37. Бедеу неке . Тексеру алгоритмі.

Бедеулік. Бедеу неке Бедеулік – репродуктивті жастағы ерлі-зайыптылар 1 жыл ішінде ретті түрде жыныстық қатынасқа түсіп, ешқандай жүктілікке қарсы заттарды қолданбаған кезде жүктіліктің болмауы. Репродуктивтік жастағы ерлі-зайыптылардың 1 жыл ішінде ретті түрде жыныстық қатынасқа түсіп, ешқандай жүктілікке қарсы дәрілерді қолданбаған кезде жүктіліктің болмауы бедеу неке деп аталады. Бедеуліктің жиілігі – әртүрлі мәліметтер бойынша 10-нан 20%-ке дейін ауысып тұрады. Бедеуліктің негізгі себебі ерлі – зайыптылардың біреуінде немесе екеуінде де репродуктивті қызметінің бұзылуы салдарынан дамиды. Бедеу некеге әйел адам 45 %, ер адам 40 %, екеуі де 30 % себепші болады. Себептері:  Жыныс мүшелерінің анатомиялық және функционалды өзгерістері; Жыныс мүшелерінің қабыну аурулары; Жарақаттар; Ісіктер; Түсіктер; Жатыр мен оның қосалқыларының ақаулары; Стресс жағдайлар Еркек бедеулігінің себептеріне жатады: Сперматозоидтың әйел қынабына дұрыс тасымалданбауы; Сперматозоидтың аналық жасушаның ұрықтандару қабілетінің төмендеуі; Сперматозоидтың дұрыс өндірілмеуі Еркектік факторлар әйел жыныс ағзаларына әсер ететін; Бұған себеп: Сперматозойдтардың қалыптасуын бұзатын әртүрлі гормональды бұзылыстар; варикоцеле, әртүрлі иммунды бұзылыстар мен қабыну процестері; атабездің әртүрлі жарақаттары шәует шығарушы жолдардың бітелуіне әкеледі. Әйелдің бедеулігін емдеу үшін консервативті және хирургиялық терапия әдістерін қолданады; консервативті емге – қабынуға қарсы және гормоналды терапия, ал жатыр түтіктерінің өткізгіштігін қалпына келтіру үшін және перитонеалды бедеулік кезінде микрохирургиялық операция өткізіледі. Емнің нәтижесіздігі кезінде репродуктивті функцияны қалпына келтіру  үшін қосымша әдістер қолданады; Бедеулікке алып келетін жағдайлар: Әйел бедеулігі Эндокринді түрі: басқа бедеуліктің себептерінің ішінде 35-45% құрайды, бұл бедеуліктің түрінде овуляция процесі бұзылады; Түтіктік-перитонеалды: 20-30% құрайды, бұл бедеуліктің түрі жыныс мүшелерінің созылмалы ауруларынан кейін, операция жасалғанда, жабысқақ кезінде болады, онда жатыр түтіктерінің өткізгіштігі бұзылады; Гинекологиялық аурулар: 15-25% құрайды а)жатырлық, б)өзектік, в)қынаптық Иммунологиялық: 2-5% құрайды, бұл кезде шәуетке қарсы антиденелер түзіледі. Түсініксіз генезді: 8-10% құрайды. Еркек бедеулігі Варикоцеле – 32,2% құрайды; Жыныс мүшелерінің індетті қабыну аурулары (уретрит, везикулит, эпидедимит) — 27%; Эндокринді бұзылыстар — 4% Хромосомды аномалиялар (Клайнфельтер сидромы); Крипторхизм – 2,5% Жүйелік аурулар, ятрогенді себептер, шәует жолд

арының бітелуі – 1,5% Бедеуліктің жіктелуі: Абсолютті. Организмде кері қайталанбайтын патологиялық өзгерістердің болу салдарынан, бедеуліктің себептері емделмейді. Салыстырмалы. Бедеуліктің себептерін жоюға болатын жағдайлар. Біріншілік. Егер жүктілік ешқашан болмаса. Екіншілік. Егер бұрын жүктілік болып, содан кейін болмаған жағдайда.

Бедеулі некедегі диагностикалық алгоритмі Инфекционды скрининг Гормоналды скрининг (циклдың 5-7 күні) Иммунологиялық скрининг (посткоитальды тест, цервикальды есеп, МАР-тест) Кіші жамбас мүшелерінің УДЗ Маммография Гистероальпингография (циклдің 16-20 күні, аменорея кезінде – кез келген күні) Бас сүйегінің және түрік ершігінің рентгенограммасы МРТ, КТ (пролактин деңгейінің жоғарылауы кезінде) Қалқанша безінің УДЗ (олиго- аменорея кезінде) Эндоскопиялық зерттеу әдістері (эндометрийдің патоморфологиялық зерттеуімен бірге ЛС, ГС)

38. Босану әрекетінің ауытқулары клиникасы жүргізу тактикасы.

Көптеген нейро – психикалық әсерлер Жүкті әйел организміндегі эндокринді және зат алмасу процесінің бұзылыстары Миометриядағы патологиялық өзгерістер Жатырдың созылуы (ірі нәресте, көп нәресте, көп сулық) Миоциттердің генетикалық немесе (туа пайда болған ) туа пайда болған патологиясы, миометрия жасушаларының қозғыштығының төмендеуінен немесе болмауына байланысты болады Алғаш босанатын әйелдердің жасы 30 дан жоғары және 18 ден төмен Жатыр мойнының ашылуына және ұрықтың босану жолдары арқылы өтуіне механикалық кедергілердің болуы (тар жамбас, бастың дұрыс орналаспауы және т.б Ятрогенді әсерлер

БОСАНУ ӘРЕКЕТІ АУЫТҚУЛАРЫНЫҢ ЖІКТЕЛУІ (Чернуха Е.А., 1990 ж.)

1. Жалған толғақтар 2. Босану әрекетінің әлсіздігі • біріншілік • екіншілік • күшену әлсіздігі 3. Шапшаң босану. 4. Дискоординацияланған босану әрекеті. • жалпы дискоординация • төменгі сегментінің гипертонусы • жатыр тетанусы (тырысулы толғақтар) • Жатыр мойнының циркуляциялық дистоциясы

5. БОСАНУ ӘРЕКЕТІ АУЫТҚУЛАРЫНЫҢ диагностикасы

Партограмманы жүргізу: - Әр жарты сағат сайын 10 минут ішіндегі толғақтарды бағалау - жатыр мойнының ашылу уақытын бағалау (латентті фазасында 0,35 см/сағ, активті фазасында – 1см/сағ кем емес) - босану жолдары арқылы бастың жылжуын қадағалайды - нәрестенің жағдайын бағалау (жүрек соғысы, қағанақ суының сипаты, бастың конфигурациясы) - босанушы әйелдің жағдайы (АҚҚ, пульсі, дене қызуы, физиологиялық шығарулар) - Кардиотокография қауіп - қатер тобында қолданылады (мекония араласқан қағанақ суы, құрсақ ішілік нәрестенің дамуының кідіру синдромы)

Босану анамалиялары босану актісініңжиікездесетінасқынуыныңбіріболыптабылады. Осыпатологиялықемі, профилактикасыныңқауіпсіз, сенімдіәдістеріжоқ. Жатырдыңжиырылғыштықфункциясыныңанамалияларыныңақырыанағада, ұрыққадаөтеқауіпті.

Босанудыңанамалияларыныңпайда болусебептеріәртүрлі. Онымынадайтоптарғабөлугеболады: 1) анаорганизміндепайдаболатынақаулар; 2) ұрықпенплацентаныңпатологиясы;

3) ұрықтың жылжуынатүрлікедергілерболғанда; 4) ятрогендіфакторлар

  Босану анамалияларыныңнегізгі  варианттары мынадай: 1)патологиялық  прелиминарлыкезең; 2) босанукезеңіәлсіздіктер; 3) дискоординирленгенжәнешектентысбосану.

  Босану анамалияларыныңтүрінанықтауүшінжатырдыңтонусыменжиырылғыштықфункциясынанықтаумаңызды. Патологиялық  прелиминарлы кезең 6 сағатқадейінсозылатынауырсынусезіміменжүретінтолғақпен, демалуменұйқыныңбұзылуыменсипатталады.

Емі жатырдыңмойнынтезірекжетілдіруге, жатырдыңжиырылуыкезеңдеріндеауырсынусезімін жоюғабағытталған. Босанукезіндегіәлсіздік барлықанамалиялардың 90%-нқұрайды. Босанукезіндегіәлсіздіктің I түріндетолғақөтеәлсізболады. II түрінде толғақ әлсірейді. БКӘ ңеміоныңтүрлісебептерінебайланыстыстимуляциялауүшінокситоцин,простогландиндертағайындайды. Босанушыларшаршаса, емретіндеұйқы ұсынылады. БКӘбасқадаакушерлік патологияменқабаттасакесаревосечениежүргізіледі. Дискоординирленген  босану кезінде төмендегенүштікградиенттіңпринципібұзылады,толғақтарәлсіз, ауырсыну сезімімен.

Емі седативті жәнеспазмалитикалықзаттардықолдануменжүргізіледі. Шектентысбосану кездегіактивтілікжиітолғақтарменсипатталып, тезбосануғаалыпкеледі. Босану анамалиялары профилактикасы.

39. Диефункцирналды жатырдан қан кету. Диагностикасы емі.

Дисфункциональды жатырдан қан кету (ДЖҚ)

Фолликуллардың пісіп жетілуінің бұзылысына әкелетін, гипоталамус – гипофиз – аналық безі жүйесіндегі функционалдық өзгерістерге байланысты жыныстық гормондардың ретті секрециясының өзгеруімен сипатталатын қан кетулер. Мына қан ағулар байланысты емес : Жүктіліктің үзілуімен; Әйел жыныс ағзаларының органикалық ауруларымен; Ағзадағы жүйелі аурулармен; Қан ауруларымен;

Этиологиясы: Алиментарлық факторлар; Психикалық стресстер; Сыртқы ортаның қолайсыз әсері; Инфекциялық және созылмалы аурулар; Эндокринді бездердің әр түрлі қызметтерінің бұзылысы; Зиянды әдеттер.

емі

I саты – қан кетуді тоқтату Гемостаз әдісін таңдар алдында науқастың жалпы жағдайын және қан кету көлемін ескеру қажет. Анемия белгілері айқын емес болса (Hb 100 г/л ден ↑ , Ht 30% дан ↑), ал УДЗ мәліметтері бойынша эндометрийдің гиперплазиясы байқалса, онда симптоматикалық гемостаз жүргізіледі.

диагностикасы

Дифференциальды диагностикасы Басталған және толық емес түсік Верльгоф ауруы (идиопатиялық аутоиммунды тромбоцитопениялық пурпура) Эндометрий туберкулезі Жатыр денесі мен мойнының рагы