1. Инструкциясы: Барлық сұрақтарға толығымен жауап жазыңыз.

Мобилді телефонды қолдануға рұқсат етілмейді. Жауаптарыңызды анық және нақты жазыңыздар

Емтихан билеті №_23_

1. Дискретті ақпарат тарату арналарын ұйымдастыруды түсіндіріңізЖауапқа берілетін уақыт 35 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 10 балл.

2. Хабарларды таратудың көпарналы тәсілдері – Электрлі байланыстың көпарналы сигналдарының бөліну мен қалыптасу тәсілдерін түсіндіріңіз

Жауапқа берілетін уақыт 45 мин. Берілген сұрақтарға дұрыс толық дұрыс жауап берсеңіз 15 балл.

Электрлік байланыс жүйесінің қымбатты бөлігі байланысты беру желісі болып табылады. Сымды байланыс желі түсінігіне байланыс тізбегі ұғымы енгізіледі. Байланыс тізбегі деп бір электр сигналын беруге арналған, кабелъ тізбегінде немесе әуе тізбегінде орналасқан сым жиынтығын атайды. Сым санына байланысты бір, екі, үш және төрт сымды тізбек болып бөлінеді. Радио-сызықты желіні қолданғанда «оқпан» түсінігі аналогты болып табылады. Қазіргі электрбайланыс жүйесінде екі және төртсымды тізбек қолданылады.

Көп жағдайда техникалық және электрондың тұрғыдан қарағанда бір тізбек бойынша бір мезгілде хабардың көп санын беруге болады, яғни бір тізбекте тәуелсіз канал санын жіберуге болады.

N-канал байланысының жүйесі дегеніміз - бір байланыс тізбегімен N көзінен N қабылдағышқа бір уақытта және тәуелсіз хабар берудегі техникалық қондырғылардың жиынтығы. N каналды байланыс жүйесінде N хабар көзінен біріншілік сигналдар жүргізіледі. Бұл сигналдар арнайы тексеруден өтеді және байланыс тізбегінде жүретін ортақ топты сигналга біріктіледі. Жүйенің қабылдау бөлігіне топты сигналдан берілетін хабарға сәйкес, бөлек каналдың жеке сигналдары бөлініп шығады.

Көпарналы байланыс жүйесін құрған кезде сигнал бөлу ең қажетті кезең болып табылады. Қазіргі кездегі байланыс техникасында сигнал бөлуді 2 топта қарауға болады.

Бірінші топта N каналды жүйенің кіріс каналына түсетін біріншілік сигналдың формасын өзгертпеуге болады; бөлу шешімді (развязывающий) 2N-полюстниктердің негізінде болады. Сұлба тарамдарында пайда болатын бір жүп полюстникке энергия көзін қоссақ, бір ғана полюс жұп потенциалында нөлден өзгереді, ал қалған полюс жұбында ол нөлге тең болып қалады. 2N полюстниккё мысал ретінде (N=2) теңестірілген көпір болуы мүмкін. 2N-полюстниктің көмегімен аз каналы бар аппаратураны құрастыруға болады, сондықтан бірінші топ әдісі көмекші роль атқарады.

Екінші топта беру бөлігінде бөлек каналдың сигнал жүйесінде алдын ала қаралған көрініспен біріншілік сигналды түрлендіруді қамтамасыз етеді.

Олар сигнал жүйесінің қабылдау бөлігінде әр түрлі және бөлшектенген болуы керек.

N-канал байланыс жүйесінің құрылымдық сұлбасы 1.2-суретте көрсетілген. Жүйенің беру бөлігіне түсетін а₁ (t), а₂ (t), ... а_N (t),М₁ М₂,... М_N қондырғылармен түрленеді; осы қондырғылар шығысындағы U₁(t), U₂(t), ... U_N(t)сигналдар каналды деп аталады.

1.2-сурет. Көпарналы беру жүйесінің құрылымдық сұлбасы.

Әрбір каналдан шыққан сигналдар Е шығысында топтастырылып, топтық сигналға түрленеді. Физикалық тізбек арқылы өткен топтық сигналдар қабылдау бөлігінде қайтадан әрбір каналға бөліну үшін жеке сигналдарға бөлін

3.«Телекоммуникациялы байланыс желілері» зертханалық кешенінде зертханалық практикумға тапсырма: Қосарланған жұпты кабельдің толқындық кедергісін зерттеу.

Жауапқа берілетін уақыт 40. Есепті толық дұрыс шешсеңіз 15 бал

Барлығы: ________ баллов

Оқытушы қолы: ____________________________