2 Вариант
Келесі азық – түлік өнімдерінде бояғыштарды қолдануға жол берілмейді//
джем//
тосап//
+пастерленген сүт//
+ет, құс еті, балық//
десерттер, мармеладтар//
кондитерлік өнімдер//
кептірілген көкөністер мен жемістер //
қантсыз алкогольсіз сусындар
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарына келушілерге қарастырылу керек://
+жеке кіру есігі//
жалпы кіру есігі//
демалыс бөлмесі//
тұрмыстық бөлме//
жалпы гардероб//
жалпы санитарлық торап//
+жеке санитарлық торап//
медициналық бақылау бөлмесі
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарындағы ет цехында қарастырылу керек//
ыстық цехпен қиылысу//
суық цехпен қиылысу//
ас ішетін залмен байланыс//
+тоңазытқыш жабдықтары//
тұрмыстық бөлмемен байланыс//
асхана ыдыстарын жуатын орындармен байланыс//
ас тарату орындарына барынша жақындату//
+етті, суб. өнімдерді, балықты өңдейтін жеке-жеке бөлімдер
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында асхана ыдыстарын қолмен жуу әдісі жүзеге асырылады://
бір ваннада//
салқын сумен//
+ыстық сумен//
екіұялы ваннада//
+үшұялы ваннада//
тазалағыш заттарды пайдалану арқылы//
тазалау щеткаларын пайдалану арқылы//
шаруашылық сабындарын пайдалану арқылы
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында келесі азық-түлік өнімдерін қолдануға тиым салынады//
жармалар мен ұн//
кондитерлік өнімдер//
тез бұзылатын өнімдер//
көкөністер және жемістер//
+үйде дайындалған өнімдер//
+үйрек және қаз жұмыртқаларын//
субөнімдер (бауыр, жүрек, бүйрек)//
ет, ет-көкөністі, көкөністі консервілер
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарына әкелінген мұздатылған еттер қайда жібітіледі://
салқын суда//
дайын ет цехында//
+ет-дайындау цехында//
ыстық пештің жанына//
тоңазытқыш камерасында//
салқын дайындау цехында//
+бөлме температурасында//
кіші бөліктерге бөлу арқылы
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында тағам әзірлеу алдында тауық жұмыртқалары тексеру керек//
жарыққа қарау//
+овоскоп арқылы қарау//
жылы ағынды суда жуу//
ыстық ағынды суда жуу//
жылы тұздалған ертіндіде өңдеу//
ас содасы бар жылы ертіндіде өңдеу//
сірке қышқылы бар жылы ерітіндіде өңдеу//
+кальцийленген сода бар жылы ерітіндіде өңдеу
***
Механикалық аспаздық өңдеуге жатады://
балықты қуыру//
буда пісіру//
етті маринадтау//
+картопты фарштау//
көкөністерді булау//
көкөністерді маринадтау//
+орамжапырақты ұсақтау//
картопты сульфитациялау
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында келесі күнге қалдыруға рұқсат етілмейді://
жарма, ұн және қант//
көкөністер мен жемістер//
бөлшектенбей қайнатылған ет//
бөлшектенбей қуырылған балық//
кондитерлік өнімдер мен печенье//
+салаттар, винегреттер, паштеттер//
алкогольсіз және сергіткіш сусындар//
+картоп езбесі, қайнатылған макарондар
***
Азық-түлік сауда саттық ұйымдарында сатуға тиым салынады://
тазартылған құс еті//
+тазартылмаған құс еті//
сойылған жануарлар еті//
заводта дайындалған өнімдер//
мұздатылған азық-түлік өнімдері//
картоп езбесі, қайнатылған макарондар//
пастерленген сүттен жасалынған ірімшік//
+пастерленбеген сүттен жасалынған ірімшік
***
Сүтті жылумен өңдеуге дейінгі сатысына жатады//
мұздату//
+сепарирлеу//
+қалыптылау//
сублимациялық кептіру//
бірқадамды стерилизациялау//
екіқадамды стерилизациялау//
қысқа уақытта пастеризациялау//
төменгі температурада пастеризациялау
***
Шұжық өндірісінде тағамдық үстеме ретінде натрий нитриті қандай мақсатта қолданылады//
эмульгатор ретінде//
ароматизатор ретінде//
қышқылға қарсы зат ретінде//
+бояу фиксаторы ретінде//
иісі мен дәмін күшейту үшін//
+сыртқы түрін жақсарту үшін//
консистенциясын тұрақтандыру үшін//
өнімнің сапасын сақтау үшін
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарындағы тарату орындары тікелей байланыста болуы керек://
кондитерлік цехпен//
салқындатқыш камерамен//
+ыстық және салқын цехпен//
+асхана ыдыстарын жуу орындарымен//
құрғақ өнімдерді сақтайтын орындармен//
сусымалы өнімдерді сақтайтын орындармен//
тез бұзылатын өнімдерді сақтайтын қоймамен//
тез бұзылатын өнімдерді сақтайтын салықыдатқыш камералармен
***
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарындағы қызметкерлер қандай жағдайда жұмыстан босатылады//
+терінің ірінді аурулары пайда болғанда//
сапасыз азық-түлік өнімін қабылдағанда//
санитарлық киімдері ластанған жағдайда//
+дене температурасы жоғарылаған жағдайда//
жеке бас гигиенасы ережесін сақтамаған жағдайда//
санитарлық-техникалық тәртіпті сақтамаған жағдайда//
кәсіпорында санитарлық-гигиеналық режимді сақтамағанда//
аспаздық цехта тағам дайындау технологияларын бұзу жағдайында
***
Тез бұзылатын тағамдарға жатады://
ветчина//
төс еті//
+сосиска//
+сарделька//
ет орамасы//
шала қақталған шұжықтар//
пісірілген-қақталған шұжықтар//
жартылай қақталған шұжықтар
***
Микробтық этиологиялы тағамнан уланулар қандай белгілерімен көрінеді//
аурудың жұқпалылығы//
+аурудың жұқпалы еместігі//
аурудың аумақтық таралуы//
аурудың кездейсоқ жағдайлары//
«эпидемиялық құйрығының» болуы//
+«эпидемиялық құйрығының» болмауы//
аурудың аумақтық таралуының болмауы//
ауру «кінәлі тағамды» жойғаннан кейін тоқтамауы
***
Ботулизмнің пайда болуының көп жағдайы қандай үйде дайындалған герметикалық қапталған консервілердің өнімімен байланысты//
сүт//
тосап//
+көкөніс//
жемістер//
жаңғақтар//
+саңырауқұлақтар//
астық өнімдері//
бұршақ өнімдері
***
Ботулизм кезінде лабораториялық зерттеу үшін қандай материал алынады//
+қан//
+нәжіс//
қол жұғындысы//
жара жағындысы//
жұлын сұйықтығы//
стол үстінің жуындысы//
ауыз қуысы жағындылары//
мұрын жұтқыншақ жағындысы
***
Ботулизмнің классикалық түрінің клиникасына тән//
іріңді бөрте//
ірің аралас диарея//
жоғары температура//
қан араласқан диарея//
геморрагиялық бөртпе//
жүрек алу//
+тіл, көмейдің салдануы//
+птоз, диплопия, мидриаз
***
Стафилококкты уланудың бұрқ етпелері сипатталады//
аурудың жұқпалылығы//
ауру санының баяу өсуі//
+ауру санының тез өсуі//
аурудың кездейсоқ жағдайлары//
+«кінәлі өнімнің» анық сәйкес келуі//
«эпидемиялық құйрығының» болуы//
инкубациялық кезеңінің ұзаққа созылуы//
«эпидемиялық құйрығының» болмауы
***
Staphylococcus aureus токсиндерінің пайда болуы үшін қолайлы орта болып табылады://
жемістер мен жидектер//
ет, көкөніс консервілері//
+сүт және сүт өнімдері//
қақталған балық, шұжық//
консервілер мен сусындар//
+кремді кондитерлік өнімдер//
консервіленген саңырауқұлақтар//
көкөністерден жасалынған салаттар
***
Колиформды бактериялармен шақырылған токсикоинфекциялар сипатталады://
+аурудың жедел өтуімен//
энтероколит симптомымен//
субфебрильді температура//
аурудың созылмалы өтуімен//
+гастроэнтерит симптомымен//
ауру жиі суық мезгілде пайда болады//
ауру көбіне үлкен жастағыларда кездеседі//
тағамның органолептикалық қасиетінің өзгеруімен
***
Тағамдық улануға жатпайды://
микотоксикоздар//
+алкогольдікулану//
токсикоинфекциялар//
бактериалды токсикоз//
+дәрілік препараттармен улану//
табиғатынан улы тағамдармен улану//
химиялық заттармен улану (ксенобиотиктермен)//
белгілі бір жағдайда улы болып саналатын тағамдармен улану
***
Тағамның микробты агенттермен жалпы ластану жолдарының келесі түрлерін бөліп қарастырады://
+шикізат – тағам – адам//
адам - шикізат - адам//
өндіріс орыны - шикізат//
адам – тағам – қоршаған орта//
қоршаған орта – адам – тағам//
адам – қоршаған орта- адам//
+өндіріс орыны – тағам– адам//
адам– қоршаған орта - шикізат
***
Микотоксиндер келесі тағам өнімдерінде жинақталуға қабілетті://
етте//
нанда//
сүтте//
балықта//
+жүгеріде//
+жер жаңғақта//
жаңа жемістерде//
құрғақ саңырауқұлақта
***
Адамда ауру туғызу қауіпі бар микотоксикоз топтарына жатады//
+афлотоксикоздар//
маринотоксикоздар//
мухомормен улану//
+фузариотоксикоздар//
боз арамқұлақпен улану//
гелиотроптармен улану//
триходесмалармен улану//
улы саңырауқұлақтармен улану
***
Қандай улы қасиеті бар балықтың түрін тағамға қолданғанда маринотоксикоздар пайда болады?//
+фугу//
сазан//
карп тұқы//
алабұға//
семга//
бекіре//
шортан//
+маринка
***
Гликозид соланин келесі өсімдік өнімдерінде жинақталуға қабілетті://
+картопта//
жемістерде//
+баклажанда//
жаңғақтарда//
жармаларда//
бұршақтарда//
саңырауқұлақта//
көк жапырақтарда
***
Сапа стандарттарын, тағамдық азық түлік өнімдерінің дайындалу шартын, айналыста болуын, сараптамасын және утилизациялау ережелерін реттейтін нормативтік құжаттар://
әдістемелік нұсқамалар//
әдістемелік ұсыныстар//
+мемлекеттік стандарттар//
техникалық регламенттер//
+санитарлық ереже мен нормалар//
құрылыстық нормалармен ережелер//
техникалықшарттар менинструкциялар//
технологиялық инструкциялар мен шарттар
***
Келесі азық-түлік түрлерінде міндетті түрде сертификат болуы керек://
көкөністер мен жемістер//
шұжық өнімдері//
консерві өнімдері//
кремді кондитерлік өнімдер//
+арнайы тамақтану өнімдері//
балықтар және теңіз өнімдері//
+балалар тамақтану өнімдері//
сүт және сүтқышқылды өнімдер
***
Азық-түлік өнімнің тағамдық құндылығы туралы тұтынушыларға арналған ақпарат келесі көрсеткіштерден тұруы қажет://
жарамдылық мерзімі//
өнімнің көлемі мен саны//
нетто салмағы, брутто салмағы//
өнімнің құрамы (ингредиенттер тізімі)//
+тағамдық заттардық салмақтық үлесі//
сақтау шарты (температура, ылғалдылық)//
+энергетикалық құндылығы(калориялығы)//
азық-түлік өнімінің сертификаты туралы ақпарат
***
Биологиялық белсенді қоспалар дайындағанда қосуға рұқсат етіледі://
гормондар//
антибиотиктер//
+дәрілік өсімдіктерді//
азық-түлікке тән емес заттар//
+витаминдер мен и минералды заттар//
потенциалды қауіпті жануарлар ткані//
құрамында улы заттары бар өсімдіктер//
құрамында күшті әсер ететін заттары бар өсімдіктер
***
Пестицидтердің гигиеналық жіктелісі бойынша оларды бөлу қарастырылады://
ерігіштігіне//
консистенциясына//
қолданылу формасына//
химиялық құрылымына//
+кумуляция коэффициентіне//
тағайындалуы (қолданылу мақсаты бойынша)//
+қоршаған орта объектісінде тұрақтылығына//
негізгі әсер етуші заттардың болуы бойынша
***
Адам ағзасындағы нитраттардың жинақталуының негізгі көзі болып табылады://
жармалар//
бұршақтар//
ет өнімдері//
сүт өнімдері//
балық өнімдері//
+жеміс-жидектер//
ұн және жармалар//
+бақша көкөністері, картоп
***
Қауіпті биологиялық алиментарды факторға жатады//
+приондар//
+бактериялар//
нитраттар//
пестицидтер//
радионуклидтер//
агрохимикаттар//
ауыр металлдар//
өсу стимуляторлары
***
Тағамдық дисбаланспен байланысты цивилизация ауруына жатады://
подагра//
аллергия//
холецистит//
пиелонфрит//
миокард инфаркты//
қант диабетінің 1 түрі//
+қант диабетінің 2 түрі//
+артериалды гипертензия
***
Қант диабетінің 2 түрінің пайда болу қауіпін төмендететін тағамдық факторға жатады://
белоктың көп болуы//
жалпы майдың артық мөлшері//
белоктың жеткіліксіз мөлшері//
+ПҚМҚ омега-3 қажетті мөлшері//
жалпы майдың жеткіліксіз мөлшері//
+тағамдық талшықтардың көп болуы//
май қышқылдарының транс-изомерлері//
витаминдер мен минералдық элементтердің жеткіліксіз мөлшері
***
Онкологиялық аурулардың пайда болу қаупін жоғарлататын тағамдық факторға жатады://
тағамдық талшықтар//
көкөністер мен жемістер//
+қуырылған тағам өнімдері//
ыстық сусындар мен өнімдер//
салқын сусындар мен өнімдер//
белоктың жеткіліксіз мөлшері//
+ысталған және тұздалған ет өнімдері//
мал майларының жеткіліксіз мөлшері
***
Жұмыртқа және жұмыртқа өнімдерінің микробиологиялық қауіпсіздігі мақсатында бақыланады://
шигеллалар//
бруцеллалар//
клостридиялар//
стрептококктар//
стафилакокктар//
+сальмонеллалар//
коринебактериялар//
+жалпы микробтар саны
***
Тағам рационына жемістер мен көкөністерді қосу://
өт өндірілуін баяулатады//
қандағы қант мөлшерін төмендетеді//
қандағы холестерин деңгейін жоғарлатады//
қан құрамындағы қант мөлшерін жоғарлатады//
асқазан-ішек жолының моторикасын төмендетеді//
+нәжіс массасының қалыптасуына ықпал жасайды//
+асқазан-ішек жолының моторикасын ынталандырады//
асқазан-ішек жолы ферментінің бөлінуін баяулатады