Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Vozrastnaya_Poso_4_Vosstanovlen.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
848.38 Кб
Скачать

Кырган назын

…Тыва кижи хамыктын мурнунда адын ажы-т=л\н\н мурнунга, ха-дунмазынын мурнунга болгаш т=рел-аймаанын мурнунга арыг-чаагай кылдыр арттырарын ыдыктыг х\лээлге кылдыр к==р. Ынчангаш, \ст\нде кииргенивис кырган назыннын улузу бичи чаштарны эки ч\\лге ==редип, кижизидип чораан. Алдан беш харлыг, ажылдакчы азы чаа-ла х\нд\л\г дыштанылгаже \нген кырганывыс кадык-шыырак болза, ол бодунун 85-90 хар \езинде ада-иезин карактап, азырап шыдаптар.

Ынчалза-даа олар аныяк шаанда ышкаш кадык-шыырак эвес болур, к\ш-деннели х\н келген тудум эвээжеп кел чыдар. Агаар-бойдус баксырап эгелээрге, ч\стери, с==к-даяа аарып, ыстап эгелээр. Моон безин ап к==рге, кижинин тыны бойдус-биле тудуш деп ч\ве илереп кээр.

Оон ангыда кулаа дыннавастап, караа четпестеп эгелээр. Кырганнар колдуунда «с», «ш», «ч», «ф» дээн чижектиг д\лей \ннерни дыннавас болу бээр. Д\лей, ч\ве дыннавас кырганнарны эскерип к==рге, кичээнгей чок ышкаш к=ст\р. Чамдыктары ч\ве дыннавазы-биле хагдынчак болгаш каразынчыг кылдыр к=ст\р.

Кара четпес кырган улус солун-сетк\\л-даа номчуп шыдавас болур. Долгандыр турар х\рээлен колдуу б\л\рт\н, ак кылдыр к=ст\р. Мындыг берге байдалдарда аныяк-=скен улуг рольду ойнаар. Чижээ: чуртта болуп турар байдалды, солун-сетк\\лден, телевизор, радиодан дыннап берип, номчуп бээрлер.

Амыдыралда к=ст\п турар чижек-биле ап к==рге, х\нд\л\г дыштанылгаже \не берген кырганнарны дараазында б=л\ктерге чарып болур:

  1. х\нд\л\г дыштанылгаже \н\ксеп, бодунун кылыксаан ч\\л\н кылыр кырганнар;

  2. х\нд\л\г дыштанылгаже \н\ксевес, азы ажылынга б\г\ сагыш-сеткили-биле бердинипкен улус, ажылындан чарлып шыдавас.;

  3. ниитилелден дашкаар, бодунун кылыксаан ч\\л\н кылыр кырганнар. Тодаргайы-биле, бичиилерге \легер-чижек болуп, оларнын с\мелекчизи.

Ынчангаш кырган улус бистин амыдыралывыстын эн кол айтыкчылары, с\мелекчилери база \ндезикчилери. Ч\ге дизе амыдыралга чедир быжыкпаан улустун орун шын айтып берип чоруур. Шынап-ла олар чок турган болза, бирээде, бистер-даа чок турар бис, ийиде, делегей-даа чок турар; =з\п орар салгакчылар оларнын б\з\релин ышкынмайн чаагай чорукка, чанчылга ==ренип, т=лептиин к=рг\зер ужурлуг!

1 Пособие является продолжением трех предыдущих пособий автора по данной дисциплине:

Возрастная психология. Модуль 1. Введение в возрастную психологию. Учебно-методический комплекс для студентов Тывинского государственного университета, обучающихся по специальности «050706 – Педагогика и психология». - Кызыл: Изд-во Тывинского государственного университета, 2005. – 127 с.

Возрастная психология. Модуль 2. Детская психология. Учебно-методическое пособие для студентов Тывинского государственного университета, обучающихся по специальности «050706 – Педагогика и психология». - Кызыл: Изд-во Тывинского государственного университета, ТывГУ, 2007. – 175 с.

Возрастная психология. Часть 3. Психология подростков и юношей. Учебно-методическое пособие для студентов Тывинского государственного университета, обучающихся по специальностям «050706 – Педагогика и психология», «050711 – Социальная педагогика». - Кызыл: Изд-во Тывинского государственного университета, ТывГУ, 2008. – 218 с.

2

97

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]