Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ІІ нса 30 билет.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
253.91 Кб
Скачать

2.Дүниежүзі қазақтарының құрылтайы және оның тарихи маңызы.

Тәуелсіз мемлекетке айналған Қазақстан , отаршылдық езгіге түскен соңғы 200 жылдан астам уақыттан кейін Дүниежүзі қазақтарының тұңғыш құрылтайын өткізуге мүмкіндік алды. Дүниежүзі қазақтарының тұңғыш құрылтайы 1992 ж 29 қыркүйекте Алматыда ашылды. Құрылтайға түрлі кезеңдерде Отанынан кетуге мәжбүр болған дүние жүзінің 33 елінен қазақтар қатысты. Отандастар әр түрлі жағдайларға байланысты,негізінен мемлекет тарапынан жасалған күш көрсетудің нәтижесінде,туған жерлерін тастап,шет елдерді мекендеуге мәжбүр болған еді. Қазақстаннан тыс жерлерде қоныс аударушылар кемсітушілікке де ұшырап,көптеген қиыншылықтар көрді.

-Әлемнің 70-ке жуық елдеріндегі қазақ диаспорасы – 3 млн 200 мың (32%)

Қонақтардың арасында көрнекі діни қайраткерлер, ғалымдар,кәсіпкерлер мен студенттер болды. Құрылтайға көптеген елдерден,үлкен диаспорасы бар Ресейден(660 мың), Өзбекстаннан (870мың)делегациялар келді.Барлық қатысушылар -800 адам. Құрылтайда Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев,көрнекті ақын және қоғам қайраткері О.Сүлейменов, Түркиядан келген дінтанушы ғалым Халифа Алтай,Ресейден келген қонақ Аман Төлеев т.б. сөз сөйледі.

Дүниежүзі қазақтарының құрылтайына қатысушылардың Қазақ халқына Үндеуі жарияланды. Құрылтайда Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығын құру шешімі қабылданды.Төрағасы-Н.Ә.Назарбаев.

30 қыркүйек-Ұлттық бірлік күні.

2002 жылы 23 қазанда Түркістанда дүниежүзі қазақтарының екінші құрылтайы өтті. (400-ге жуық адам қатысты)

1993 жылы 17 желтоқсанда Қазақтардың дүниежүзілік қауымдастығының тұсау кесер салтанаты болды. 1993 жылдың өзінде-ақ Қазақстанға Монғолиядан,Түркиядан,Ираннан және ТМД елдерінен 7,5 мың қазақ отбасы көшіп келді. 1992 ж 14 желтоқсанда Алматыда Қазақстан халықтарының тұңғыш форумы өткізілді.

7-билет

1.Үйсіндердің тарихы (қоғамдық құрылысы, шаруашылығы мен тұрмысы)

Үйсіндер атауы б.з.б. ІІ ғасыр қытай жазбаларында кездесе бастады. Қытай жазбаларында үйсіндер «ат жақты, аққұбаша, сары шашты» деп бейнеледі.Үйсіндердің мекендеген жері Жетісу,шығыс шекарасы Қытайдың солтүстік-батысы Бесбалық ауданына жетіп, батыста Шу мен Талас өзендеріне дейін созылып жатты. Астанасы- Қызыл Аңғар (Чигучен) қаласы Ыстықкөл мен Іле өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан.

Үйсіндердің қоғамдық құрылысы:

  • Үйсіндер мемлекеттік дәрежеде өмір сүрген тайпалар.

  • Билеушілері «гуньмо», тайпа көсемдері бек деп аталады.

  • Жер мен малға жеке меншік болды. Үйсін билеушілері «Менің жайылымыма ешкім мал жаймасын» деп ешкімді жолатпаған.

  • Мүлік теңсіздігі болғандығын жерлеу орындары дәлелдейді.

  • Бай үйсіндердің 4-5мың жылқысы болған. Байлар өз жылқысын айыру үшін таңба салды. Қатардағы адамдардың мөрлері балшық және тастан, ауқатты адамдар мен әскербасыларда алтын мен мыстан жасалды.

  • Дәулетті адамдардың киімі көбінесе жібектен тігілді.

Үйсіндердің шаруашылығы мен тұрмысы. Негізгі шаруашылығы көшпелі мал шаруашылығы болды. Қыстаулары Балқаш, Мойынқұмда орналасқан.Дәнді дақылдардан арпа мен тары өсірді. Үйсіндер суармалы және тәлімді егіншілікпен айналысты. Егіншіліктің болғандығын дәлелдейтін деректер Ақтас қыстауынан табылды. Тері өңдеу кәсібі жақсы дамыды, мата тоқу үшін тоқыма кермесі пайдаланды. Саз балшықтан ыдыс жасаумен әйелдер айналысты. Тұрақты үйлері тау бөктерінде орналасты, сұйық тағамға арналаған негізгі ыдыстары былғарыдан жасалды. Қысқы үйлері шикі кірпіштен және тақтастан балшық лай құйылып қаланды.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]