Тест тапсырмалары
«Дене шынықтыру және спорт» мамандығының 2-курс студенттеріне арналған
Құрастырған Тараз мемлекеттік педагогикалық институты, «Биологияжәне БОӘ» кафедрасының доценті Ағыбаева А.Қ.
1-лекция. Организм және оның құрамдық бөліктері. Ұлпалар.
1. Адам организмінің шығу тегін, дамуын, пішінін және құрылысын зерттейтін ғылымды көрсетіңіз:
A) Адам анатомиясы
B) Адам биологиясы
C) Адам физиологиясы
D) Адам патологиясы
E) Спорттық морфология
2. Адам анатомиясының сау адамды мүшелер жүйелеріне, мүшелерге, тіндерге бөле отырып жүйелі түрде зерттейтін саласы қалай аталады?
A) Қалыпты анатомия
B) Топографиялық анатомия
C) Патологиялық анатомия
D) Физиологиялық анатомия
E) Спорттық морфология
3. Адам организмінің аурумен зақымдалған мүшелері мен ұлпаларын зерттейтін анатомия саласы қалай аталады?
A) Патологиялық анатомия
B) Топографиялық анатомия
C) Қалыпты анатомия
D) Физиологиялық анатомия
E) Спорттық морфология
4. Адам анатомиясының дене құрылысын облыстар бойынша, мүшелердің орналасқан орны мен олардың бір-біріне және скелетке қатысын ескере отырып зерттейтін саласы қалай аталады?
A) Топографиялық анатомия
B) Қалыпты анатомия
C) Патологиялық анатомия
D) Физиологиялық анатомия
E) Спорттық морфология
5. Сүйектер туралы ілімді көрсетіңіз:
A) остеология
B) артрология
C) миология
D) спланхнология
E) ангиология
6. Сүйектердің байланыстары туралы ілімді көрсетіңіз:
A) артрология
B) неврология
C) миология
D) спланхнология
E) ангиология
7. Бұлшық еттер туралы ілімді көрсетіңіз:
A) миология
B) артрология
C) остеология
D) спланхнология
E) ангиология
8. Ішкі ағзалар туралы ілімді көрсетіңіз:
A) спланхнология
B) артрология
C) миология
D) остеология
E) ангиология
9. Тамырлар туралы ілімді көрсетіңіз::
A) ангиология
B) артрология
C) миология
D) спланхнология
E) остеология
10. Жүйке жүйесі туралы ілімді көрсетіңіз:
A) неврология
B) артрология
C) миология
D) спланхнология
E) ангиология
11. Адам және басқа көптеген организмдердің анатомиялық негізі, сонымен бірге тіршіліктің құрылымдық және функционалдық бірлігі болып табылатын – .....
A) клетка
B) қаңқа
C) скелет
D) тіндер
E) бұлшық еттер
12. Шығу тегінің ортақтығымен, құрылымы және атқаратын функцияларының ұқсастығымен сипатталатын арнайы клеткалар кешені қалай аталады?
A) тін
B) бұлшық ет
C) қаңқа
D) мүше
E) организм
13. Тіндердің қанша негізгі типі бар?
A) 4
B) 5
C) 6
D) 3
E) 2
14. Дененің сыртын жауып, кілегейлі қабықтардың бетін астарлап жататын, организмді сыртқы ортадан қорғап тұратын тінді көрсетіңіз:
A) эпителий
B) дәнекер
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
15. Құрылымы және функциялары әртүрлі болып келетін, организмнің ішінде орналасып, сыртқы ортамен де, дене қуыстарымен де шектеспейтін тіндер тобын көрсетіңіз:
A) дәнекер
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
16. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) борпылдақ
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
17. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) майлы
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
18. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) фиброзды
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
19. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) лимфоидты
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
20. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) шеміршекті
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
21. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) сүйекті
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
22. Дәнекер тінінің типтармақтарының бірі:
A) қан
B) эпителий
C) бұлшық ет
D) жүйке
E) тері
23. Эпителий тінінің түрлерін атаңыз:
A) жалпақ, жымыңдаушы, безді
B) фиброзды, шеміршекті, сүйекті, қан және лимфа
C) көлденең-салалы, тегіс
D) нейрондар, аксондар
E) ұзынша, дөңгелек, пішінсіз
24. Дәнекер тінінің түрлерін атаңыз:
A) фиброзды, шеміршекті, сүйекті, қан және лимфа
B) жалпақ, жымыңдаушы, безді
C) көлденең-салалы, тегіс
D) нейрондар, аксондар
E) ұзынша, дөңгелек, пішінсіз
25. Бұлшық ет тінінің түрлерін атаңыз:
A) көлденең-салалы, тегіс
B) жалпақ, жымыңдаушы, безді
C) фиброзды, шеміршекті, сүйекті, қан және лимфа
D) нейрондар, аксондар
E) ұзынша, дөңгелек, пішінсіз
26. Бойы ұзын, жеңіл, тар иықты, аяқтары ұзын, сүйектері жіңішке, бұлшық еттері әлсіз дамыған, тері асты майы жоқ. Бұл адам конституциясының қай типінің сипаттамасы?
A) долихоморфты
B) брахиморфты
C) мезоморфты
D) нормостеник
E) гиперстеник
27. Бойы аласа, алдыңғы-артқы өлшемдері басым, кеудесі мен қарыны үлкен, иықтары кең, аяқ-қолдары қысқа. Бұл адам конституциясының қай типінің сипаттамасы?
A) брахиморфты
B) долихоморфты
C) мезоморфты
D) нормостеник
E) гиперстеник
28. Денесінің анатомиялық пропорциялары нормалық параметрлердің орташа мәніне жақын. Бұл адам конституциясының қай типінің сипаттамасы?
A) мезоморфты
B) долихоморфты
C) брахиморфты
D) нормостеник
E) гиперстеник
2-7 лекциялар. Тірек-қимыл аппараты.
163. Тірек- қимыл аппаратына жататындар:
A) Қаңқа және бұлшықеттер
B) Көлденең жолақты бұлшықеттер
C) Біріңғай салалы бұлшықеттер
D) Қаңқа және диафрагма
E) Бұлшықеттер және диафрагма
164. Бұлшықеттердi қай ғылым саласы зерттейдi:
A) Миология
B) Остеология
C) Цитология
D) Ангеология
E) Гистология
165. Жалпы адам денесiнде бұлшықеттiң саны қанша?
A) 600-ден аса
B) 400-ден аса
C) 450-ден аса
D) 500-ден аса
E) 350-ден аса
166. Қаңқа бұлшық еттерiн қандай жүйке жүйесі ретке келтiредi?
A) Соматикалық жүйке жүйесi
B) Вегетативтiк жүйке жүйесi
C) Шеткі жүйке жүйесі
D) Симпатикалық жүйке жүйесі
E) Парасимпатикалық жүйке жүйесі
167. Бұлшық еттiң сыртын не қаптайды?
A) Фасция
B) Эпителий ұлпасы
C) Миелин қабықшасы
D) Жабындық ұлпасы
E) Кiлегейлi қабықша
168. Бұлшық еттердің қажуын зерттейтін құрал:
A) Эрограф
B) Томограф
C) Тонометр
D) Спирометр
E) Гигрометр
169. Бұлшық етке қан қалай келеді?
А) капилляр арқылы
В) вена арқылы
С) аорта арқылы
Д) лимфа арқылы
Е) артериялар
29. Тірек-қимыл аппараты келесі бөлімдерден тұрады:
A) белсенді және пассивті
B) тірек және қимыл
C) бұлшық ет және сүйек
D) орталық және перифериялық
E) негізгі және қосымша
30. Денеге және оның жеке бөліктеріне тірек болып табылатын, денені механикалық зақымданулардан қорғайтын қатты тіндердің жиынтығын атаңыз:
A) қаңқа
B) шеміршек
C) сіңірлер
D) шандыр
E) жабын
31. Сүйектердің орналасуы бойынша адам қаңқасы төмендегі негізгі бөлімдерге бөлінеді:
A) осьтік және қосымша
B) негізгі және қосмымша
C) орталық және перифериялық
D) сүекті және шеміршекті
E) проксимальды және дистальды
32. Адам қаңқасының бас және дене қаңқаларынан тұратын бөлімі қалай аталады?
A) осьтік қаңқа
B) қосымша қаңқа
C) негізгі қаңқа
D) орталық қаңқа
E) перифериялық қаңқа
33. Адам қаңқасының қол және аяқ қаңқаларынан тұратын бөлімі қалай аталады?
қосымша қаңқа
осьтік қаңқа
негізгі қаңқа
орталық қаңқа
перифериялық қаңқа
34. Омыртқалылар қаңқасының негізгі элементі:
A) сүйек
B) шеміршек
C) сіңір
D) шандыр
E) остеоциттер
35. Қаңқа сүйектерінің түрлері:
A) ұзын, қысқа, жалпақ
B) негізгі және қосымша
C) түтікті, домалақ, жалпақ
D) орталық және перифериялық
E) сомалық және қол-аяқ сүйектері
36. Ішінде ауаға толы қуыстары бар сүйектер.... деп аталады:
A) пневматикалық
B) жалпақ
C) қысқа
D) түтікті
E) қуысты
37. Түтікті сүйектердің қуысында май ұлпасы мол дәнекер тіні болады, ол ...... деп аталады.
A) сары жілік майы
B) қызыл жілік майы
C) сұр зат
D) ақ зат
E) сүйек майы
38. Сүйек заты төмендегідей 2 түрлі болады:
A) тығыз және кемік
B) органикалық және минералдық
C) қатты және жұмсақ
D) түтікті және жалпақ
E) проксимальды және дистальды
39. Түтікті сүйектердің бастары ..... заттан тұрады.
A) кемік
B) сары жілік майы
C) сұр зат
D) ақ зат
E) сүйек майы
40. Сүйектің кемік затының арасында кездесетін қан түзуші мүшені көрсетіңіз:
A) қызыл жілік майы
B) сары жілік майы
C) сұр зат
D) ақ зат
E) сүйек майы
41. Сүйектердің қимылсыз байланыстары қалай аталады?
A) синартрозды байланыс
B) диартрозды байланыс
C) сүйек жігі
D) буын
E) сүйек тігісі
42. Сүйектердің қимылды байланыстары қалай аталады?
A) диартрозды байланыс
B) синартрозды байланыс
C) сүйек жігі
D) буын
E) сүйек тігісі
43. Құрамына сүйек тіні, сүйек майы, қабығ, жүйкелер, тамырлар және буын шеміршектері кіретін мүшені көрсетініз:
A) сүйек
B) қаңқа
C) дене
D) қол-аяқ
E) омыртқа жотасы
44. Қаңқаның түрлерін көрсетіңіз:
A) қатты және жұмсақ
B) қатты және қатты емес
C) орталық және перифериялық
D) ірі және ұсақ
E) қозғалмалы және қозғалыссыз
45. Қатты қаңқаға төмендегілердің қайсысы жатады?
A) сүйектер
B) сіңірлер
C) шеміршектер
D) менискілер
E) байламдар
46. Жұмсақ қаңқаға төмендегілердің қайсысы жатады?
A) байламдар
B) түтікті сүйектер
C) жалпақ сүйектер
D) сүйектің кемігі
E) сіңірлер
47. Жұмсақ қаңқаға төмендегілердің қайсысы жатады?
A) шеміршектер
B) түтікті сүйектер
C) жалпақ сүйектер
D) сүйектің кемігі
E) сіңірлер
48. Омыртқалар, қабырғалар және төс сүйегі ..... құрайды.
A) тұлға қаңқасын
B) осьтік қаңқа
C) иық белдеуі қаңқасын
D) арқа қаңқасын
E) қол сүйектерін
49.
Суреттегі
түтікті сүйектің белгісіз бөлімін
атаңыз:
A) диафиз
B) эпифиз
C) метафиз
D) апофиз
E) экофиз
50.
Суреттегі түтікті сүйектің белгісіз
бөлімдерін атаңыз.
A) эпифиз
B) диафиз
C) метафиз
D) апофиз
E) экофиз
51. Сүйек тінінің клеткаларын көрсетіңіз:
остеобласттар
миоциттер
хондроциттер
ооциттер
тромбоциттер
52. Сүйек тінінің клеткаларын көрсетіңіз:
A) остеоциттер
B) миоциттер
C) хондроциттер
D) ооциттер
E) тромбоциттер
53. Сүйек тінінің клеткаларын көрсетіңіз:
A) остеокласттар
B) миоциттер
C) хондроциттер
D) ооциттер
E) тромбоциттер
54. Сүйек сыртын жауып тұратын қабат:
A) сүйек қабы
B) дерма
C) эпителий
D) шеміршек тіні
E) капсула
55. Омыртқа жотасының екі бүйірінде симметриялы түрде орналасатын, пішіні иілген, ұзын, жұқа 12 жұп сүйек қалай аталады?
A) қабырғалар
B) арқа омыртқалары
C) төс
D) тұлға қаңқасы
E) көкірек клеткасы
56.Көкірек клеткасының алдыңғы қабырғасын құрайтын, алдыңғы беті дөңес, артқы беті ойыс келген, ұзынша, тақ сүйек қалай аталады?
A) төс
B) бұғана
C) қабырға
D) омыртқа
E) жауырын
57. Тұлғаның омыртқа жотасының арқа бөлігінен, қабырғалардан және төстен тұратын, қысқарған конус пішінді бөлігі қалай аталады?
A) көкірек клеткасы
B) көкірек қуысы
C) осьтік қаңқа
D) диафрагма
E) төс
58.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) арқа омыртқа
B) мойын омыртқа
C) бел омыртқа
D) сегізкөз
E) құйымшақ
59.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) мойын омыртқа
B) арқа омыртқа
C) бел омыртқа
D) сегізкөз
E) құйымшақ
60.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) 1-ші мойын омыртқасы
B) 1-ші арқа омыртқасы
C) 1-ші бел омыртқасы
D) 1-ші сегізкөз омыртқасы
E) 1-ші құйымшақ омыртқасы
61.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) 2-ші мойын омыртқасы
B) 1-ші мойын омыртқасы
C) 2-ші бел омыртқасы
D) крестцовый позвонок
E) 1- ші құйымшақ омыртқасы
62.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) бел омыртқа
B) арқа омыртқа
C) мойын омыртқа
D) сегізкөз
E) құйымшақ
63.
Суреттегі омыртқаның атын атаңыз.
A) сегізкөз
B) арқа омыртқа
C) мойын омыртқа
D) бел омыртқа
E) құйымшақ
64. Бас қаңқасы төмендегі бөлімдерден тұрады:
A) ми сауыты және бет бөлімі
B) краниальды және каудальды
C) фронтальды және дорсальды
D) маңдай және шүйде бөлімі
E) қозғалмалы және қозғалыссыз
65. Қол сүйектері төмендегі сүйектерден тұрады:
A) иық белдеуі және еркін қозғалатын қол сүйектері
B) негізгі және қосымша қол сүйектері
C) байланысқан және еркін қозғалатын қол сүйектері
D) ұзын, қысқа және жалпақ сүйектер
E) қозғалысты және қозғалыссыз байланысқан сүйектер
66. Иық белдеуін құрайтын сүйектерді атаңыз.
A) жауырын және бұғана
B) тоқпан жілік және білек
C) жауырын, бұғана және қабырғалар
D) тоқпан жілік, білек және қол басы
E) жауырын, бұғана және тоқпан жілік
67. Еркін қозғалатын қол сүйектерін төмендегілер құрайды:
A) тоқпан жілік, білек және қол басы
B) тоқпан жілік және білек
C) жауырын, бұғана және қабырғалар
D) жауырын және бұғана
E) жауырын, бұғана және тоқпан жілік
68. Жамбас белдеуін құрайтын сүйектерді атаңыз:
A) жамбас сүйектері
B) тоқпан жілік
C) сирақ сүйектері
D) жамбас пен сегізкөз
E) жамбас пен құйымшақ
69. Еркін қозғалатын аяқ сүйектері төмендегі сүйектерден құралады::
A) ортан жілік, сирақ және аяқ басының сүйектері
B) жамбастың біріккен үш сүйегі
C) сегізкөз-құйымшақ
D) жамбас және сегізкөз
E) жамбас сүйектері, құйымшақ
70. Сүйектердің байланыстары жалпы екі топқа бөлінеді:
A) қимылсыз және қимылды байланыстар
B) біріккен және бірікпеген байланыстар
C) сүйкекті және шеміршекті байланыстар
D) тұрақты және айнымалы байланыстар
E) басты және қосымша байланыстар
71. Сүйектердің байланыстары жалпы екі топқа бөлінеді:
A) синартрозды және диартрозды
B) біріккен және бірікпеген байланыстар
C) сүйкекті және шеміршекті байланыстар
D) тұрақты және айнымалы байланыстар
E) басты және қосымша байланыстар
72. Байланысатын сүйектердің арасында шеміршекті немесе дәнекер тінді кішкене ғана қуыс болатын, қозғалыссыз және қозғалысты байланыстардың аралығындағы күйде болатын, байламдармен күшейтілетін, салыстырмалы түрде қозғалмалы болып келетін жартылай буындарды қалай атайды?
A) симфиз
B) синдесмоз
C) синхондроз
D) синостоз
E) синовий
73. Сүйектердің тығыз талшықты дәнекер тінінің көмегімен қозғалыссыз, мықты байланысуын қалай атайды?
A) синдесмоз
B) имфиз
C) синхондроз
D) синостоз
E) синовий
74. Сүйектердің шеміршек тінінің көмегімен қозғалыссыз байланысуын қалай атайды?
A) синхондроз
B) имфиз
C) синдесмоз
D) синостоз
E) синовий
75. Как называется непрерывное соединение костей при помощи костной ткани?
A) синостоз
B) имфиз
C) синдесмоз
D) синхондроз
E) синовий
76. Сүйектердің қозғалысты немесе синовиальды байланысуын қалай атайды?
A) буындар
B) түйістер
C) тіркестер
D) сүйек жігі
E) капсула
77. Буынға бірігетін сүйектердің бір-біріне онша сәйкес келмейтін буын беттерінің арасындағы әр түрлі пішінді шеміршек тақтайшалар қалай аталады?
A) буын дискі және мениск
B) буын өсінділері
C) буын еріндері
D) буын жарғағы
E) капшық ішілік байлам
78. Буын қабының сыртқы жиегімен біріккен, буын қуысын екі камераға, яғни екі қабатқа бөліп тұратын шеміршекті тұтас тақтайшаны қалай атаймыз?
A) буын дискі
B) буын өсінділері
C) буын еріндері
D) буын жарғағы
E) капшық ішілік байлам
79. Буын беттерінің арасына сыналап енген, жарты ай пішінді, шеміршекті тұтас емес тақтайшаны қалай атайды?
A) буын менискі
B) буын өсінділері
C) буын еріндері
D) буын жарғағы
E) капшық ішілік байлам
80. Буын қабының синовиальды жарғағының пішіні мен өлшемі әр түрлі болып келетін, сүйектің беті мен оның үстінен өтетін сіңірлердің арасында орналасатын және сіңірдің сүйекке үйкелуін болдырмайтын жастық ролін орындайтын қатпарлары қалай аталады?
A) синовиальды бурса
B) буын өсінділері
C) буын еріндері
D) буын жарғағы
E) капшық ішілік байлам
81. Екі буын бетінен құралған буындар қалай аталады?
A) жай буын
B) күрделі буын
C) кешенді буын
D) комбинациялы буын
E) аралас буын
82. . Үш және одан да көп буын беттерінен құралған буындар қалай аталады?
A) күрделі буын
B) жай буын
C) кешенді буын
D) комбинациялы буын
E) аралас буын
83. Егер байланысатын буын беттерінің арасында диск немесе мениск болатын болса, ондай буын ..... деп аталады.
A) кешенді буын
B) жай буын
C) күрделі буын
D) комбинациялы буын
E) аралас буын
84. Егер буын, бірігіп жұмыс атқаратын, анатомиялық оқшауланған екі бөлек буыннан тұратын болса, ондай буын ..... деп аталады.
A) комбинациялы буын
B) жай буын
C) күрделі буын
D) кешенді буын
E) аралас буын
85. Пішіні бойынша буындардың төмендегі түрлері болады:
A) цилиндр пішінді
B) шаршы пішінді
C) үшбұрыш пішінді
D) текше пішінді
E) пішінсіз
86. Пішіні бойынша буындардың төмендегі түрлері болады:
A) эллипс пішінді
B) шаршы пішінді
C) үшбұрыш пішінді
D) текше пішінді
E) пішінсіз
87. Пішіні бойынша буындардың төмендегі түрлері болады:
A) шар пішінді
B) шаршы пішінді
C) үшбұрыш пішінді
D) текше пішінді
E) пішінсіз
88. Төмендегі буындардың қайсысы бір білікті болып келеді?
A) цилиндр пішінді буындар
B) эллипс пішінді буындар
C) шар пішінді буындар
D) шаршы пішінді буындар
E) пішінсіз буындар
89. Төмендегі буындардың қайсысы қос білікті болып келеді?
A) эллипс пішінді буындар
B) цилиндр пішінді буындар
C) шар пішінді буындар
D) шаршы пішінді буындар
E) пішінсіз буындар
90. Төмендегі буындардың қайсысы көп білікті болып келеді?
A) шар пішінді буындар
B) эллипс пішінді буындар
C) цилиндр пішінді буындар
D) шаршы пішінді буындар
E) пішінсіз буындар
91. Құрылысы бойынша ет тінінің түрін көрсетіңіз:
A) бұлшық ет
B) эпителий
C) дәнекер
D) шеміршек
E) сүйек
92. Құрылысы бойынша ет тінінің түрін көрсетіңіз:
A) бірыңғай салалы
B) эпителий
C) дәнекер
D) шеміршек
E) сүйек
93. Құрылысы бойынша ет тінінің түрін көрсетіңіз:
A) жүрек еті
B) эпителий
C) дәнекер
D) шеміршек
E) сүйек
94. Ет тінінің құрылысы бойынша ажыратылатын түрін көрсетіңіз:
A) маманданған
B) эпителий
C) дәнекер
D) шеміршек
E) сүйек
95. Бұлшық ет пішіні бойынша төмендегі топтарға жіктеледі:
A) ұзын, жалпақ, қысқа
B) бір басты, екі басты, үш басты
C) көлденең-салалы, тегіс
D) қаңқалық, висцеральдық
E) кең, тар
96. Еттің көмекші аппаратына төмендегілердің қайсысы жатады?
A) ет шандыры
B) ет сіңірі
C) байламдар
D) сүйектер
E) буындар
97. Еттің көмекші аппаратына төмендегілердің қайсысы жатады?
A) кілегейлі қалталар
B) ет сіңірі
C) байламдар
D) сүйектер
E) буындар
98. Еттің көмекші аппаратына төмендегілердің қайсысы жатады?
A) кілегейлі қынаптар
B) ет сіңірі
C) байламдар
D) сүйектер
E) буындар
99. Еттің көмекші аппаратына төмендегілердің қайсысы жатады?
A) сесам сүйектері
B) ет сіңірі
C) байламдар
D) сүйектер
E) буындар
100. Бұлшық еттің күші төмендегіге байланысты:
A) еттің бекіну бұрышының мәніне
B) бұлшық ет тінінің түріне
C) ет бекінетін сүйектің түріне
D) ет сіңірінің өлшеміне
E) бұлшық ет массасына
219. Жамбас белдеуiн қандай сүйектер құрайды?
A) шат, шонданай, мықын
B) бiлек, сирақ
C) шат, бұғана
D) жауырын, шонданай
E) шат ,шоңданай
225. Бұлшықеттердің қозғалыс белсенділігінің төмендеуі
А) Гиподинамия
В) Гипердинамия
С) Гипертрофия
Д) Гиперфункция
Е) Динамика
229. Омыртқа жотасының алға қарай иілуін қалай атайды?
А) Лордоз
В) Кифоз
С) Сколиоз
Д) Бүкірлік
Е) Шалқайлық
230. Омыртқа жотасының артқа қарай иілуін қалай атайды?
А) Кифоз
В) Лордоз
С) Сколиоз
Д) Бүкірлік
Е) Шалқайлық
241. Табан сүйектерінің пішінінің бұзылуы ..... деп аталады.
A) Жалпақтабан
B) Ревматизм
C) Созылу
D) Таю-шығу
Е) Сколиоз
Ас қорыту жүйесі
101. Ауыз қуысында орналасқан сілекей бездері:
A) Жақ асты, тіл асты, шықшыт бездері
B) Қалқанша, тіл асты, айыршық бездері
С) Гипофиз, эпифиз, айыршық бездері
D) Айыршық, қалқанша, жақ асты бездері
Е) Тіл асты, гипофиз, эпифиз бездері
102. Ас қорыту жүйесінің тек өткізгіштік қызметін атқаратын бөлігі:
A) Өңеш
B) Қарын
С) Аш ішек
D) Тоқ ішек
Е) Он екі елі ішек
103. Ас қорыту жүйесінің бөлімдері:
A) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, қарын, ішектер
B) Тіл асты безі, өкпе, аш ішек, тоқ ішек
C) Көмекей, кеңірдек, тоқ ішек, асқазан
D) Тіл, өңеш, өкпе, аш ішек, тоқ ішек
E) Астыңғы жақ, таңдай, қарын, тоқ ішек
104. Ас қорыту жүйесінің қай бөлімінде қоректік заттар сіңеді:
A) Аш ішекте
B) Жұтқыншақта
С) Ауыз қуысында
D) Өңеште
Е) Тоқ ішекте
105. Шартты рефлекстердi зерттеген ғалым:
A) И.П. Павлов
B) И.М. Сеченов
C) А.А. Ухтомский
D) П.К. Анохин
E) И.С. Введинский
106. Қандағы қанттың көбеюі қалай деп аталады:
A) Гипергликемия
B) Гипогликемия
C) Анемия
D) Гемофилия
E) Лейкопения
107. Қоректік заттың негізгі бөлігі қандай бөлімде сіңіріледі?
А) Ащы ішекте
В) Тоқ ішекте
С) Тік ішекте
Д) Онекі елі ішекте
Е) Асқазанда
108. Өт қандай затты ыдыратуға ерекше қажет?
А) Майларды
В) Белоктарды
С) Көмірсуларды
Д) Витаминдерді
Е) Дәрі-дәрмекті
109. Ас қорыту жүйесінің қант қалдықтары ашитын бөлігі
А) Тоқ ішекте
В) Аш ішекте
С) Асқазанда
Д) Өңеште
Е) Он екі елі ішекте
110. бауырдың салмағы қанша
А) 1,4-1,5кг
В) 2-2,5кг
С) 3-3,5кг
Д) 0,8-1,2кг
Е) 1,5-2кг
217. Ақыл тiс қанша жаста шығады?
A) 25 - 30 жаста
B) 10 жаста
C) 20 жаста
D) 15 жаста
E) 40 жаста
223. Қандай без қанды зиянды заттардан тазартады?
А) Бауыр
В) Қалқанша безі
С) Ұйқы безі
Д) Айыршық безі
Е) Жыныс безі
228. Адам организміндегі ең үлкен без:
А) Бауыр
В) Қарын асты безі
С) Бүйрек үсті безі
Д) Ұйқы безі
Е) Жыныс безі
Тыныс алу жүйесі
111. Өкпенің құрылымдық бірлігі:
A) Альвеола
B) Эритроцит
C) Гепатоцит
D) Нефрон
E) Бранхиола
112. Тыныс алу орталығы орналасқан мидың бөлігі
А) Сопақша мида
В) Мишық
С) Ортаңғы ми
Д) Алдыңғы ми
Е) Аралық ми
113. Қандай клетка оттегіні тасымалдайды?
А) Эритроцит
В) Лейкоцит
С) Тромбоцит
Д) Остеоцит
Е) Гепатоцит
114. Өкренің сырты қапталған
А) Плеврамен
В) Эпителиймен
С) Фасциямен
Д) Шеміршекпен
Е) Бұлшықетпен
115.Өкпе қан тамырлары арқылы қандай қан ағады?
А) Артерия қаны
В) Вена қаны
С) Аралас қаны
Д) Көмірқышқылына қаныққан қан
Е) Сұйық қан
116. Көкірек клеткасының қандай бұлшық еті тыныс алу процесіне қатысады?
А) диафрагма
В) ұршық тәрізді ет
С) көкірек кіші еті
Д) алдыңғы тік ет
Е)) трапеция тәрізді ет
117. Тыныс алу жүйесінің газ алмасатын мүшесі
А) Өкпе
В) Мұрын
С) Кеңірдек
Д) Жұтқыншақ
Е) Көмей
118. Өкпенің қай бөлімінде газ алмасу жүреді?
А) альвеолаларда
В) бронхыларда
С) плеврада
Д) көмекейде
Е) плевра қуысында
191. Тыныс алу мүшелерi
A) мұрын қуысы, кеңсiрiк, көмекей, кеңiрдек, өкпе
B) қарын
C) құрсақтағы мүшелер, кеңiрдек, өкпе
D) бүйрек
E) бауыр
192. Дыбыс сiңiрлерi қай жерде орналасады?
A) көмекейде
B) өкпеде
C) кеңiрдекте
D) мұрын қуысында
E) ауызда
193. Өкпенiң сыртқы жұқа қабаты қалай аталады?
A) плевра
B) эпителий
C) шемiршек
D) буындар
E) бұлшық ет
194. Ауаның мөлшерiн анықтайтын прибор
A) спирометр
B) динамометр
C) фонендоскоп
D) ростомер
E) сызғыш
208. Пневмограмма деген не?
A) көкiрек клеткасының тыныс алу қозғалыстарын жазып алу
B) ас қорыту мүшелері мен iшкi секреция безiнiң өзгерiстерi
C) жүректiң қозғалысы
D) iшкi секреция безiнiң өзгерiстерiн жазып алу
E) зәрдің қозғалуын жазып алу
208. Тыныс алудың екi түрлi жолы:
A) көкiрек, құрсақ арқылы
B) бронхы арқылы
C) альвеола арқылы
D) кеңсiрiк арқылы
E) кеңірдек арқылы
210. Пневмоторакс деген не?
A) плевра астына ауа кiрiп кетуі
B) плевра арасында ауа болмауы
C) бронхыдағы ауа
D) ауа жетiспеуі
E) таза ауа болмауы
211. Гипоксемия деген не?
A) қандағы оттегi мөлшерiнiң азаюы
B) қандағы оттегi мөлшерінің көбеюi
C) лейкоциттердiң көбеюi
D) инсулиннiң көбеюi
E) инсулиннің азаюы
231. Өкпенің құрылымдық бірлігі:
A) Альвеола
B) Эритроцит
C) Гепатоцит
D) Нефрон
E) Бронхиола
232. Спирометрмен не өлшенеді?
A) Өкпенің тіршілік сыйымдылығы, тыныс көлемі
B) Қан қысымы, жүректің соғуы
C) Антропометриялық көрсеткіштерді
D) Қан айналу жылдамдығы
E) Тыныс алу ырғағы, қан қысымы
233. Тыныс алу орталығы орналасқан мидың бөлігі
А) Сопақша мида
В) Мишық
С) Ортаңғы ми
Д) Алдыңғы ми
Е) Аралық ми
234. Қандай клетка оттегін тасымалдайды?
А) Эритроцит
В) Лейкоцит
С) Тромбоцит
Д) Остеоцит
Е) Гепатоцит
235. Өкпенің сырты немен қапталған?
А) Плеврамен
В) Эпителиймен
С) Фасциямен
Д) Шеміршекпен
Е) Бұлшықетпен
236. Көмейдің қабынуы
А) Ларингит
В) Тонзилит
С) Бронхит
Д) Отит
Е) Неврит
237.Өкпе қан тамырлары арқылы қандай қан ағады?
А) Артерия қаны
В) Вена қаны
С) Аралас қаны
Д) Көмірқышқылына қаныққан қан
Е) Сұйық қан
238. Көкірек клеткасының қандай бұлшықеті тыныс алу процесіне қатысады?
А) диафрагма
В) ұршық тәрізді ет
С) көкірек кіші еті
Д) алдыңғы тік ет
Е)) трапеция тәрізді ет
239. Өкпенің қай бөлімінде газ алмасу жүреді?
А) альвеолаларда
В) бронхыда
С) плеврада
Д) көмекейде
Е) плевра қуысында
240. Тыныс алу жүйесінің газ алмасатын мүшесі
А) Өкпе
В) Мұрын
С) Кеңірдек
Д) Жұтқыншақ
Е) Көмей
216. Окпедегi ауаның сыйымдылығы қанша болады , бiр тыныс алу циклда
A) 500 см3
B) 600 см 3
C) 700 см3
D) 300 см3
E) 400 см3
218. Тыныс алғанда өкпеге кiрген ауаның құрамы?
A) 20,9 процент оттегi, 0,03 процент көмiрқышқыл газы, 79,03 процент азот
B) 10 процент оттегi, 20,1 процент көмiрқышқыл газы, 60 процент азот
C) 1 процент оттегi, 5 процент көмiрқышқыл газы, 40 процент азот
D) 30 процент оттегi, 46 процент көмiрқышқыл газы, 31 процент азот
E) 50 процент оттегi, 18 процент көмiрқышқыл газы, 25 процент азот
Жүйке жүйесі
119. Сыртқы ортаның тітіркендіргіштерін қабылдайтын рецепторлар:
A) Экстерорецепторлар
B) Проприорецепторлар
C) Интерорецепторлар
D) Хеморецепторлар
Е) Тепе-теңдік рецепторы
120. Орталық жүйке жүйесіндегі тежелуді ашқан ғалым кім?
A) И. М. Сеченов
B) И. П. Павлов
С) П. К. Анохин
D) А. П. Полосухин
Е) А.Г. Хрипкова
121. Жүйке ұлпасына тән қасиет:
A) Қозғыштық және өткізгіштік
B) Гормон бөлу
C) Серпімділік және беріктік
D) Жиырылу және босаңсу
Е) Қозғыштық және тежегіштік
122. Мидың қай бөлігінде қызыл ядро бар:
A) Ортаңғы мида
B) Мишықта
C) Сопақаша мида
D) Алдыңғы мида
E) Аралық мида
123. Жүйке жүйесі құрылымдық бөлімдері:
A) Орталық және шеткі жүйке жүйесі
B) Орталық және симпатикалық жүйке жүйесі
C) Орталық және парасимпатикалық жүйке жүйесі
D) Соматикалық және вегетативтік жүйке жүйесі
Е) Соматикалық және шеткі жүйке жүйесі
124. Жүйке жүйесінің жасушасы:
A) Нейрон
B) Синапс
C) Нефрон
D) Ацинус
E) Остеон
125. Орталық жүйке жүйесіне жатады:
A) Ми және жұлын
B) Вегатативті және симпатикалық жүйе
C) Симпатикалық және парасимпатикалық жүйе
D) Парасимпатикалық және соматикалық жүйе
E) Перифериялық және сенсорлық жүйе
126. Жұлыннан қанша жұп жүйке тарайды:
A) 31 жұп
B) 12жұп
C) 30 жұп
D) 18 жұп
E) 20 жұп
127. Нейронның ұзын өсiндiсi
A) Аксон
B) Дендрит
C) Эффектор
D) Рецептор
E) Синапс
128. Мидың қай бөлімі қозғалысты ретке келтіреді:
A) мишық
B) сопақша ми
C) алдыңғы ми
D) ортаңғы ми
E) аралық ми
129. Ересек адамның миының салмағы:
A) 1400 гр
B) 1700 гр
C) 900 гр
D) 2000 гр
E) 3000 гр
130. Мидың жұмыс істеу белсенділігін анықтайтын құрал
A) Электроэнцефалограф
B) Спирометр
C) Эрограф
D) Томограф
Е) Электрокардиограмма
131. Сыртқы ортаның тітіркендіргіштерін қабылдайтын рецепторлар:
A) Экстерорецепторлар
B) Проприорецепторлар
C) Интерорецепторлар
D) Хеморецепторлар
Е) Тепе-теңдік рецепторы
132. Тактильді рецепторлар:
A) Жанасу және қысым сезуші рецепторлар
B) Ащыны және тәттіні сезуші рецепторлар
C) Ауырсыну және механикалық рецепторлар
D) Қышқылды және тұздыны сезетін рецепторлар
E) Бұлшықет және қаңқа рецепторлары
133. Ми қыртысындағы қозу мен тежелудің таралуы:
A) Иррадиация
B) Индукция
C) Дедукция
D) Анализ
E) Синтез
134. Ми қыртысындағы қозу мен тежелудің шоғырлануы (жиналуы):
A) Индукция
B) Иррадиация
C) Дедукция
D) Анализ
E) Синтез
135. " Ми рефлекстері" атты еңбектің авторы:
A) И.М. Сеченов
B) И.П. Павлов
С) В.Р. Шерринтон
D) О.Г. Введенский
Е) П.К. Анохин
136. Жүйке жүйесіндегі доминанттық үрдісін ашқан ғалым:
A) А.А.Ухтомский
B) И.М.Сеченов
C) Н.Е.Введенский
D) А.П. Самойлович
Е) И.П.Павлов
137. Жүйке ұлпаларының қызметі:
A) Қозу және тежелу
B) Қозғыштық және өткізгіштік
C) Афференттік және эфференттік
D) Жиырылғыштық және рефлекторлық
Е) Тітіркенгіштік және рецепторлық
138. Жұлынның сыртқы қабаты қандай заттан түзілген?
А) Ақ заттан
В) Сұр заттан
С) Дәнекер ұлпасынан
Д) Эпителий ұлпасынан
Е) Бұлшықет ұлпасынан
139. Вегетативті жүйкелер қайда бағытталады?
А) Ішкі мүшелерге
В) Миға
С) Ішкі секреция бездеріне
Д) Жұлынға
Е) Сопақша миға
140. Үлкен жарты шарлардың сыртқы қабаты қандай заттан түзілген?
А) Сұр заттан
В) Ақ заттан
С) Дәнекер тканнен
Д) Эпителий тканнен
Е) Бұлшықет тканнен
141. Жұлынның сыртқы қабаты қандай заттан түзілген?
А) Ақ заттан
В) Сұр заттан
С) Дәнекер ұлпасынан
Д) Эпителий ұлпасынан
Е) бұлшық ет ұлпасынан
142. Мишықтың сыртқы қабаты?
А) Сұр заттан түзілген
В) Ақ заттан түзілген
С) Дәнекер ұлпасынан
Д) Эпителий ұлпасынан
Е) бұлшық ет ұлпасынан
143. Мишықтың қызметі бұзылғанда:
А) қимыл координациясы бұзылады
В) ас қорыту процесі нашарлайды
С) жүректің жұмысы нашарлайды
Д) тыныс алу нашарлайды
Е) ұйқы бұзылады
144. Адамның бас ми жүйкелерінің саны?
А) 12 жұп
В) 4 жұп
С) 6 жұп
Д) 8 жұп
Е) 10 жұп
145. Ми құрамындағы судың мөлшері:
А) 85%
В) 75%
С) 60%
Д) 70%
Е) 80%
146. Жұлын қанша сегментке бөлінеді?
А) 31
Б) 16
С) 25
Д) 40
Е) 35
147. Нейрондардың қанша пайызы сезгіш нейрондар?
А) 97
В) 98
С) 50
Д) 60
Е) 40
148. Нейрон өсіндісі аксонның негізгі қызметі:
A) Жүйке импульсін басқа жасушаға жеткізу
B) Қозуды тежеу
C) Жүйке импульсін индукциялау
D) Қоздыру, тежелу
E) Жүйке импульсін иррадиациялау
149. Жұлын функциясы:
A) Өткізгіштік
B) Қорғаныстық
C) Тіректік
D) Қозғалғыштық
Е) Иммундық
254. Вегетативті жүйкелер қайда бағытталады?
А) Ішкі мүшелерге
В) Миға
С) Ішкі секреция бездеріне
Д) Жұлынға
Е) Сопақша миға
Анализаторлар
150. Көру төмпешігі – таламус мидың қай бөлігінде орналасқан:
А) Аралық мида
В) Ортаңғы мида
С) Алдыңғы мида
D) Мишықта
Е) Сопақша мида
151. Күндіз көруді көздің қандай жасушалары қамтамасыз етеді:
A) Колбашалар
B) Биополярлы жасушалар.
C) Пигментті жасушалар
D) Таяқшалар
Е) Кірпікшелер
152. Ортаңғы құлақтан сыртқы құлақты не бөліп тұрады:
A) Дабыл жарғағы
B) Жартылай шеңберлі канал
C) Есту жарғағы
D) Есту сүйектері
Е) Евстахиев түтігі
153. Көздің қосымша бөлімдері:
А) Қабақ, кірпік, қас
В) Торлы қабат, ақ қабық
С) Тамырлы қабат, кірпік
D) Көз алмасы, сауытша
Е) Шыны тәрізді дене, торлы қабат
154. Есту сүйекшелері:
А) Балғаша, төстік, үзеңгі
В) Балғаша, үзеңгі, шықшыт
С) Евстахиев түтігі, үзеңгі, төстік
D) Сүйекті жарғақ, төстік
Е) Дабыл жарғағы, балғаша
155. Есту мүшесі үш бөлімнен тұрады:
A) Сыртқы, ортаңғы, ішкі құлақ
B) Сыртқы, ортаңғы, ішкі жарты шеңбер каналы
C) Сыртқы, ішкі, шеткі құлақ
D) Сыртқы, дабыл жарғағы, сопақша қуыс
Е) Құлақ қалқаны, дабыл жарғағы, ұлу
156. Анализаторлар туралы ілімнің негізін салушы –
A) И. Павлов
B) С. Мечников
C) Г. Мендель
D) В. Вавилов
Е) М. Сеченов
157. Есту қызметін реттейтін ми бөлімі
А) Оң жақ жарты шар
В) Сол жақ жарты шар
С) Аралық ми
D) Орталық ми
Е) Сопақша ми
158. Ми қабатының шүйде аймағында қандай орталық орналасқан ?
А) Көру орталығы
В) Есту орталығы
С) Иіс сезу орталығы
D) Дәм сезу орталығы
Е) Сипап сезу орталығы
159. Көздің әр түрлі қашықтықтағы нәрсені анық көруге бейімделуі:
А) Аккомодация
В) Көздің сындыру күші
С) Алыстан көргіштік
D) Миопия
Е) Жақыннан көргіштік
160. Көздің әртүрлі жарық жағдайларында көруге бейімделуі:
A) Адаптация
B) Регенерация
C) Ампутация
D) Қалпына келу
E) Аккомодация
161. Жақыннан көргіштік дегеніміз:
A) Миопия
B) Гиперметропия
C) Гемеролопия
D) Глаукома
E) Дальтонизм
162. Көру аймағы ми қабатының қай бөлігінде орналасқан?
А) Шүйде бөлігінде
В) Самай бөлігінде
С) Төбе бөлігінде
Д) Маңдай бөлігінде
Е) Бет бөлігінде
226. Миопия дегеніміз не?
А) Жақыннан көргіштік
В) Алыстан көргіштік
С) Түс ажырата алмау
Д) Көздің сезімталдығы
Е) Көз өткірлігі
251. Көздің әр түрлі қашықтықтағы нәрсені анық көруге бейімделуі:
А) Аккомодация
В) Көздің сындыру күші
С) Алыстан көргіштік
D) Миопия
Е) Жақыннан көргіштік
226. Миопия дегеніміз не?
А) Жақыннан көргіштік
В) Алыстан көргіштік
С) Түс ажырата алмау
Д) Көздің сезімталдығы
Е) Көз өткірлігі
251. Көздің әр түрлі қашықтықтағы нәрсені анық көруге бейімделуі:
А) Аккомодация
В) Көздің сындыру күші
С) Алыстан көргіштік
D) Миопия
Е) Жақыннан көргіштік
198. Дыбыс қабылдайтын клеткалар қалай аталады?
A) есту рецепторлары
B) балғашық
C) жарғақты лабирин
D) сүйек лабиринтi
E) құлақ
199. Есту мүшесi неше бөлiктен тұрады?
A) 3
B) 5
C) 4
D) 2
E) 6
200. Сыртқы құлақтың құрылысы
A) құлақ қалқаны, сыртқы дыбыс тесiгi, дабыл жарғағы
B) балғашық
C) үзенгi
D) иiрiм түтiгi дабыл жарғағы балғашық үзенгі
E) балғашық, үзенгі
201. Ортаңғы құлақтың құрылысы
A) есту түтiгi, балғашық, үзеңгi
B) сүйек лабиринтi
C) иiрiм түтiгi, дабыл жарғағы суйек лабиринті
D) дабыл жарғағы
E) иірім түтігі
202. Iшкi құлақтың құрылысы
A) сүйек лабиринтi, жарғақша лабиринтi, иiрiм түтiгi
B) есту түтiгi, дабыл жарғағы, балғашық, жарғақша лабиринтi
C) дабыл жарғағы
D) балғашық
E) есту түтігі, дабыл жарғағы
203. Тепе - теңдiктi сақтайтын мүше
A) вестибуляр аппараты
B) нерв түтiгi
C) в нейрон
D) сопақша ми
E) аралық ми
204. Иiс сезу рецепторлары қай жерде орналасады?
A) кеңсiрiк қуысының сiлемейлi қабықшасында
B) өкпе қуысының сiлемейлi қабықшасында
C) көмекей қуысының сiлемейлi қабықшасында
D) кеңiрдекте, ауыз қуысында, өкпеде
E) мұрын қуысының сiлемейлi қабықшасында
205. Дәм сезу рецепторлары қай жерде орналасады?
A) ауыз қуысының сiлемейлi қабықшасында
B) мұрын қуысында
C) жұтқыншақта
D) кеңсiрiк қуысының сiлемейлi қабықшасында
E) кеңірдекте
213. Терiде қандай рецепторлар орналасқан?
A) ауырту, суық, жылы, қысым
B) шөлдеу
C) сезiм
D) дәм, шөлдеу, терi, бөлу рецепторы
E) ұйықтау
214. Тiтiркенудi қабылдайтын клеткалар?
A) рецепторлар
B) экстерорецептор
C) интерорецептор
D) нерв аппараты
E) рефлекс
215.Тiлдiң қай жерi тәттi дәм сезедi?
A) тiлдiң ұшы
B) тiлдiң түбiрi
C) тiлдiң жақтары
D) таңдай
E) тілдің үсті
Ішкі секреция бездері (Эндокриндік жүйе)
170. 1шкі секреция бездері бөлетін өнім:
A) Гормон
B) Лимфа
C) Қан
D) Фермент
Е) Плазма
171. Ерлердің жыныс гормоны қай жерде түзіледі:
A) Аталық жыныс безінде
B) Бүйрек үсті безінде
C) Қалқанша безде
D) Гипофизде
E) Айыршық безде
172. Ер адамның аталық гормоны:
A) Андроген
B) Экстроген
C) Тироксин
D) Инсулин
Е) Адреналин
173. Бездер қызметінің күшеюі:
А) Гиперфункция
В) Гипофункция
С) Гипертрофия
D) Атрофия
Е) Гипокинезия
174. Гипофиздiң артқы бөлiгi бөлетін гормон:
A) Вазопрессин
B) Инсулин
C) Тироксин
D) Адреналин
E) Андроген
175. Ағзаның гуморалдық реттелуіне қандай заттар қатысады:
A) Гормондар
B) Ферменттер
C) Амин қышқылдары
D) Ақуыздар
E) Көмірсулар
176. Ұйқы безi қандай гормон бөледi:
A) Инсулин
B) Тироксин
C) Вазопреcсин
D) Окситоцин
E) Адреналин
177. Тимус безін басқаша қалай аталады:
A) Айыршық безі
B) Ұйқы безі
C) Жыныс безі
D) Қалқанша безі
E) Бүйрекүсті безі
178. «Акромегалия» ауруы қандай бездің қызметінің бұзылуынан пайда болады:
A) Гипофиздің
B) Бүйрек үсті безінің
C) Қалқанша безінің
D) Ұйқы безінің
E) Айыршық безінің
179. Қандай гормон көмірсулардың алмасуын реттейді:
A) Инсулин
B) Тироксин
C) Адреналин
D) Вазопрессин
E) Окситоцин
180. Тироксин гормонын бөлетін без:
A) Қалқанша безі
B) Гипофиз
C) Бүйрек үсті безі
D) Айыршық безi
E) Эпифиз
181. Окситоцин гормонынбөлетінбез:
A) Гипофиз
B) Эпифиз
C) Қалқанша без
D) Ұйқыбезі
E) Айыршық безі
182. Андроген гормонынбөлетін без:
A) Жыныс безі
B) Ұйқы безі
C) Қалқанша без
D) Бүйрек үстi безi
E) Айыршық безі
183. Қалқанша бездің бұзылуынан балаларда пайда болатын ауру:
A) Кретинизм
B) Микседема
C) Базедов ауруы
D) Негативизм
E) Тетания
184. Бүйрек үсті қыртысты қабатында түзілетін гормондар:
A) Кортикостероидтар
B) Адреналин
C) Тироксин
D) Окситоцин
E) Вазопрессин
185. Нейрогипофиз бөлетін гормон :
A) Вазопрессин
B) Тироксин
C) Инсулин
D) Адреналин
E) Норадреналин
186. Минералдық алмасуды реттейтін без:
A) Айыршық безі
B) Қалқанша безі
C) Бүйрек үстi безі
D) Эпифиз
E) Гипофиз
187. Аталық және аналық бездердің қызметін реттейтін гормондар:
А) Гонодотропты
В) Лактотропты
С) Тиретропты
D) Соматотропты
Е) Аденокортикотропты
188. Өсу гормондары түзілетін без:
A) Аденогипофиз
B) Нейрогипофиз
C) Бүйрек үстi бездерi
D) Қалқанша безі
E) Ұйқы безі
189. Бүйрек үсті безінің қатпарлы қабаттарында қандай гормон түзідеді ?
А) Кортикостероидтар
В) Адреналин
С) Тироксин
D) Окситоцин
Е) Андроген
190. Қай безді алып тастаса минералдық алмасу бұзылады?
А) қалқанша безі
В) айыршық безі
С) эпифиз
Д) гипофиз
Е) бүйрек үсті безі
227. Өсу гормондары түзілетін без:
А) Аденогипофиз
В) Нейрогипофиз
С) Бүйрекүсті безі
Д) Қалқанша безі
Е) Ұйқы безі
243. Ер адамның аталық гормоны:
A) Андроген
B) Экстроген
C) Тироксин
D) Инсулин
Е) Адреналин
244. Бездер қызметінің күшеюі:
А) Гиперфункция
В) Гипофункция
С) Гипертрофия
D) Атрофия
Е) Гипокинезия
Бөліп шығару жүйесі (Зәр шығару)
195. Денедегi судың артық мөлшерi қандай мүшелермен шығарылады?
A) өкпе, бүйрек, терi арқылы
B) бауыр, тері, карын аркылы
C) ауыз арқылы
D) қарын арқылы
E) қан арқылы
196. Алғашқы несеп қай жерде түзiледi?
A) бүйректiң сыртқы қабатының капсулаларында
B) несеп ағарда пирамидаларда милы затта
C) қуықта
D) бүйрек түбегiнде
E) бүйректе
197. Ақырғы несеп қай жерде түзiледi?
A) бүйрек түтiкшелерiнде
B) бүйрек түбегiнде
C) пирамидаларда
D) қуықта
E) бүйректің өзінде
222. Зат алмасу процесінің соңғы өнімі
А) Несеп
В) Лимфа
С) Сыворотка
Д) Плазма
Е) Өт
246. Ересектердің бүйректің салмағы қанша:
A) 150 гр
B) 80гр
C) 110 гр
D) 100 гр
E) 200 гр
Жүрек-қан тамырлары жүйесі
206. Жүректiң сыртқы қабаты
A) перикард
B) эпикард
C) миокард
D) эндокард
E) эпикард, эндокард
207. Жүректiң ортаңғы қабаты
A) миокард
B) перикард
C) эпикард
D) эндокард
E) перикард, эндокард
220. Адамның жүрегi қалыпты жағдайда отырғанда қанша рет жиырылады?
A) 60, 70 рет
B) 29, 50 рет
C) 55, 60 рет
D) 30, 40 рет
E) 40,50 рет
221. Жүрек бiр минутта қанша литр қанды айдайды?
A) 5 литр
B) 9 литр
C) 3 литр
D) 8 литр
E) 6 литр
224. Тахикардия дегеніміз
А) Жүректің шамадан тыс соғуы
В) Жүректің бәсең соғуы
С) Жүрек циклі
Д) Ырғақты жиырылуы
Е) Жүрек автоматиясы
242. Қан аздылық ағзада қай элементтің жетіспеуінен пайда болады:
A) Темір
B) Мыс
C) Йод
D) Мырыш
E) Фосфор
245. Қан аздық қандай жағдайда пайда болады:
A) Қандағы гемоглобин санының азаюы
B) Қандағы плазма үлесінің азаюы
C) Тромбоциттер санының азаюы
D) Лейкоциттер санының азаюы
Е) Қан мөлшерінің азаюы
247. Систола дегенiмiз:
A) Қарыншаның жиырылуы
B) Қарыншаның босаңсуы
C) Жүректің босаңсуы
D) Жүрекшенің жиырылуы
E) Жүрек циклі
248. Диастола дегенiмiз:
A) Қарыншаның босаңсуы
B) Аортаның босансуы
C) Жүрекшенің босансуы
D) Қарыншаның жиырылу
E) Ырғақты жиырылу
249. Қан қысымының шамадан тыс жоғарылауы:
A) Гипертония
B) Анемия
C) Гипотония
D) Лейкопения
E) Брадикардия
250. Қан қысымының шамадан тыс төмендеуi:
A) Гипотония
B) Гипертония
C) Анемия
D) Лейкопения
E) Тахикардия
252. Тахикардия дегеніміз:
A) Жүректің шамадан тыс соғуы
B) Жүректің бәсең соғуы
C) Жүрек циклі
D) Ырғақты жиырылуы
E) Жүрек автоматиясы
253. Брадикардия дегеніміз не ?
А) Жүрек жиырылуының бәсендеуі
В) Жүректің жиі жиырылуы
С) Қан қысымының төмендеуі
D) Қан қысымының жоғарлауы
Е) Қарыншаның жиырылуы
255. Қандай клетка қанның ұюына қатысады?
А) Тромбоцит
В) Лейкоцит
С) Эритроцит
Д) Остеоцит
Е) Гепатоцит
256. Қорғаныш қызметін атқаратын қан клеткасы
А) Лейкоцит
В) Тромбоцит
С) Эритроцит
Д) Гепатоцит
Е) Остеоцит
257. Адам ағзасындағы қан мөлшері?
А) 5 л
В) 2 л
С) 3 л
Д) 1 л
Е) 4 л
СПОРТТЫҚ МОРФОЛОГИЯ
258. Теориялық анатомияның негізін қалаған…
A) П.Ф. Лесгафт
B) М.В. Ломоносов
C) Т. Морг
D) М.Ф. Иваницкий
E) Ч.Дарвин
259. Морфологиялық норманы ғана емес, сонымен бірге, асыра баптауға алып келетін физикалық жүктеме кезіндегі дененің патология алдындағы және патологиялық күйін зерттейтін ғылымды көрсетіңіз.
A) Спорттық морфология
B) Қалыпты анатомия
C) Жас ерекшелік морфологиясы
D) Спорттық медицина
E) Патологиялық анатомия
260. Морфологиядағы функционалдық көзқарастың негізін қалаған…
A) М.Ф. Иваницкий
B) П.Ф. Лесгафт
C) Т. Морг
D) М.В. Ломоносов
E) Ч.Дарвин
261. Организмнің бейімделуінің негізгі механизмдері - …
A) табиғи сұрыптау және мутациялық үрдіс
B) жасанды сұрыптау және модификациялық үрдіс
C) популяциялық-түрлік сұрыптау
D) оқшаулау әсері
E) гендердің әрекеті
262. Адам морфологиясы .....сияқты ғылымдармен тығыз байланысты.
A) анатомия және физиология
B) математика және лингвистика
C) физика және химия
D) биология және кибернетика
E) психология және философия
263. Генотип дегеніміз– …
A) берілген организмнің гендерінің жиынтығы
B) организмнің сыртқы белгілерінің жиынтығы
C) организмнің ішкі белгілерінің жиынтығы
D) организмнің құрылысы мен тіршілігінің элементарлық бірлігі
E) органикалық заттар тізбегін құрайтын табиғи қосылыстар
264. Фенотип дегеніміз– …
A) организмнің онтогенез нәтижесінде пайда болған сыртқы ішкі белгілерінің жиынтығы
B) адам организміндегі органикалық заттардың тізбегін құрайтын табиғи қосылыстар
C) берілген организмнің гендерінің жиынтығы
D) организмнің құрылысы мен тіршілігінің элементарлық бірлігі
E) организмнің ішкі белгілерінің жиынтығы
265. Жедел даму құбылысы
А) Акселерация
В) Аккомадация
С) Иррадиация
Д) Дивергенция
Е) Конвергенция
266. Бұлшықеттердің қозғалыс белсенділігінің төмендеуі
А) Гиподинамия
В) Гипердинамия
С) Гипертрофия
Д) Гиперфункция
Е) Динамика
267. Морфологиялық бақылау критерийлеріне төмендегілердің қайсысы жатады?
A) спортшының соматикалық күйін сипаттау;
B) адамның конституциясын сипаттау
C) адамның тұрпатын анықтау
D) адамның генотипі мен фенотипін анықтау
E) адамның шығу тегін анықтау
268. Морфологиялық бақылау критерийлеріне төмендегілердің қайсысы жатады?
A) тұтас дененің және оның бөліктерінің өлшемдері
B) адамның конституциясын сипаттау
C) адамның тұрпатын анықтау
D) адамның генотипі мен фенотипін анықтау
E) адамның шығу тегін анықтау
269. Морфологиялық бақылау критерийлеріне төмендегілердің қайсысы жатады?
A) ұзындық және орамдық өлшемдердің қатынастары
B) адамның конституциясын сипаттау
C) адамның тұрпатын анықтау
D) адамның генотипі мен фенотипін анықтау
E) адамның шығу тегін анықтау
270. Морфологиялық бақылау критерийлеріне төмендегілердің қайсысы жатады?
A) дене массасы компоненттерінің қатынастары.
B) адамның конституциясын сипаттау
C) адамның тұрпатын анықтау
D) адамның генотипі мен фенотипін анықтау
E) адамның шығу тегін анықтау
271. Дененің ұзындық және орамдық өлшемдердің қатынастары қалай аталады?
A) дене пропорциялары
B) адам конституциясы
C) адам тұрпаты
D) денсаулық көрсеткіші
E) шынығу көрсеткіші
272. Адамның тұтас денесінің өлшемдері қалай аталады?
A) дененің тотальдық өлшемі
B) дененің парциалдық өлшемі
C) дененің жалпы өлшемі
D) дененің абсолюттік өлшемі
E) дененің салыстырмалы өлшемі
273. Адамның денесі бөліктерінің өлшемдері қалай аталады?
A) дененің парциалдық өлшемі
B) дененің тотальдық өлшемі
C) дененің жалпы өлшемі
D) дененің абсолюттік өлшемі
E) дененің салыстырмалы өлшемі
274. Рентгеноскопия және рентгенография көмегімен сүйектердің және ішкі мүшелердің өлшемдерін, буындардың қозғалғыштығын зерттеуге, сондай-ақ, физикалық жаттығулар жасау кезінде ішкі мүшелердің, жүрек пен тамырлардың орнынан таюын зерттеуге мүмкіндік беретін анатомия және спорттық морфологияның әдісін көрсетіңіз. Бұл – анатомияны тірі адамда зерттеудің негізгі әдісі.
A) Рентгенологиялық әдіс
B) Ультрдыбыстық эхография әдісі
C) Педагогикалық эксперимент әдісі
D) Препараттау әдісі
E) Жануарларда эксперимент қою әдісі
275. Анатомия және спорттық морфологияның қай әдісі тереңде жатқан, сондықтан тікелей зерттеу мүмкіншілігі жоқ анатомиялық мүшелердің өлшемдерін ультрадыбыстың көмегімен анықтауға мүмкіндік береді?
A) Ультрдыбыстық эхография әдісі
B) Рентгенологиялық әдіс
C) Педагогикалық эксперимент әдісі
D) Препараттау әдісі
E) Жануарларда эксперимент қою әдісі
276. Дене құрылысының ерекшеліктерін өлген соң зерттеуге мүмкіндік беретін анатомия және спорттық морфологияның әдісін көрсетіңіз.
A) Препараттау әдісі
B) Ультрдыбыстық эхография әдісі
C) Рентгенологиялық әдіс
D) Педагогикалық эксперимент әдісі
E) Жануарларда эксперимент қою әдісі
277. Төмендегі әдістердің қайсысы, антропометрлік және басқа да әдістермен бірге, баптау тәртібінің органимзнің морфологиялық күйіне әсерін бағалауға мүмкіндік береді?
A) Педагогикалық эксперимент әдісі
B) Ультрдыбыстық эхография әдісі
C) Рентгенологиялық әдіс
D) Препараттау әдісі
E) Жануарларда эксперимент қою әдісі
278. Организмнің модельденетін қозғалыс тәртібіне бейімделуін зерттеуге мүмкіндік беретін анатомия және спорттық морфологияның әдісін көрсетіңіз.
A) Жануарларда эксперимент қою әдісі
B) Ультрдыбыстық эхография әдісі
C) Рентгенологиялық әдіс
E) Препараттау әдісі
279. Спорттық іріктеудің төмендегідей үш сатысы бар:
A) бағдарлау, комплектілеу және селекция
B) спортшы туралы мәлімет жинау, өлшеулер
C) қарап шығу, физикалық жаттығулар нормасын тапсыру
D) тестілеу, спорттық дайындығын тексеру
E) медбақылау, спорттық жетістіктері туралы мәлімет жинау
280. Спорттық іріктеудің жасөспірімді спортпен жүйелі айналысуға тарту үшін қолданылатын сатысын көрсетіңіз:
A) бағдарлау
B) комплектілеу
C) селекция
D) жарыс
E) баптау
281. Спорттық іріктеудің спорттық командаларды морфофункционалдық, психологиялық және басқа да факторларды ескере отырып құру мәселелерін шешетін сатысын көрсетіңіз:
A) комплектілеу
B) бағдарлау
C) селекция
D) жарыс
E) баптау
282. Спорттық іріктеудің біліктілігі жоғары спортшыларды дайындауға арналаған іріктеу жүргізілетін сатысын көрсетіңіз:
A) селекция
B) бағдарлау
C) комплектілеу
D) жарыс
E) баптау
283. Спорттық іріктеудің.... түрі бар.
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
284. Спорттық іріктеудің бір түрі:
A) констатациялаушы іріктеу
B) селекциялық іріктеу
C) конституция бойынша іріктеу
D) тұрпат бойынша іріктеу
E) бой бойынша іріктеу
285. Спорттық іріктеудің бір түрі:
A) болжамдық іріктеу
B) селекциялық іріктеу
C) конституция бойынша іріктеу
D) тұрпат бойынша іріктеу
E) бой бойынша іріктеу
286. Спорттық іріктеудің қай түрі спортшының берілген кезеңдегі ақиқат күйін ескереді, спорттық әрекеттерінің сәттілігіне, жетістіктерінің тұрақтылығына, өзінің нормалық талаптарға сәйкес екендігіне көңіл аударады?
A) констатациялаушы іріктеу
B) болжамдық іріктеу
C) селекциялық іріктеу
D) тұрпат бойынша іріктеу
E) бой бойынша іріктеу
287. Спорттық іріктеудің қай түрі спортпен айналысу үшін талантты тұлғаларды іздеумен айналысады?
A) болжамдық іріктеу
B) констатациялаушы іріктеу
C) селекциялық іріктеу
D) тұрпат бойынша іріктеу
E) бой бойынша іріктеу
288. Констатациялаушы іріктеудің міндеті:
A) спортшының мамандануына сәйкес моделін жасау
B) спортшының спорттық қасиеттерін және мүмкіндіктерін анықтау
C) субъектінің морфофункционалдық бейнесін қалыптастыру
D) дені сау жастар тәрбиелеу
E) спортшының анатомо-антропологиялық сипатын анықтау
289. Адамның конституциясының құрамына кіретін және спорттық нәтижеге нақты әсер ететін туа біткен және жүре пайда болған қасиеттері мен анатомо-антропологиялық сипатының тұтастығы .... деп аталады.
A) Модель
B) Чемпион
C) Соматотип
D) Акселерат
E) Спорттық белгі
290. Спортшының спорттық әрекеттің белгілі бір түрінің модельдік сипаттамасына максимальды сәйкес келуі баптау үрдісінің барысында ......ықпал етеді.
A) адаптивтік өзгерістердің тиімді болуына
B) жетістікке жетуде психобиологиялық шығындардың орын алуына
C) спортта жетістікке жылдам жетуге
D) буын-байлам аппаратының тұрақтылығына
E) спорт мектебінің біркелкі дамымау қаупінің күшеюіне
291. Спортшының модельге сәйкес келмеуі сәйкессіздік артқан сайын ....... арттырады.
A) жетістікке жетуде психобиологиялық шығындардың орын алуын
B) адаптивтік өзгерістердің тиімді болуына
C) баптау кезінде жарақат алу қаупін
D) буын-байлам аппаратының тұрақтылығына
E) спорт мектебінің біркелкі дамымау қаупінің күшеюіне
292. Адамға .... функционалдық тұрғыда артық болуы тән.
A) оң қолдың
B) сол аяқтың
C) сол қолдың
D) оң аяқтың
E) қолға қарағанда аяқтың
293. Метаболизмдік үрдістер мен клеткалар көбеюінің нәтижелері, яғни, олардың өлшемдерінің, дифференциациялануының артуы, пішіндерінің қалыптасуы сияқты күрделі үрдістер ..... деп аталады.
A) даму
B) қартаю
C) өсу
D) көбею
E) адаптация
294. Адамның өсуін морфологиялық тұрғыда зерттеудің ..... және ..... түрлері бар.
A) тік және көлденең
B) ұзынынан және горизонтальды
C) тура және қиғаш
D) горизонтальды және вертикальды
E) фронтальды және сагиттальды
295. Адам конституциясының морфологиялық критерийлерге негізделген сипаттамасы қалай аталады?
A) Соматотип
B) Тұрпат
C) Конституция
D) Генотип
E) Фенотип
296. Дененің ұзындық, көлденең және орамдық өлшемдерін өлшеуге арналған, қатаң локализацияға ие нүктелер қалай аталады?
A) Антропометрлік нүктелер
B) Морфологиялық нүктелер
C) Анатомиялық нүктелер
D) Перифериялық нүктелер
E) Индекстер
297. Жыныстық жетілу кезеңі қалай аталады?
A) Пубертация
Ф. Жыныстық диморфизм
2) Өтпелі кезең
3) Онтогенез
4) Филогенез
298. Адамның толық жетілу кезеңі қалай аталады?
A) Матуранттық кезең
Ф. Пубертация
2) Жыныстық диморфизм
3) Онтогенез
4) Филогенез
299. Онтогенез дегеніміз – ......
A) организмнің индивидуальды дамуы
B) организмнің тарихи дамуы
C) организмнің популяциялық дамуы
D) эволюциялық шығу тегі
E) түрдің даму кезеңдері
300. Филогенез дегеніміз – ......
A) организмнің тарихи дамуы
B) организмнің индивидуальды дамуы
C) организмнің популяциялық дамуы
D) эволюциялық шығу тегі
E) түрдің даму кезеңдері
301. «Онтогенез» түсінігін биологияға енгізген.…
A) Геккель
B) Рогинский
C) Жедер
D) Быстров
E) Дарвин
302. Н.П. Гундобин 1906 ж. еңбегінде … негізінде онтогенезді кезеңдерге бөлу сызбанұсқасын келтірген.
A) биолого-антропометрлік мәліметтердің
B) морфо-генетикалық мәліметтердің
C) анатомо-физиологиялық мәліметтердің
D) дене өсуі қарқынының
E) конституциялық мәліметтердің
303. В.В. Бунак ...... ж. адам онтогенезін кезеңдерге бөлудің тиянақты ұсынды.
A) 1965
B) 1934
C) 1951
D) 1960
E) 1920
304. Организмнің индивидуальдық дамуы төмендегі кезеңдерге бөлінеді:
A) пренатальдық және постнатальдық
B) корпоральдық және экстракорпоральдық
C) аналық және аталық
D) сәбилік, ересек, кәрі
E) соматикалық және жыныстық
305. Дененің морфологиялық және функционалдық белгілерін өлшеуге негізделген адамды зерттеу әдістерінің жиынтығы .... деп аталады.
A) Антропометрия
B) Антропология
C) Анатомия
D) Соматоскопия
E) Морфология
306. Ер адамның онтогенезінің прогрессивті сатысы ...... жаста орын алады.
A) 0-21
B) 0-30
C) 5-20
D) 7-21
E) 15-18
307. Әйелдер дамуының тұрақты сатысы ....... жаста орын алады.
A) 21-50
B) 27-41
C) 32-50
D) 21-26
E) 15-18
308. Биологиялық жас дегеніміз – …..
A) организмнің морфо-физиологиялық даму дәрежесін көрсететін түсінік
B) организмнің хронологиялық даму дәрежесін көрсететін түсінік
C) организмнің физикалық даму дәрежесін көрсететін түсінік
D) организмнің интеллектуалдық даму дәрежесін көрсететін түсінік
E) дененің белгілі өлшемдеріне сәйкес келетін жас
309. Жаппай зерттеулерде биологиялық жасты бағалаудың ең қолжетімді түрі – биологиялық жасты ...... анықтау.
A) қосымша жыныстық белгілердің даму дәрежесі бойынша
B) адам қаңқасының жетілу дәрежесі бойынша
C) адам тістерінің жетілу дәрежесі бойынша
D) қартаю дәрежесі бойынша
E) бүкіл организмнің функционалдық белсенділігі бойынша
310. Дененің морфологиялық және функционалдық белгілерін өлшеуге негізделген адамды зерттеу әдістерінің жиынтығы қалай аталады?
A) Антропометрия
B) Антропология
C) Гравиметрия
D) Соматотиптеу
E) Индекстер әдісі
311. Конституцияның морфологиялық критерийлерге негізделген сипаттамасы.... деп аталады.
A) соматотип
B) бой
C) тұрпат
D) пішін
E) спортшы моделі
312. Адамды соматоскопиялау деген не?
A) адамиды сыртынан көзбен қарап шығу
B) омыртқа жотасының лордоздарының тереңдігін анықтау
C) омыртқа жотасының кифоздарының тереңдігін анықтау
D) ішкі мүшелердің күйін анықтау үшін адам денесін сканерлеу
E) дененің орамдық өлшемдерін алу
313. Соматоскопия әдісімен ...... бағаланады:
A) тұрпат
B) омыртқа жотасының лордоздарының тереңдігі
C) салмақ
D) қадам
E) дененің орамдық өлшемдері
314. Адамның бойын үйреншікті ұстауы, оның отырғанда және тік тұрғанда денесін ұстау әдеті ..... деп аталады.
A) тұрпат
B) конституция
C) дене бітімі
D) соматотип
E) спорттық модель
315. Соматоскопия әдісімен ...... бағаланады:
A) тірек-қимыл аппаратының күйі
B) омыртқа жотасының лордоздарының тереңдігі
C) салмақ
D) қадам
E) дененің орамдық өлшемдері
316. Соматоскопия әдісімен ...... бағаланады:
A) дене бітімі
B) омыртқа жотасының лордоздарының тереңдігі
C) салмақ
D) қадам
E) дененің орамдық өлшемдері
317. Дененің ұзындығы, салмағы және көкірек аумағы ...... деп аталады.
A) дененің тотальдық өлшемдері
B) дененің толық өлшемдері
C) дененің жалпыөлшемдері
D) дененің жартылай өлшемдері
E) дененің қосымша өлшемдері
318. Бүкіл континенттердегі әр түрлі нәсілдерге және этностық топтарға жататын 320 популяцияны тексеру мәліметтері бойынша ересек адамның бойының орташа ұзындығы ерлер үшін....../әйелдер үшін..... тең.
A) 165/154
B) 180/170
C) 174/150
D) 169/150
E) 140/150
319. Бойының орташа ұзындығының ең төмен мәні ...... аймағында тұратын топтарда кездеседі.
A) Орталық Африка
B) Солтүстік Америка
C) Австралия
D) Европа
E) Азия
320. Нанизм және гигантизм ….. нәтижесінде пайда болады.
A) ішкі секреция бездері жұмысының бұзылуы
B) сыртқысекреция бездері жұмысының бұзылуы
C) тірек-қимыл аппаратының бұзылуы
D) гормондар тиімділігінің төмендеуі
E) тамақтанудың бұзылуы
321. Балалардың дене өсімінің ең жоғарғы мәні оның өмірінің ..... жылынды байқалады.
A) бірінші
B) екінші
C) үшінші
D) төртінші
E) 18-ші
322. Сколиоздың түрлері:
A) С-пішінді және S-пішінді
B) Х- пішінді және У- пішінді
C) балалық және ересек
D) бір жақты және екі жақты
E) жай және күрделі
323. Генетикалық тұрғыда төмендегі көрсеткіш басқаларына қарағанда тәуелдірек болып келеді:
A) дене ұзындығы
B) дене салмағы
C) бел орамы
D) көкірек орамы
E) дене пішіні
324. Жаңа туған сәбидің салмағы ұлда ..../қызда..... құрайды.
A) 3,5/3,4
B) 4,0/3,9
C) 3,0/2,9
D) 3,9/3,8
E) 5,0/6,0
325. Ер адамда көкірек орамы мына тұста өлшенеді: …
A) алдынан, 4-ші қабырғаның деңгейінде
B) алдынан, 12-ші қабырғаның деңгейінде
C) алдынан, 1-ші қабырғаның деңгейінде
D) алдынан, 10-ші қабырғаның деңгейінде
E) алдынан, жауырынның деңгейінде
326. Әйелдерде көкірек орамы мына тұста өлшенеді: …
A) сүт бездерінің жоғарғы жиегімен
B) 4-ші қабырғаның деңгейінде
C) сүт бездерінің төменгі жиегімен
D) 8-ші қабырғаның деңгейінде
E) алдынан, 10-ші қабырғаның деңгейінде
327. Дененің әр түрлі бөліктерінің ара қатынасы ..... деп аталады.
A) дене пропорциясы
B) өсу
C) дене ұзындығы
D) дене бітімі
E) дене тұрпаты
328. Дененің пропорциясы бірінші кезекте ...... өлшемдерімен анықталады.
A) қаңқаның
B) бұлшық ет компонентінің
C) май компонентінің
D) биологиялық жастың
E) аяқ-қолдың
329. Жедел даму құбылысы
А) Акселерация
В) Аккомадация
С) Иррадиация
Д) Дивергенция
Е) Конвергенция
330. Аяқтары ұзын, кеудесі қысқа және тар болу – конституцияның ..... типінің сипаттамасы.
A) долихоморфты
B) мезоморфты
C) брахиморфты
D) стеноморфты
E) аморфты
331. Аяқтары қысқа, кеудесі ұзын және кең болу – конституцияның ..... типінің сипаттамасы.
A) брахиморфты
B) мезоморфты
C) долихоморфты
D) стеноморфты
E) аморфты
332. Дене өлшемдерінің орташа нұсқасы – конституцияның ..... типінің сипаттамасы.
A) мезоморфты
B) брахиморфты
C) долихоморфты
D) стеноморфты
E) аморфты
333. Акселерация – тірі организмнің жылдам дамуы. Бұл түсінікті енгізген кім:
A) Э.В. Кох
B) Ч. Робертс
C) Г. Майер
D) А. Зельцлер
E) Ч.Дарвин
334. Дененің ұзындық өлшемдерін 1 мм-ге дейінгі дәлдікпен өлшейтін металдан жасалған құрал:
A) Мартин антропометрі
B) медициналық таразы
C) калипер
D) қол немесе тұғырлы динамометр
E) сантиметрлік таспа
335. Тері-май қалыңдығын өлшейтін құрал:
A) калипер
B) Мартиннің металл антропометрі
C) ағаш бойөлшегіш
D) жуандықты өлшейтін циркуль
E) динамометр
336. Ұзындық өлшемдерін анықтайтын құрал:
A) антропометр немесе бойөлшегіш
B) медициналық таразы
C) калипер
D) қол немесе тұғырлы динамометр
E) сантиметрлік таспа
337. Көлденең өлшемдерді анықтайтын құрал:
A) жуандықты өлшейтін циркуль
B) антропометр
C) калипер
D) қол немесе тұғырлы динамометр
E) сантиметрлік таспа
338. Орамдық өлшемдерді анықтайтын құрал:
A) сантиметрлік таспа
B) антропометр
C) калипер
D) қол немесе тұғырлы динамометр
E) жуандықты өлшейтін циркуль
339. Тері-май қалыңдығын өлшеу ..... құралының көмегімен сегіз нүктеде жүргізіледі.
A) калипер
B) жуандық цтркулі
C) антропометрм
D) қол немесе тұғырлы динамометр
E) гониометр
340. Организмнің метаболизмдік тұрғыдан белсенді және белсенділігі төмен ұлпаларының сандық қатынасы (кг немесе %-бен) қалай аталады?
A) дене массасының компоненттік құрамы
B) дененің майсыз массасы
C) дененің абсолюттік массасы
D) дененің салыстырмалы массасы
E) дененің үлестік массасы
341. Организмнің физикалық күшінің қорымен анықталатын морфо-функционалдық қасиеттерінің кешені ...... деп аталады.
A) адамның физикалық дамуы
B) организмнің бапталу дәрежесі
C) адам организмінің адаптациясы
D) адам организмінің иммунитеті
E) спортшының моделі
342. Организмнің тұқым қуалаушылық нәтижесінде және ортаның ұзақ, әрі қарқынды әсерлерінің нәтижесінде пайда болатын, салыстырмалы түрде тұрақты жеке морфологиялық және физиологиялық қасиеттерінің кешені қалай аталады?
A) конституция
B) соматотип
C) тұрпат
D) пішін
E) спортшы моделі
343. Конституция туралы ілімнің негізін қалаған кім?
A) Гиппократ
B) Ф. Монбейяр
C) Г. Гримм
D) А.Ф. Тур
E) Э. Мартин-Заллер
344. Зат алмасулық, құрылымдық, физиологиялық, реттеушілік үрдістердің жиынтығымен анықталатын жас қалай аталады?
A) Биологиялық жас
B) Жетілген жас
C) Физиологиялық жас
D) Өтпелі кезең
E) Сұрыптау жасы
345. Организмнің ішкі ортасының тұрақтылығы .... деп аталады.
A) Гомеостаз
B) Иммунитет
C) Резистенция
D) Адаптация
E) Жетілу
347. Организмнің әр түрлі сыртқы тітіркендіргіштерге сезімталдығы артатын кезеңдері қалай аталады?
A) Дағдарыс кезеңдері
B) Патология
C) Предпатология
D) Адаптация
E) Стресс
348. Сыртқы ортаның жүйелі түрде қайталанып отыратын әсерінен пайда болатын бейімделушілік өзгерістерді .... деп атайды.
A) Ұзақ мерзімдік адаптация
B) Жедел адаптация
C) Шартты адаптация
D) Шартсыз адаптация
349. Организмнің қоршаған ортаның үздіксіз өзгерістеріне жауап реакциясы түрінде пайда болатын үздіксіз жүретін бейімделушілік үрдістері қалай аталады?
A) Жедел адаптация
B) Ұзақ мерзімдік адаптация
C) Шартты адаптация
D) Шартсыз адаптация
E) Бапталу
350. Спортшы денесі құрылысының ерекшеліктерін зерттеумен айналысатын ғылымды көрсетіңіз:
A) Спорттық морфология
B) Спорттық анатомия
C) Спорттық медицина
D) Патологиялық анатомия
E) Топографиялық анатомия