Қазақстан - 2050 стратегиясының басым бағыттарын анықтап, сипаттама беріңіз.
Елбасының «Қазақстан 2050» стратегиясы. Қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси жолдауының басым бағыттары
Осыдан 15 жыл бұрын біз Қазақстан дамуының 2030 жылға дейінгі стратегиясын қабылдадық.
Бүгін Қазақстан –геосаяси маңызы зор, жетістіктерімен талпыныстарын әлем таныған, қалыптасқан жас мемлекет. Өзінің қалыптасу жолында дамушы елдер бірталай экономикалық, сонымен қатар әлеуметтік қиындықтарға тап болады. Эканомиканың құрылуы, инфақұрылымды дамыту, әлеуметтік сала, денсаулық сақтау мен білім жүйесін жетілдіру-бұл жас мемлекеттердің орындайтын міндеттерінің бір бөлігі ғана. Осыған байланысты сауатты стратегиялық жоспарлаудың маңызы өте үлкен.
Өзінің кезекті «Қазақстан-2050» жолдауында Елбасымыз Н.Назарбаев негізгі бағыттары білім берудің маңызын көтеру, иновацияларға қолайлы жағдай жасау керектігін атап көрсетті. Президент индустрияланудың жаңа кезеңдегі нақты жоспарын әзірлеуді тапсырды .
Екпінді өзгеріп жатқан жахандық мәселелердің жан-жақты талдауы жолдаудың негізгі құрама бөлігі. Президент оларды жахандық он сын-қатер ретінде жүйелеп берді. Олар: тарихи уақыттың жеделдеуі, жаһандық демократиялық теңгерімсіздік, жаһандық энергетикалық қауіпсіздігіне төнетін қатер, судың тым тапшылығы, жаһандық энергетикалық қауіпсіздік, табиғи ресурстардың сарқылуы, үшінші индустриялық ревалюция, үдей түскен әлеуметтік тұрақсыздық, өркениетіміз құндылықтарының дағдарысы жаңа әлемдік тұрақсыздық қаупі екендігін баса айтқан болатын. Дегенменде жас қазақ елінің бүгінгі таңда жеткен жетістіктерімен алған асулары аз емес.
Атап айтар болсақ еліміздің жаңа елордасы-Астананы салдық. Бұл заманауи қала біздің бойтұмарымыз бен мақтанышымызға айналып, және де ЭКСПО-2017 Халақаралық көрмесін өткізу орыны ретінде таңдалып, кеңестен кейінгі кезеңдегі күллі кеңістікке ЕҚЫҰ-ға төрағалық еткен, осы Ұйымның Саммитін өткізген, жаңа ғаламдық ауқымды ЭКСПО -2017 іс шарасын өзінде өткізетін бірінші ел екенін айтып ауыз толтыра мақтана аламыз.
Сонымен қатар, біз этникалық мәдени діни әралуандылыққа қарамастан, елімізде бебітшілікпен саяси тұрақтылықты сақтадық. Қазақстан бүгінде 140 этнос пен 17 конфессияның өкілдері үшін туған шаңырағына айналып, көп ұлтты еліміздегі татулықпен келісім, мәдениеттер мен діндердің үндесуі әлемдік эталон ретінде танылғандығын ескерте кеткеніміз артық болмас.
Ия, бүгінде әлем танып отырған қазақ халқының жеткен жетістігімен алатын асулары биік, елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев айтқандай «Біздің басты жетістігіміз-тәуелсіз Қазақстанды құрғанымыз» демекші еліміздің мүмкіндігін әлемге көрсету үшін оның әлеуетін пайдалана отырып, қоғамға таңдай қақтырарлықтай дәрежеге жеткізу, әр азаматтың борышы деп білемін.
Қола дәуірі кезеңіндегі жартастардағы суреттер табылған аумақтарды карта бойынша белгілеңіз.
Қола дәуірі б.з. дейінгі 2 мыңжылдық пен 1 мыңжылдықтың басы аралығын қамтиды. Б.з. дейінгі 2 мыңжылдықта Евразия даласында қола алу тәсілі шығып, өндіргіш күштер қатарында төңкеріс жасалды. Ежелгі адамдар мысқа қалайыны қосу арқылы металл бұйымдардың беріктігін күшейтті. Қоладан тіршілікке қажетті құралдар мен қарулар жасалды. Қазақстан жеріндегі қола дәуірінің кезіндегі өмір сүрген адамдардың негізгі мәдениеті – ғылымда Андронов мәдениеті деп аталады. Бұл дәуірде Қазақстан даласын, Оңтүстік Сібірді және Орал аймағын шығу тегі жағынан ұқсас, өзіндік мәдениеті бар тайпалар мекендеді. Бұл мәдениеттің алғашқы ескерткіші табылған Оңтүстік Сібірдегі Ачинск қаласы маңындағы Андроново селосына байланысты бұл кезең – андронов мәдениеті деген атау алды. Сол жердегі қазба жұмыстарын 1913 жылы Б.В. Андрианов жүргізген. 1927 жылы археолог М.П. Грязнов осындай қорымды Батыс Қазақстаннан да тауып, андронов мәдениетінің ескерткіштері шығыста Минусинскіден бастап батыста Оралға дейінгі орасан зор территорияға тарағанын анықтады. Зерттеушілердің көпшілігі андронов мәдениетінің өмір сүрген уақытын 3 кезеңге бөледі: 1. Ерте қола кезеңі (Федоров кезеңі) – б.з.б. ХҮІІІ-ХҮІ ғғ. 2. Орта қола кезеңі (Алакөл кезеңі) – б.з.б. ХҮ-ХІІІ ғғ. 3. Кейінгі қола кезеңі (Замараев кезеңі) – б.з.б. ХІІ-ҮІІІ ғғ. Бұл кезеңдер алғашқы зерттелген ескерткіштер атына сәйкес Федоров, Алакөл, Замараев деп аталды. Қола дәуірінің атап көрсетерлік ерекшеліктері мынадай: Түсті металдардың өндірістік жолмен игерілуі (қола металлургиясы). Ең алғашқы қоғамдық еңбек бөлінісінің жүзеге асуы, яғни мал шаруашылығының егіншіліктен бөлініп шығуы. Аталық отбасылық рулық қатынастың орнауы. Андроновтық тайпалар алғаш болып экономикалық өмірдің озық түрі – көшпелі мал шаруашылығына көшті. Рулық қатынастар ыдырап, қуатты тайпалық бірлестіктер құрыла бастады. Андронов тайпалары Қазақстанның барлық аймағын мекендеген. Негізгі қоныстанған ауданы – Орталық Қазақстан. Бұл өңірден көптеген мекендер, қорымдар, көне кен орындары, тастағы суреттер-петроглифтер, 30-дан аса қоныстар мен 150-ден аса қабір табылып зерттелген. Ертедегі Нұра кезеңінде жерлеу салтында кремация (мәйітті өртеу) басым болған. Келесі – Атасу кезеңінде жерді игеру, оның ішінде шөлейт аудандарды да игеру кеңінен жүргізіледі. Тау-кен жұмыстарының көлемі күрт өседі, оны көптеген тау кендерін өңдеу орындарының болуынан байқаймыз. Қорымдар мен қоныстардың үлкен бір тобы Атасу өзенінің бойында. Қоныстар мен қорымдарды қазған кезде қола құралдары, қару-жарақтары, сәндік заттар шықты. Мәйіттерді бір жамбасына бүк түсіріп жатқызып жерлеу жиірек ұшырасады.
8-билет