Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ІV Нса 30 билет.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.45 Mб
Скачать

1. Қазақ хандығының мемлекеттік - әкімшілік құрылымы.

2. Қазақстанда кеңес үкіметінің орнау ерекшеліктері.

3. 1917 Жылы құрылған партиялардың саяси қызметтерін салыстырыңыз.

Жауабы:

  1. Қазақ хандығының басқару жүйесі 7 сатыдан тұрады:

  • Ауыл – қандас, жақын бірнеше отбасыдан құралды. Ауылбасы басқарды

  • Ата-аймақ – жеті атадан қосылатын бірнеше ауылдан тұрды. Ақсақал басқарды.

  • Ру – он немесе он бес аймақтан құралды. Рубасы басқарды.

  • Ұлыстық билік – бірнеше рудан тұрды. Сұлтан немесе хан басқарды.

  • Жүздік билік- бірнеше ұлыстан тұрды. Би басқарды. Жүздің биін ордаби депте атады. Тайпалар одағы негізінде қалыптасты. (Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз).

  • Хандық – үш жүзден сайланды. Хан Шыңғыс ұрпағынан сайланды. Ханды сайлауға атақты сыйлы шонжарлар қатысты.

  • Құрылтай- (мәслихат) бүкіл қазақ халқының бас қосқан кеңесі, ел басына ауыр күн туғанда үш жүздің белді азаматтары қатысады.

  1. 1917 ж. 25 қазанда Петроградта төңкеріс болып, билік кеңестердің қолына көшті. 1917 ж. қазан айынан 1918 ж. наурызға дейін Кеңес үкіметі Ресейге билігін орнатып үлгерді. Қазақ даласында кеңес үкіметі алдымен теміржол бойындағы қалаларда орнады. 1918 ж. қаңтарда – Оралда Кеңес үкіметі қиын жағдайда орнатылды. 28-29 наурызда контрреволюциялық күштер Кеңес үкіметін құлатты. Кейіннен Оралда азамат соғысы кезінде біржола орнады.1918 ж. Орынборда шығып тұрған Қазақ газеті жабылды. 1918 ж. сәуірде Ташкентте Түркістан өлкесінің кеңестерінің төтенше V съезі болды. Съезд Түркістан автономиялық кеңестік социалистік республикасын жария етті. ТуркАКСР құрамына Сырдария мен Жетісу облысы енді.

3. Қазақстандағы Уақытша үкімет органдарының атқарған қызметін кесте бойынша толтырыңыз.

«Алаш» партиясы

«Үш жүз» партиясы

Басшылары

Жетекшісі: Әлихан Бөкейханов

Мүшелері: А. Байтұрсынов, М.Дулатов, Ш.Құдайбердиев, М.Тынышпаев, Ғ.Қарашев, С.Торайғыров, Х.Ғаббасов, Ә.Ермеков ағайынды Досмұхамедовтар.

Жетекшісі: Көлбай Тоғысов

Саяси қызметі

Капиталистік даму жолына бағыт алған зиялылар Автономиялық ұлттық мемлекет құру.

Большевиктік бағыт ұстау. Кеңес өкіметін нығайтуға белсене араласты.

Қазақ революциясына көзқарасы

Қазақ халқын отарлық езгіден азат ету;

Қазақстанның дамуына өз көзқарастарын білдіріп, бағдарламаларын насихаттады.

«Алаш» партиясы ақиқат жағында болды.

Алғашқыда социал-революцияшылдар партиясымен одақтасты. 1918 ж. большевиктердің алашордашыларға қарсы күресінде одақтасы болды.

5 – билет

1. Есім хан тұсындағы қазақ хандығы.

2. Тоқырау жылдарындағы Қазақстан ауыл шаруашылығының даму ерекшеліктері мен оны басқарудағы кемшіліктер.

3. Қазақстандағы «Әскери коммунизм саясаты» мен «Жаңа экономикалық саясаттың» нәтижелерін салыстырыңыз.

Жауабы:

  1. XVII ғ. Басында Қазақ хандығында қалыптасқан саяси жағдай, екі хан билеп бытыраңқылық орын алды. Қазақ хандығында бір мезгілде Есім, Тұрсын билік құрды. Есім хан 1598-1628 жж. Билік етті. Есім ханның билік құрудағы басты мақсаты хандықты бір орталыққа бағындырған мемлекет етіп құру болды. «Есім ханның ескі жолы» деп аталатын заңдар жинағы жасалды. Есім хан тұсында Қазақ хандығы мен моғол хандығы арасында одақ құрылды. Қазақ халқының көрнекті шежірешісі Құрбанғали Халидтің айтуынша Есім хан ұзын бойлы, батыр денелі болған, сондықтан оны «Еңсегейлі бойлы Ер Есім» деп атаған.

  2. 1960 жылдардың ІІ жартысында басшылық тарапынан ауыл шаруашылығын тұрақтандыру үшін біраз жұмыстар атқарылды.

  • Ауылшаруашылық өнімдерін сатып аду 2 ессеге өсіру;

  • Ауыл мұқтажына бөлінетін қаржы көлемін ұлғайту. Сегізінші бесжылдықта республика ауыл шаруашылығына 7,1 млрд. сом бөлінді,

  • Материалдық-техникалық базаны нығайту. Тракторлар – 198 мың, комбайндар- 10 мыңға көбейді.

  • Дәнді дақыл өсірумен шұғылданатын 783 шаруашылық солтүстік аймақта астық өсіруге мамандандырылды.

  • Қой өсірумен айналысатын 587 шаруашылық оңтүстік аймақта қой өсіруге мамандандырылды.

  • Республикада 586 кеңшар толық шаруашылық есепке көшірілді;

  • 1970ж.дейін ғылыми-зерттеу институттары жанында оқу-эксперименттік кеңшарлар, 104 мал семіртетін кеңшарлар құрылды.

1960-1980 жж. Дейінгі кезең – тоқырау жылдары. Бұл жылдары жаңашыл үрдістер әлсіреді. Қоғамдық құрылыс ұстанымдары мен түрлері тоқырауға ұшырады. КОКП-ның халықаралық аренадағы беделі түсіп, дүниежүзілік арандатушы фактор түрінде көріне бастады. Саяси өмір ұстанымдарына түзетулер енгізген бетбұрыстар кезеңі басталды. Қоғам дамуында социализмнің ұзаққа созылатын кезең екенін мойындау және коммунизмге қарай «алып секіріс» жасау идеясынан бас тарту еді.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]