Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
RETORYKA I ERYSTYKA - mój skrypt.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
70.09 Кб
Скачать
  1. Argumentacja

Narzędzia rozumowania argumentacji:

  • Entymemat (sylogizm) rozumowanie polegające na tym, że z dwóch przesłanek wynika jeden wniosek.

Np. nie umiem przyprawić rosołu, więc nie jestem dobrą kucharką.

  • Epicheremat

  • Soryt (łańcusznik) jeżeli a to b to b to a itd…

  • Indukcyjne (od szczegółu do ogółu)

  • Przykład (podobny, zbliżony, niepodobny) np. oni coś robią, to my też.

Zasady argumentowania:

Należy uwzględniać właściwości audytorium

Utrzymywanie kontaktu z rozmówcą

Musimy mieć świadomość celu przemowy

Świadomość celu, jaki przyświeca odbiorcom

Unikanie chaosu argumentacyjnego

Teza powinna być powtarzana

Zaznaczanie ważnych kwestii

Posługiwanie się konkretami

Posługiwanie się obrazowaniem

Stosowanie supozycji – wszyscy wiedzą, że…; każdy wie, że…

Mówienie zrozumiale

Mówienie o korzyściach, gdy słuchacze się z nami zgodzą

Odwoływanie się do wartości uważanych powszechnie za moralnie dobre, prestiżu

Odwoływać się do obrony przed nierównościami społecznymi

Nazywanie zjawisk i faktów w określony sposób

Lansowanie własnego stanowiska

KONTRARGUMENTACJA

Mamy z nią zawsze do czynienia, np. w czasie wystąpień publicznych.

Kontrargumentować można się na dwa sposoby:

Uczciwie, rzetelnie – odbijamy to, co mówi przeciwnik.

Nieuczciwie – argumenty nie zawsze etyczne

  1. Negocjacje I sztuka prezentacji, jako dyskurs perswazyjny

  1. Erystyka – pojęcie I wybrane strategie

ERYSTKA – sztuka prowadzenia sporów w celu zwycięstwa w oczach słuchaczy.

Spór erystyczny polega na tym, aby świadkowie sporu uznali nas za zwycięzców, nie przeciwnik. Mamy w nim możliwość głoszenia swoich poglądów, zrobienia wrażenia na słuchaczu, daje czas antenowy. Można go prowadzić każdą metodą, nawet nieetyczną.

Techniki erystyczne dzieli się na 3 działy:

Mające związek z tematem wystąpienia

Skierowane na grono słuchaczy

Skierowane na przeciwnika

ERTSTYKA – sztuka prowadzenia sporów

Od łacińskiego Eris – patronki niezgody

Sofistyka – zajmuje się słownymi wybiegami, nieuczciwymi sztuczkami, tzw. sofizmatami:

  • umiejętność zaprzeczania (np. „w teorii to się sprawdza, ale nie w praktyce”),

  • metoda potoku bezsensownych słuch, tzw. pustosłów,

  • metoda twierdzeń relatywnych (np. „Murzyn jest czarny, ale zęby ma białe, więc jest czarny ale nie jest),

  • pozory poprawności (np. „teoria X jest fałszywa, bo X jest Y”),

Grecy dostrzegli, że erystyka jest po złej stronie perswazji.

Fałszywy obraz rzeczywistości za pomocą chwytów pozamerytorycznych. Sofiści wykorzystywali chwyty erystyczne.

Strategmaty – formuły argumentacyjne używane w erystyce

O erystyce możemy mówić w skali mikro lub makro.

Metody Kochana: metoda ironicznej niekompetencji; podrzucenie audytorium „czerwonego śledzia”, metoda czarno-białego widzenia; sofizmat powszechnej praktyki; błyskawiczne tempo rzucanych pytań; atak osobisty; ścieranie w pył; ucieczka

  1. Dyspozycja – pojęcie, toposy I figury kompozycyjne

Dyspozycio – porządkowanie materiału, przewidujemy kompozycję, jak zaczniemy, co dalej, jak skończymy, odrzucanie materiału nieciekawego, niewiarygodnego – selekcja

Arystoteles wyróżniał 4 elementy w każdej wypowiedzi:

- wstęp

- przedstawienie sprawy i dowodzenie

- epilog

- zakończenie

Dla Platona każda mowa/tekst powinny być zamkniętą całością, która ma wyraziste końce i środek. Powinny istnieć między nimi sensowne proporcje.

KOMPOZYCJA

Musimy zaczynać od zdań przykuwających uwagę; informacje równomiernie rozmieszczać w tekście; ostatnie zdanie ma poruszyć odbiorcę. Jest wiele błędów w kompozycji. Dyspozycja to nauka o uporządkowaniu materiału zebranego na poziomie inwencji.

Wstęp – ogromna rola psychologiczna – przychylność słuchacza. Była to 1/8 całego tekstu (15%). Krótki, ale ważny, bo jeden z najlepiej pamiętanych. Różnie realizowany (anegdota, dowcip, itd.) Przygotowywał do głównego typu wypowiedzi.

Topos exordialny – czyli wstępny; topos jest domeną inwencji; można było podawać przyczyny/ cel pisania, odnieść się do tytułu, uzasadnić podjęty gatunek; w jakich okolicznościach doszło do napisania tekstu.

Zakończenie – życzliwe nastrojenie do tematu, czasem kończymy hasłem, apelem, postulatem. 5 – 15% przekazu.

Topos finalny – topos stosowany w zakończeniach; np. figura zwana epilogosem; skrzydlate słowa – mogą być pointą, życzeniami, sugestią do dalszych rozwinięć.

Schemat 3 warunków spójności: 1 nadawca, 1 odbiorca, 1 temat.

KOMPOZYCYJNE FIGURY RETORYCZNE:

  1. Tranzycja – przejścia, sposoby przechodzenia np. zacznę od, tyle o…

  2. Dygresja – by uniknąć monotonii

  3. Powtarzanie (paralelizm retoryczny) – podsumowanie przy użyciu innych słów, przykładów

  4. Akapit – podstawowa jednostka kompozycji tekstu

  5. Ciągi przyczynowo skutkowe/wynikowe

  6. Pominięcie – „pomijam kwestie związane z…”

  7. Cząstkowa rekapitulacja

  8. Wtrącenia nawiasowe

  9. Wyliczenie

  10. Zapowiedź czegoś

  11. Solilokwium

  12. Sentencje

  13. Dowcipy

  14. Odwracanie kolejności zdarzeń

  15. Asocjacja

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]