12. Жұтқыншақ артылық абсцесс. Этиологиясы, диагностикасы, емі.

Жұтқыншақ арты іріңдігі – жұмсақ тіндердің іріңді қабынуы, ол жұтқыншақ бұлшық еттерінің фасциялары мен мойын омыртқаларының фасциялары арасында дамиды. Мұндай іріңдік 4 жасқа дейнгі балаларда жиі кездеседі, өйткені балаларда жұтқыншақ артқы кеңістігінде жұмсақ дәненкер тіндер, лимфа тамырлары жақсы дамыған. Жұтқыншақ артқы іріңдігіне көбінесе, жұтқыншақтың артқы қабырғасында орналасқан лимфоидты тіндердің қабынуы, аздаған жарақаттан кейн инфекцияның лимфа тамырларымен таралуынан жане жедел ринофарингитте баспадан кейн дамиды.дигногстикасы: Фарингоскопичя кезінде- ісікке ұқсас жұтқыншақтың артқы қабырғасында инфильтраттың түзілуі көрінеді, басқан кезде ауырсыну, кейде флюктуация байқалады. Ісіну жұтқыншақтың ортаңғы жане төменгі бөлігінде орналасса, іріңдік ортасында байқалады, ал жоғарғы бөлігінде орналасса, бүйір қабырғасына қарай таралады. Жергілікті лимфа түйндері ісінген, ауырсыну көбейетін болғандықтан, бала басын ауыратын жағына қарай бұрады. Қанның құрамын тексеру кезінде лейкоциттер саны -10-20х10⁹/л, Этж -40мм/с дейн. Емі: жұтқыншақ артқы іріңдігін шұғыл түрде ашу керек. Іріңдікті тескен кезде, іріңінің төменге тыныс жолдарына таралмауы үшін, оны дер кезінде сорып алу керек. Іріңдікті ашуды ісіктің томпайған жерінен ортаңғы сызықтан 2 см қашықтықтан асырмай жасау керек. Індан кейін кескен жараның шетін Гартман қысқышымен немесе корнцангпен ашу қажет. Іріңдікті ашқаннан кейн жұтқыншақты антисептикалық дәрілермен шайып, антибактериальды ем жүргіземіз.

13. Аран дифтериясы, клиникасы, диагностикасы, емі, салыстырмалы диагностикасы.

Дифтерия-жіті инфекциялық ауру, интоксикациямен, бадамшалардың қабынуымен көрінеді, онда фибринозды жамылғылар таңдай бадамшасында, жане ауыз-жұтқыншақтың кілегей қабатына таралады.Клиникасы:жалпы интоксикациямен, бас ауруы, әлсіздік, тәбет төмендеуі, адинамия, бұлшық ет, буындардың ауырсынуы, маңқалық, ауыздан жағымсыз иіс шығуы, дене қызуы жоғары, терісі бозарған, регионарлы лимфа түйіндер аздап ұлғайған, ауырсынады. Фарингоскопияда: таңдай бадамшасының жане таңдай доғасының ісінуі, көкшілдеу қызаруы болады. Шектелген түрінде –лакуналарда, жайылған түрінде лакунамен қоса жұтқыншақтың артқы қабырғасында сұр жамылғы пайда болады. Катаральды түрінде жамылғы болмайды. Барлық баспаларды әсіресе жамылғы болса, дифтериялық деп қарау керек. Типті дифтериялық қабат сұр-ақ жамылғы жамылғы жане сары-сұр түрінде аурудың 2 кунінде басталады. Жамылғы қалың, қиындықпен алынады, екы шынының арасында жапырылмайды, ыдыстағы суға салғанда батып кетеді, жамылғыны алғаннан кейн қайтадан жамылғы пайда болады. Диагнозын бактериологиялық жұғынды алу арқылы анықтайды. Дифтерия кезінде асқыну – миокардит. Емі: алдымени стационарда, токсикалық, аллергиялық асқынулар болдыртпау үшін дифтерияға қарсы сарысу енгізеді. Арнайы емінде дифтерияға қарсы сарысу енгізіледі, оны ауру анықталғаннан кейн, тезірек өткізген дұрыс. Клеткалармен байланысқан токсиндер дифтериялық антитоксинмен қалпына келмейді, сондықтан дифтерияға қарсы сарысуды ерте тағайындаған маңызды. Сонымен қоса дәрумендер, детоксикациялық жане симптоматикалық емдер тағайындалады. Екіншілік асқынулардың алдын алу үшін антибиотиктер, антигистаминдерді қолданады. Қазіргі уақытта әсер көрсететін нәруыздардан тазартылған жане ферменттер мен өңделген «диаферм» сарысуы қолднаылады. Дифтерия, көкжөтел, сіреспе ауруларына белсенді вакцинация жасау арқылы алдын алу жүргізіледі.