

  8. Графикалық ауысымдар

  9. Картографиялық бейнелеу түрлері

  10. Белгілер түрлері

  11. Изосызықтар

  12. Сапалы түс

  13. Картодиаграммалар

  14. Шартты белгілер шкалалары

  15. Динамикалық белгілер

.

ОӨЖ № 7

Тақырыбы: Жер бедерін кескіндеу

Мақсаты: объектілерді карталарда бейнелеудің ең кең таралған әдістерін оқып білу, картада жер бедері элементтерінің кескіндеу әдісін меңгеру

Тапсырма: тақырып бойынша буклет дайындау:

  1. Перспективалық кескіндеу

  2. Штрихтар әдістері

  3. Горизонтальдар

  4. Гипсометриялық шкалалар

  5. Жер бедерін шартты түрде кескіндеу

  6. Жарық көлеңкелі пластика

  7. Шаю әдісі

  8. Жарықтандырылған горизонтальдар

  9. Блок-диаграммалар

  10. Биіктік белгілер

  11. Жер бедерінің сандық моделі

  12. Ана­литикалық (автоматикалық) шайылу әдісімен бояу

  13. Фоторельеф

  14. Жартылай түсті кескіндеужәне оның растрлық құрылымы

  15. Ареалдар белгілері

.

ОӨЖ № 8

Тақырыбы: Географиялық карталарды жазумен безендіру

Мақсаты: географиялық карталарды жазу безендіру қалай орындалатынын оқып зерделеу

Тапсырма: мәнжазба жазу

  1. Жазулар түрлері

  2. Топонимдер

  3. Терминдер

  4. Түсініктеме жазбалар

  5. Картографиялық топонимика

  6. Шетел тіліндегі атауларды беру түрлері

  7. Географиялық атауларды нормаға келтіру

  8. Географиялықатаулар каталогы

  9. Картографиялық шрифттар

  10. Карталарға жазуларды орналастыру реті

  11. Географиялық атаулардың көрсетілімдері

  12. Көрсеткіш торы

  13. Каталогтар және анықтамалық ақпараттық топонимикалық жүйелер

  14. Топонимдердің халықаралық нормализациясы

  15. Хронологиялық жазулар

ОӨЖ № 9

Тақырыбы: Картографиялық генерализация

Мақсаты: картаға объектілердің негізгі, типтік сипаттарын, олардың ерекшеліктерін және өзара байланысын көрсету үрдісін оқып білу және генерализация түрлерімен танысу

Задание: конспект жазу

  1. Генерализацияның мәні

  2. Генерализацияға әсер ететін факторлар

  3. Генерализацияның түрлері

  4. Геометриялық нақтылық және мазмұнды қайталану

  5. Генерализацияның географиялық принциптері

  6. Әртүрлі локализациялық объектілердің генерализациясы

  7. Бейнелеу элементтерінің ығысуы

  8. Бейелеу шекаралары

  9. Таңдап алу нормасы

  10. Объектілерді таңдап алу

  11. Елді мекенің генерализациясы

  12. Картаны безендіру

  13. Картаға түсірілетін объектінің (немесе территорияның) ерекшеліктері

  14. Картаның мақсаты

  15. Масштабтың әсер етуі

ОӨЖ № 10

Тақырыбы: Географиялық карталардың түрлері

Мақсаты: карталар түрлерін дұрыс айыра білуді оқып білу және үйрену

Тапсырма: тақырып бойынша буклет дайындау:

  1. Аналитикалық карталар

  2. Комплесті карталар

  3. Синтетикалық карталар

  4. Динамиккартасы жәнеөзара байланыс картасы

  5. Карталардың функциональды түрлері

  6. Болжамдық карталар

  7. Әртүрлі мақсаттағы карталар

  8. Ғылыми-анықтамалық карталар

  9. Карталар жүйесі

  10. Географиялық атластар

  11. Атластар түрлері

  12. Ұлттық атластар

  13. Атластар геожүйенің моделі ретінде

  14. Атластардың ішкі бірлігі

  15. Экологиялық-географиялық атластар

ОӨЖ № 11

Тақырыбы: Картаны басып шығару

Мақсаты: картаны құрастырудың негізгі схемаларын анықтау және картаны басып шығаруға қажетті ақпаратты дұрыс таңдауды үйрену

Тапсырма: мәнжазба жазу

  1. Картаны құру кезеңдері

  2. Картаның бағдарламасы

  3. Картаны құрастыру

  4. Картографиядағы авторлық құқық

  5. Картаны құрастырудың аэрокосмостық әдістері

  6. Далалық топографиялық картографиялау

  7. Камералдық картографиялау

  8. Картаны басып шығаруға дайындау

  9. Картаны басып шығару

  10. Картаны дайындау технологиясы

  11. Картаны әдеби жобалау

  12. Қажетті деректерді және оларды пайдалануды бағалау

  13. Картаныы құрудың және басып шығарудың техникалық әдістері

  14. Легенгданы құрастыру

  15. Картаны компьютерлік әдіспен құрастыру

.

ОӨЖ № 12

Тақырыбы: Карталар мен атластарды құрастыруға қажетті деректер

Мақсаты: карталар мен атластарды құрастыруға қажетті деректермен танысу

Тапсырма: конспект жазу.

  1. Деректер көздері

  2. Астрономиялық-геодезиялық деректер

  3. Картографиялық деректер

  4. Қашықтықтан аймақтау түрлері

  5. Көзбе көз бақылау және өлшеулер жүргізу

  6. Гидрометеорологиялық бақылаулар

  7. Экономикалық-статистикалық деректер

  8. Мәтіндік деректер

  9. Картаны деректер көзі ретінде сараптау және бағалау

  10. Атластарды бағалау

  11. Фотографиялық түсірілімдер

  12. Сканерлік түсірімдер

  13. Радиолокациялық және гидролокациялық түсірілімдер

  14. Көп аймақтық түсірілім

  15. Картаның ғылыми нақтылығын бағалау

ОӨЖ № 13

Тақырыбы: Карта бойынша зерттеулер жүргізу

Мақсаты: карталарды сараптауды және оларға баға беруді үйрену

Тапсырма: жалпы географиялық және тақырыптық карталар бойынша эссе жазу.

ОӨЖ № 14

Тақырыбы: Геоақпараттық картографиялау

Мақсаты: картографиялық деректер мен білім және ГАЖ негізінде автоматты түрде карта шығаруды және қолдануды меңгеру және үйрену

Тапсырма: тақырып бойынша презентация дайындау.

  1. Географиялық ақпараттық жүйелер

  2. ГАЖ жүйешелері

  3. Деректер базаларын басқару жүйесі (ДББЖ)

  4. Геоинформатика - ғылым, технология, өндіріс

  5. Геоинформациялық картографиялау

  6. Жедел картографиялау

  7. Картографиялық анимациялар

  8. Виртуалды картографиялау

  9. Электронды атластар

  10. Телекоммуникациялық желілер

  11. «Букіл әлемдік тор»

  12. Компьютерлік желілеріндегі карталар мен атластар

  13. Интернет арқылы картографиялау

  14. Интернет-ГАЖ

  15. Болашақтық өзара қарым қатынас

ОӨЖ № 15

Тақырыбы: Тақырыптық картографиялаудың аграрлық өндірістегі жаңа бағыттары

Мақсаты: ауылшаруашылықтық картографиялаудың жаңа бағыттарымен танысу

Тапсырма: мәнжазба дайындау

  1. Комплексті ауылшаруашылық картографиялау

  2. Комплексті картографиялауды жүзеге асыру жолдары

  3. Карта бойынша құбылыстардың және жергілікті жердегі объектілердің сапалық және сандық сипаттамасын анықтау

  4. Аймақтық мониторингтің тақырыптық карталары

  5. Жалпы ауылшаруашылық карталарын құрастыру

  6. Географиялық шекаралар, олардың түрлері және оларды бейнелеу

  7. Табиғи картадағы құбылыстар динамикасы

  8. Су режимінің карталары

  9. Бағалау және ресурстар карталарының мақсаты

  10. Басып шығарылған биологиялық ресурстар карталарының мазмұнын сараптау

  11. Шет елдік топографиялық карталардың мазмұнының ерекшеліктері

  12. Комплексті географиялық атластар

  13. Әлемнің халықаралық тақырыптық карталары мен ірі аймақтардың карталары

  14. Топырақ карталары

  15. Комплексті ауылшаруашылық картографиялаудың ылыми негіздері