ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ

Наркология,неврология және психиатрия кафедрасы

СӨЖ

Седативті заттардың этиологиясы, клиникалық көріністері, емі.

Орындаған Cултанмуратова З З

5-035ЖМФ

Тексерген:Дүйсенбаева Б.Д

Қарағанды 2016

ЖОСПАРЫ:

• Седативті-ұйықтататын заттар туралы жалпы мәліметтер.

Седативті заттарға әуес болудың этиологиясы.

Клиникалық көріністері.

Седативті – ұйықтатқыш препараттармен улану кезіндегі көмек.

Қолданылған әдебиеттер.

Седативті-ұйықтататын заттар—негізінен оларға әр түрлі химиялық структуралы препараттар жатады.Оларға бензодиазепин(нитрозепам,фенозепам,рогипнол,хлордиазепоксид) барбитураттар(фенобарбитал,циклобарбитал) оксибутират натрий,өсімдіктен жасалған препараттар жатады.Осы препараттар аз дозада антифобиялық тыныштандыратын және көп дозада седативті ұйықтататын қасиетке ие.

Седативті заттарға әуес болудың этиологиясы:

Отбасылық факторлар: егер ата – анасының наркотиктерді қабылдаса , толық емес отбасы;

Социологиялық (әлеуметтік): қоршаған ортасы яғны араласатын адамдары , алған ақпараттылығы , тұратын мемлекеті (үшінші елдер).

Жеке тұлғалық фактор: адамның мінез-құлығы, санасы, ойлау қабілеті өзгереді, алған білімі, ұлты, жасы, жынысы.

Қоршаған орта факторы: жиі тұрғылықты орынын ауыстыру, тұрғылықты жеріне байланысты. Биологиялық факторлар : әртүрлі адамдар ағзасының индивидуалды ерекшеліктеріне байланысты. Тұқым қуалаушылық. ДНҚ құрылымының өзгерістері.

Психологиялық немесе психикалық факторлар: әртүрлі психикалық жағдайларда стресстік жағдайлардан құтылу үшін , депрессия әсерінен, көптеп наркотикалық заттарды қолдану (ұйықтататын, тыныштандыратын, психостимуляторларды және седативті заттарды қолдануда дамиды.

Седативті-ұйықтататын заттар жіктелуі:

• Бром препараттары ( микстура түрінде):

Натрий бромид

Калий бромид

Бромкамфор

Бромизовал (бромулал)

Табиғи (растительные) препараттар:

Валериан тамыры (сығындысы, тұнбасы, экстракт)

Пустырник шөбі (тұнба, тұндырма, экстракт)

Пассифлора өсімдігі (экстракт)

Пион

• Барбитураттар:

Пентобарбитал – натрий (этаминал натрий, нембутал)

Барбамил (амитал - натрий)

Амитал (эстимал)

Фанодорм

Фенобарбитал

Веронал

Мединал

• ГАМК туындысы:

Натрий оксибутират (ГОМК)

Фенубит гидрохлорид

Комбинерленген препараттар:

Валокордин (бромизовалериан , этиловый эфир, фенобарбитал, этанол, мята және хмель майлары)

Корвалол ( валокординмен салыстырғанда мята майы жоқ)

Валокормид ( валериан тұнбасы, ландыш, ментол, бромид натрий, красавка шөбі)

Валоседан ( валериан экстракты, хмель, рауғаш, боярошник тұнбасы, этанол, барбитал натрий )

Пассит және ново-пассит

Валидол ( ментол метил эфирінд)

Бехтерев микстурасы ( бромид натрий, кодеин фосфар, настойка горицвет - весеннего)

1998 РФ Минздравы бойынша кейбір барбитураттарқа қатал қадағалау жүргізіледі, оларға екі барбитурат: этаминал – натрий (нембутал) және амитал – натрий (барбамил). Барбитур қатарына жатпайтындар: ноксирон(глутетимид). Бұл аталған препараттар қиянат етушілік наркомания болып саналады (Ғ13-Н). Басқа препараттармен адам шамадан тыс қолданса ол токсикомания болып саналады(Ғ13-Т).

Қысқаша тарихы: Барбитураттардың негізін барбитурат қышқылы алады, ол алғаш рет Берлин академиясында органикалық химия профессорымен А.Байермен 1863 жылы синтезделді (өз жолдасы атына Барбара атына атаған). 1903 жылы барбитураттарды медициналық практикада қолдана бастады. 1904 жылы Э. Фишер және И. Меринг барбитурат қышқылының тұздарын ашты- барбитал және фенобарбитал (барбитал кейін Солтүстік Италияда орналасқан Верона деген қалаға байланысты веронал деген атқа иеленді, мұнда бүкіл әлемге әйгілі Ромео және Джульета оқиғасы болған ). Уақыт өте барбитураттардың 2500 жуық түрі пайда болды, тамыр ішілік еңгізілетін түрлері де шығарыла басталды. 1940 жылдан бастап олар психикалық ауытқулары бар адмдарды емдеу үшін қолдана бастады, депрессияны қоса алғанда.

ХХ ғасырдың 30 – 40 жылдарында алғаш рет барбитураттардан болатын ауытқулар байқалып жазыла бастады. 1950 жылы H. Isbell және A. Fraser барбитураттарды опиоидтар сияқты қауіпті деп айтты. 1956 жылы барбитураттар халықаралық бақылауға алынды.

Седативті және ұйықтатқыш заттар жүгінетін науқастарды 2 топқа бөлуге болады: