7. Retoryka jako tworzenie tekstu

Status questionis- jaki jest aktualny stan rzeczy; co inni już na dany temat powiedzieli;

Żeby powstał tekst musi się coś wydarzyć, przyczyna.

Metatekst – rodzaj tekstu o tekście

Tekst w tekście – pewna struktura retoryczna; świadomy konstrukt myśli retorycznej

Funkcja stylotwórcza – dokumentarność, literackość, instrumentalność, retoryczność

Dla tekstu ważny jest kontekst (np., w jakim czasopiśmie nasz tekst jest zamieszczony); czytelnicy; kontekstem są inne teksty tego samego autora. Dokonujemy redukcji tekstu albo powiększania.

Redagując teksty mamy na uwadze aspekty:

1. Merytoryczny

2. Językowy (prosto, zrozumiale)

3. Formalny (reguły gatunkowe)

4. Etyczno-prawny

Wszystkie teksty w sieci są potencjalnie dostępne i obecne. HIPERTEKST

Skuteczne pisanie:

1. Aspekt ludzki

2. Aspekt merytoryczny

3. Aspekt sytuacyjny

Techniki pisania + skuteczność:

1. Zależne od medium (inaczej się pisze do prasy niż do Internetu, bo prasę się czyta, a Internet przegląda).

2. Zależne od gatunku

3. Kreatywność w pisaniu

4. Odpowiednio dobrane tytuły, leady, itd.

5. Brak ogólników

6. Nienadużywanie cytatów

Retoryczne sposoby oddziaływania na czytelnika:

1. Szereg argumentów (np. w formie dekalogu)

2. Stymulacja działań (apele, protesty, reklamy)

3. Topos z autorytetu (np. autorytety w reklamach)

4. Listy niemożliwe (kierowane do znanych zmarłych)

8. Retoryka wizualna/obrazu

Retoryka wizualna to komunikacja obrazowa (np. retoryka mody, reklamy). W obrazie dostrzega się struktury argumentacyjne. Zwraca się uwagę na wielkość, symbolikę. Skutkuje to marginalizacją słowa i spadkiem czytelnictwa.

Retoryka obrazu – (Umberto Eco) upraszczanie wywodów, odwołanie do elipsy jako chwytu stylistycznego, sugestywne metafory zastępujące rozumowanie.

Obraz reklamowy to synekdocha, metonimia.

Dominacja obrazu zaczęła się z chwilą rozwoju magazynów, ale początki trzeba wiązać z komiksem. + Fragment z pkt. 5.

8. Podmiot retoryczny

HOMO RHETORICUS (NADAWCA). Występuje często jako podmiot zbiorowy MY. Często jest to wykorzystywane przez polityków, naukowców, itd., którzy wypowiadają się w imieniu zbiorowości. Podmiot charakteryzuje sposób … wypowiedzi oraz retoryka gestu.

8. Nurt creative writing I jego związek z retoryką

To twórcze pisania, oryginalna konwencjonalność.

- ćwiczenie różnych form pisania,

- daje narzędzia do tworzenia tekstu,

- odchodzenie od tego, co w pisaniu powszechne,

- pisanie na żywo,

- poczta literacka (mini felietony z poradami)

Nie wiem jaki to ma związek z retoryką;/

8. Inwencja – pojęcie, temat, tytuł

- Inventio – inwencja, polega na wyszukiwaniu i gromadzeniu materiału związanego z tematem i celem wystąpienia (badania, ankiety, wywiad); plan inwencyjny (treści, idee, toposy, motywy); znalezienie pomysłu na jakąś wypowiedź.

Trójkąt retoryczny

Temat – jest punktem wyjścia; remat – jego rozwinięcie. Temat pochodzi od greckiego słowa ‘thema’ Jest integralną częścią komunikatu.

Tematy:

- ogólne (podejmujemy kwestię ponadczasową np. esej)

- szczegółowe (wokół określonych wydarzeń np. reportaż).

Treść jest sednem retoryki.

Źródła tematów:

- komputer,

-notatnik dziennikarza,

-cytaty

-rozmowy komórkowe

Hipertemat – temat główny; w jego ramach pojawiają się podtematy; zwykle sygnalizujemy o nim na początku; on scala tekst

Funkcje tytułu:

- nominatywna, nazywająca temat

- deskryptywna, przedstawiająca temat

- pragmatyczna, oddziałująca na odbiorcę

Tytuł to najczęściej równoważnik, integralna część tekstu, jest pointą wypowiedzi. Tytuł tworzymy na końcu, gdyż ma być adekwatny do całego tekstu.

Błędy w tytułach:

- wieloznaczność,

-zbyt długie,

- bezbarwność

Tytuły w tekście:

- tytuł główny

- śródtytuły

- nadtytuł

- podtytuł

Tytuł to najkrótsza forma wstępu.