12. Жамбас сүйегінің анотомиясы және акушерлік көзқараспен

Жамбас сүйек — адам аяғы мен жануарлардың артқы аяғы жамбас белдеуінің қаңқасы. Жамбас сүйек бір-бірімен сүйектене байланысқан мықын, шонданай және шат сүйектерінен құралған. Осы сүйектердің өзара байланысқан жерінде, ортан жіліктің ұршық басымен буынды байланысатын ұршық шұңқыры болады. Оң және сол аяқтың жамбас сүйектері бір-бірімен өзара байланысып, шеміршекті жамбас жігін жасайды. Жамбас сүйектері құйымшақпен буынды байланысып, жамбас қуысының қабырғасын құрайды.

13. Қалыпты босану клиникасы. Босанудың 3 ші кезеңі.

Босану кезеңдері

Босану үш кезеңге бөлінеді:

1.Жатыр мойнының жайылып ашылуы.

2.Нәрестенің босану жолдарынан өтуі.

3.Бала жолдасының бөлінуі.

Бірінші кезеңде жүйелі толғақ басталып, жатыр мой-ны жайылып, толык, ашылады (10—12 см). Жагыр мой-нының ашылуы толғақтың күшіне, жиілігіне, ұзақтығы-на байланысты. Босанудың басында толғақтың ұзақты-ғы — 10—15 сек; ортасында—30—40 сек; соңында — 50—60 еек.

Толғақтың күші үш түрлі болады: элсіз (10—15 сек), орташа (30—40 сек) және күшті (45—50 сек). Босану-дың басында толғақ 15—20 мин сайын қайталанып бір-екі секундқа дейін біртіндеп жиілейді. Бірінші кезеңнің ұзақтығы: тұнғыш босанатыкдарда 11—12 сағат; босанып жүрген әйелдерде 7—8 сағат. Әдетте, қағанақ суы жатыр мойны толық ашылғаннан кейін кетеді, кейде қағанақ суы толғақ басталмай неме-се басталысымен кетуі мүмкін.Егер қағанақ суы толғақ басталмай тұрып кетсе, оны алдын ала кетуідейді, толғақ басталғаннан кейін кетсе, оны ерте кетудейді.Дәрігер, бірінші кезеқде әйелдің жалпы жағдайын (қан қысымын, тамыр соғуын), нәрестенің жүрек соғы-сын және де толғақ күшінің жиілігін, ұзақтылыгын аныктайды. Сонымен қатар ауру сезімін жеңілдететін дәрі-дәрмектер қолданады. Екінші кезең — жатыр мойнының толық ашылып, нәрестенің жамбас қуысынан өтіп, емірге келуі. Осы ке-зенде жатыр құрсақ, жамбас бұлшықеттерінің, диафрагманың жиырылып, әйелдің күшенуі басталады. Күшену әр 2—3 минутта қайталанып, 50—60 секунтқа созылады. Бұл кезеңнің ұзақтығы т\ңғыш босанаттындарда бір-екі сағатқа дейін, ал босанып жүргендерде 30—40 минутқа созылады. Дәрігер бұл кезеңде әйелдің жалпы жағда-йын, күшену қарқынын, нәрестенің жүрек соғысын (әр-бір күшенуден кейін 1—2 минуттан соң), онын. жамбас қуысынан жылжу жылдамдығын анықтап, босандыруда акушерлік көмек көрсетеді. Акушерлік көмек нәресте басы жыныс ернеуінен көрінген кезде басталады. Ол бес кезеңнен тұрады: Бірінші кезең — нәресте басының мезгілінен бұрын шалқаймауын қамтамасыз етеді. Ол үшін акушер сол қолын шат үстіне, шығып келе жатқан баланың басына қояды. Екінші кезеңде — акушер күшсну арасында қынап тесігін бас және сұқ саусағымен созып, басты жыныс ср-неуінен ептеп шығарады.Үшінші кезеңде — акушер оң қолын аралыққа қойып,жұмсақ тканьдерді баса отырып, аралыққа түсетін қы-сымды төмендетіп, оның жыртылуына кедергі жасайды.

14. Босанудың кейінгі кезеңінің физиологиясы Сүт безі жағынан болатын асқынулар: Лактостаз — сүт безінде сүттің тұрып қалуы. Бұл кезде сүт безі ісініп, ауырсынады, тығыздалу ошақтары пайда болады, қысқа уақытты дене температурасының жоғарылауы болады. Жеке өзі лактостаз ауру болып саналмайды, тек уақытында сүтті сауып алу, сұйықтық қабылдауды шектеу, ауырсынатын омыраумен баланы жиі емізуді қажет етеді. Егер оған инфекция қосылса, ол лактациялық маститке айналады. Ол кезде шұғыл түрде медициналық көмек және антибиотикотерапия мен қажетінше операция керек. Омыраумен емізу туралы шешім аурудың сатысына байланысты индивидуальды түрде шешіледі. Босанудан кейінгі асқынулар. Жатыр жағынан болатын асқынулар: Жатыр субинволюциясы – жатырда босанудан кейінгі бөліністердің болуына байланысты, жатыр жиырылуының төмендеуі. Босанудан кейін 5 – 7 күндері пайда болуы мүмкін, жатыр мойны каналының қан ұйындысымен бітелуіне байланысты немесе баланыс аппаратына байланысты жатыр бүгілуі. Жатыр құрамының инфицирленуіне байланысты, жатыр шырышты қабатының қабыну процессі дамиды – эндометрит. Эндометрит дамуына әкелетін факторлар: ауыр босану, босану кезінде плацента бөлінуінің дұрыс болмауы, жүктілік кезіндегі жыныс жолдарының инфекциялық аурулардың болуы, иммунитет бұзылуы, аборт. Аурудың симптомдары: дене температурасының жоғарылауы, лохияның жағымсыз иісі, іштің төменгі бөлігіндегі ауырсыну. Ерекше жағдайлар Босанудан кейінгі жағдай ылғи жақсы өтпеуі де мүмкін. Дәрігер көмегі қажет болатын жағдайлар жиі кездеседі. Өз жағдайыңызға көп мән беруіңіз қажет, дене температураңызды өлшеп тексеріп тұру қажет, себебі дене температурасының жоғарылауы босанудан кейінгі кезеңнің алғашқы асқынуы болып табылады.