1. Инструкциясы: Барлық сұрақтарға толығымен жауап жазыңыз.
Мобилді телефонды қолдануға рұқсат етілмейді. Жауаптарыңызды анық және нақты жазыңыздар
Емтихан билеті №_34_
1. Адаптивті дельта-модуляция. АДМ жүйесіндегі кодер и декодер құрылымдықсхемасынсалыптүсіндіріңіз.
Жауапқа берілетін уақыт 35 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 10 балл.
2. Көпарналы екі жақты тарату жүйелері. – электрлік жаңғырық құбылысы мен оны жою әдісі туралы түсінігіңізді айтыңыз
Жауапқа берілетін уақыт 45 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 15 балл.
Для устранения электрического эха используют эхозаградители и эхокомпенсаторы.
3. «Телекоммуникациялы байланыс желілері» зерханалық кешенінде зертханлық практикумға тапсырма: Коаксиалді кабелдің бұрмалану желісімен байланысының мінездемелік зерттелуі.
Жауапқа берілетін уақыт 40. Есепті толық дұрыс шешсеңіз 15 бал
Барлығы: ________ балл
Оқытушы қолы: ____________________________
1. Инструкциясы: Барлық сұрақтарға толығымен жауап жазыңыз.
Мобилді телефонды қолдануға рұқсат етілмейді. Жауаптарыңызды анық және нақты жазыңыздар
Емтихан билеті №_35_
Сандық ИКМ тарату жүйесіндегі синхрондау. Тональді жиілік түзеткіші құрылғысының қысқартылған құрылымдық схемасын салып, түсіндіріңіз.
Жауапқа берілетін уақыт 35 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 10 балл.
АУБ ЦТЖ қабылдағышта бастапқы сигналдың дұрыс қалпына келуі тек генераторлық құрылғылардың (ГҚ) синхронды және синфазалы жұмысы кезінде ғана мүмкін болады. ЦТЖ бірқалыпты жұмысы үшін цифрлық топтық сигналдардың қалыптасу қағидаларын ескере отырып, синхрондаудың тактілі, циклді және жоғары циклдық түрлері қамтамасыз етілуі керек. Синхрондау түрлерінің ең болмағанда бір түрі бұзылатын болса, бұл ЦТЖ барлық арналарына байланыстың жоғалуына әкеп соғады. Тактілік синхрондау таратқыш және қабылдағыш станцияларында сигналдардың өңдеу жылдамдықтарының теңдігін қамтамасыз етеді. Бұл теңдікті сақтау үшін ақырғы қабылдағыш станцияның ГҚ-сы қабылданған ИКМ сигналдан бөлінген fT жиілігін басқарады. fT – линиядағы топтық цифрлық сигналдар импульстерінің ілесу жиілігі, яғни fT =m*N*fд, m=8. Мысалы, ИКМ–30: мұндағы тактілік жиілік fT=8*32*8*103=2048кГц, разрядты импульстердің ілесу жиілігі fp= fT/m=2048/8=256кГц, арналық импульстер жиілігі (дискреттеу жиілігі) fT=2048/(8*32)=8кГц, циклдық синхрондау жиілігі 4кГц-ке тең, жоғары циклдық синхрондау (ЖЦС) жиілігі fд/16=8*103/16=500Гц. Түзеткіш (ТҮЗ) екі полярлы сызықты сигналды бір полярлыға түрлендіреді. Тар жолақты сүзгі (ТжС) жиілігі fT гармоникалық тербелістерді бөледі.
16.6-сурет. Тональді жиілік түзеткіші құрылғысының қысқартылған құрылымдық сұлбасы.
Отызыншы жылдары француз инженері А.Ривз ИКМ қағидасын ұсынған болатын, алайда мұндай қағида 1956-шы жылдың басында ғана дамыды.
ИКМ-ланған жүйеде АУБ жүйелер сияқты тарату күре жолдарына белгілі бір уақыт мезетінде алынған аналогты сигналдардың мәндері ғана беріледі, яғни уақыт бойынша сигналдар дискреттеледі. Бұл цифрлық модуляцияның кең тараған түрі.
.
ИКМ тарату жүйесі
ИКМ-ны болдыру үшін үш операцияны өткізу қажет: Уақыт бойынша сигналды дискреттеу (АИМ сигналды аламыз); Амплитуда бойынша алынған импульстерді кванттау; Амплитуда бойынша квантталған импульстерді кодтау. Уақыт мезетіне сәкес ақпараттық сигналдардың лездік мәндеріне импульстер амплитудасы тең болатын АИМ сигналымен аналогты сигнал ауыстырылады.
2.Синхрондау. Циклдық синхрондауды қабылдағышы құрлымдық схемасын салып түсіндіріңіз.
.Жауапқа берілетін уақыт 45 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 15 балл.
Цикл бойынша синхрондау арналардың дұрыс бөлінуін, яғни бір арналардың декодталған АИМ сигналдарының осы арналардың қабылдағыш құрылғыларына түсуін қамтамасыз етеді. Аппаратураны жұмысқа қосу кезінде циклдық синхрондау – синхрондауға кіру уақыты деп аталатын белгілі бір уақыт аралығынан кейін орнатылады. Синхрондау бұзылған кезде жүйе синхрондауды іздеу уақытымен сипатталатын іздеу режиміне өтеді.
Циклдық синхрондауды қабылдағыш
Циклдық синхрондау қабылдағышы (ЦСҚ) (17.1-суретті қараңыз) қабылданған сигналдан циклдық синхрондауды бөліп алуға және синхрондауға кіруге арналған. Синхрондауға қосылу параметрі ЦТЖ параметрлерінің негізгілерінің бірі болып есептеледі және ол бірнеше милисекундтан аспауы керек, қарама –қарсы жағдайда АТС құрылғылары істен шығуы мүмкін.
Регистр 7 разрядты ығысқыш құрал болып табылады. Оған ИКМ сигнал беріледі, ал синхрондау ретінде fT=2048 кГц осы сигналдан бөлініп алынған пайдаланылады, «ЖӘНЕ» сұлбасы бойынша жұмыс істейтін, кіріс сигналды танитын танығыш (ОП) қолданылады.
17.1-сурет. Циклдық синхрондауды қабылдағыш
0011011 синхротобымен сигнал сәйкес келген кезде құралдар fоп=4 кГц-ке тең импульсті береді. Синхрондау режимі танығыш шығысындағы импульстер бөлгіш санағыштары импульстерімен сәйкес келген кезде қамтамасыз етіледі. Бұл сигналдардың екеуі де шығысына «НЕМЕСЕ» сұлбасы қосылған төрт разрядты ығыстырушы регистрден тұратын шығыстық жинағышқа түседі.
3. «Телекоммуникациялы байланыс желілері» зерханалық кешенінде зертханлық практикумға тапсырма:Талшықты оптикалық бұрмалану желісімен байланысының мінездемелік зерттелуі
Жауапқа берілетін уақыт 40. Есепті толық дұрыс шешсеңіз 15 бал
Барлығы: ________ баллов
Оқытушы қолы: ____________________________