Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
termekh_shpor-1.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3.11 Mб
Скачать

1.Статика және статиканың негізгі ұғымдары.

Статика деген ұғым гректің  ‘Status’ – тыныштықта болу, бір орында тұру, қозғалмау деген  сөзінен шыққан. Статика – денеге түсірілген күштер жиынтығын қарапайым түрге келтіретін жəне олардың тепе- теңдік шарттарын тағайындайтын теориялық механиканың  бөлімі. бөлімі. Механикада қозғалыс деп материялық денелердің басқа  бір қозғалмайтын денеге қатысты орын ауыстыруын айтады.  Қозғалмайтын денемен санақ жүйесін байланыстырады,  мысалы тік бұрышты декарт санақ жүйесін. Ондай  қозғалмайтын санақ жүйесін абсолют немесе инерциалдық  санақ жүйесі деп атайды. Көп жағдайда жермен байланысқан  санақ жүйесін инерциалдық абсолют жүйеге жатқызуға болады.  Абсолют қатты дене деп кез келген екі нүктесінің аралығы  өзгермейтін денені айтады.  2.Күш туралы ұғым. Күштердің негізгі анықтамалары: күштер жүйесі, эквивалентті (баламалы) жүйелер, тең әсер етуші күш және тағы басқалар. Күш және күштер жүйесі. Күш ұғымы статиканың негізгі ұғымы болып саналады. Денелер арасындағы механикалық әсерді сипаттайтын шама күш деп аталады. Оның әсерінен денелер қозғалады немесе деформацияланады. Күш векторлық шама, күштің денеге әсері оның сан шамасымен (модулімен), түсу нүктесімен және бағытымен анықталады. Денеге әсер ететін күштер жиынтығы күштер жүйесі деп аталады. Егер дененің күйін өзгертпей оған әсер ететін күштер жүйесін басқа бір күштер жүйесімен алмастыруға болатын болса, мұндай екі жүйе пара пар жүйелер деп аталады.Егер дененің күйін өзгертпей оған әсер ететін  күштер жүйесін бір  күшпен алмастыруға болатын болса, онда бұл күш тең әсерлі күш деп аталады: Егер дене күштер жүйесінің әсерінен тепе-теңдікте болса, мұндай жүйе теңестірілген немесе нөлге пара пар жүйе деп аталады. 3.Еріксіз дене. Байланыстар және байланыс реакциялары. Байланыстар және олардың реакциялары. Қозғалыс еркіндігі басқа денелермен шектелмеген дене еркін дене деп, ал шектелген дене еркін емес дене деп аталады. Берілген дененің қозғалысын шектейтін және онымен жанасатын дене байланыс деп аталады. Берілген дене байланысқа бір күшпен әсер етеді. Бұл күш қысым күші болады. Байланыс та берілген денеге бір күшпен әсер етіп, оның қозғалысын шектейді. Бұл күш байланыс күші (реакция күші) немесе байланыс реакциясы деп аталады. Төртінші аксиома бойынша қысым күші мен реакция күшінің шамалары тең, бір түзудің бойымен қарама қарсы бағытталған. Реакция күштерінің мәндері денеге әсер ететін актив күштерге тәуелді және алдын ала белгісіз. Реакция күштері дененің мүмкін қозғалысына қарсы бағытталады. Байланыс дене қозғалысын бірнеше бағытта шектейтін жағдайда реакция күшінің бағыты белгісіз болады. Кейбір байланыстардың реакция күштерінің бағыттарын актив күштерге тәуелсіз көрсетуге болады. 4.Байланыстар және байланыс реакциялары. Байланыстар және олардың реакциялары. Қозғалыс еркіндігі басқа денелермен шектелмеген дене еркін дене деп, ал шектелген дене еркін емес дене деп аталады. Берілген дененің қозғалысын шектейтін және онымен жанасатын дене байланыс деп аталады. Берілген дене байланысқа бір күшпен әсер етеді. Бұл күш қысым күші болады. Байланыс та берілген денеге бір күшпен әсер етіп, оның қозғалысын шектейді. Бұл күш байланыс күші (реакция күші) немесе байланыс реакциясы деп аталады. Төртінші аксиома бойынша қысым күші мен реакция күшінің шамалары тең, бір түзудің бойымен қарама қарсы бағытталған. Реакция күштерінің мәндері денеге әсер ететін актив күштерге тәуелді және алдын ала белгісіз. Реакция күштері дененің мүмкін қозғалысына қарсы бағытталады. Байланыс дене қозғалысын бірнеше бағытта шектейтін жағдайда реакция күшінің бағыты белгісіз болады. Кейбір байланыстардың реакция күштерінің бағыттарын актив күштерге тәуелсіз көрсетуге болады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]