49.Бүгінгі күннің жігіттеріне тән қасиеттерді Абай Құнанбаевтың «Жігіттер, ойын - арзан, күлкі - қымбат» өлеңіндегі жігіттің мінез-құлқы, қасиеттерімен салыстырып талдаңыз.

Абай сөзі әр қазақтың ағзасына ана сүтімен бірге дамиды десем артық айтылғандық емес шығар.Жалпы алғанда , Абай атамыздың ұлағатты сөздерімен ес білгелі сусындып өсіп келеміз сыр сандығымда сақтаулы жатқан , ұлы Абайдың сөзімен айтсам «білсем, көрсем» деген ойлар есейген сайын маза берер емес.

Жақында, ыстық ықыласыммен ,тағылымды тәрбиемі тұнып тұрған , жастарға арналған достық татулық , жар сүю мәнділігін үйретіп қана қоймай , жанның тазалығын да санамызға құятын «Жігіттер ойын- арзан күлкі қымбат өлеңімен таныс болған жайымыз бар.

Заман озып , жер тозған кезде қазірші жастардың осы бір өлеңді сандығынды сақтап , тәрбиенің бір бөлшегі етіп жүргендері бар ма? Және осы өл5юеңдегі жігіттің міннз құлқы , оған тән қасиеттері бүгінгі күннің жігіттерінің бойынан көрініс бере ала ма ?Сөздің шыны керек , қазіргі жігіттерге қарап ішім ашып , санамды улап , «бұрынғы жігіттер, сері жігіттер қайда?» деген сұрақтар көкірегімді тесе өтті. Осы бір өлеңнің барын жоққа шыгарып , я болмаса қарама қарсы іс- әрекет жасап жүргендей көрінеді . Бұл өлеңде нағыз сезімдер мен рухани қасиеттер туралы айтылса олар оны ере етіп датқандары шамалы.

Бұған дәлел , біріншіден , бос сөз сөйлеп, уәдеге деген беріктігін жоғалтып , зиян әдеттерге әуес болып байсалдылық пен сабырлық қасиеттерін жоғалтып алуы.

Екіншіден , қазақтар – еті тірі , дені салауатты , өмірге іңкәр болған . Дала құнарының қаңқасы кеуіп қалса да , табиғат шөлейтке төнген қатерге қарсы күресте дәрменсіз болса да , қазақ өмірі үшін халықтың рухани қан тамырында икүш- жігердің көл -көсір қайнар көзі бар , тек қазақ жігіттерінің осы қайнардан айналуы өкінішті ақ.

Үшіншіден ауыздарына ақ ит кіріп , көк ит шығатын, нәзік жандылармен керісіп , санасып жататындары өтірік емес .

Әрине, көпке топырақ гашудан мен аулақпын . Марғасқа , жаны жайсаң , нағыз сері жігіттеріміз де жақтың қасы емес . Тек , саны саусақпен санарлық қана . Айта берсек , түбіне жетпейтін шексіз мәселе.

Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні , бұл жазылған ой беруге жай сөз болып қалар , біреуге қалшы болып тиер. Уақыт өте келе жоғарыда айтылған кемшіліктер дұрысталады деген сенімдемін . Абай атамыздың жүктеген . Дәл солай қазіргі таңда да жоғарыдағы билік иегерлері бізге , яғни , болашақ ұрпаққа білімді болып , егемен еліміздің лара тұлғасы болуды міндеттейді. Осы жүктелген міндетті адал атқарсақ , Қазақстанымыз тұғыры биік ел болады деген үмітпен қарайды.

https://vk.com/ubtent2kxx

50.Өз аймағыңыздағы Ұлы Отан соғысы жауынгерінің бейнесі қ.Аманжоловтың «Ақын өлімі туралы аңыз» поэмасындағы батыр бейнесіне пара-пар келетінін салыстырып жазыңыз.

Қасым шығармашылығы-қазақ поэзиясының бірі. Халықтың қарапайым ортасынан шыққан жалынды ақын өз тағдырын туған елі тарихымен тұтастыққа сезініп, өз өлендерінде халық жанына тән ерлік, батырлық, жомартық сезімді терең көрсетті. Оның батыл ойлы, сыршыл поэзиясының бұрынғысынша әсерлі де тартымды болып келе жатқаны да сондықтан. Сондай көрнекті шығармаларының бірі «Ақын өлімі туралы аңыз» поэмасы.

«Ақын өлімі туралы аңыз» поэмасы Қасым Аманжоловтың ғана емес, бүкіл қазақ поэзиясының үздік жетістігі болып табылатын бұл туындығы жас ақын Абдолла шығармада намысқой, Отансүйгіш, батыр, қайсар тұлға ретінде суреттеледі. Дәл осы батыр бейнесін шығармада Абдолла жау әскерінен саспай, жалғыз өзі автоматтан оқ жаудырып, ауыл үшін сұрапыл ұрысқа ерлікпен қатысқанын байқай аламыз. Ол туралы Абдолланың бөлім командирі В.Григорьев «Жау қоршауында жалғыз қалып, арыстандай алысқан айбатты ақынның ерлігі» - батырлықтың асқар шыңындай секілді. Ол жан алқымға келгенде, соңғы гранатасын немістерге лақтырады да, ақтық оғы қалғанша автоматты жау өңменінен айырмады»- деп жазды. Поэма Абдолла өмірінің осы бір соңғы кезеңін суреттеуге құрылады. Ақын обрызды жау қоршауында, от ортасында қалған батырдың бір сәттегі ерлік ісін көрсету арқылы ашады. Ерлік салт пен антына берік жауынгер кейпі санада туған жалынды толғаныс арқылы да толығы түседі. Ұлы Отан соғысының қызу кезінде жазылған бұл поэма сол кездің өзінде-ақ жұртшылық назарын бірден өзіне аударды. Асқан шеберлікті дәлелдейтін осыншама тығыз сыйымдылықты, ашыршықталған шымырлық, жұдырықтай жас түйін шығарма бұрын қазақ поэзиясында болған емес. Ол жөнінде алғашқы пікір айтқан Ғабит Мүсірепов «Қасым ақын жанының бар толғауын, кек күшін, сезім тереңін түгел бере алған. Жалынды сөзбен жауға аттандырар, жан сезіміммен жас тамшылатар ақын сөзі өзегін, жүрегін тербей шыққан. Қасым поэмасы майданнан соққан жаңа леп сияқты»- деп жазған. Шығарманың басты идеясы – азаматтың елге деген борышын өтеу, туған еліне, жерінде деген сүйіспеншілік. Абдолла есімі-нағыз батыр бейнесі ретінде ұрпақ жүрегінде мәңгі қалмақ. «Ақының адал, шыншыл мінезі өзімен бірге өлген жоқ, тамаша өлеңдерінде жүр»- деп Тахаиу Ахтанов атамыз айтқандай Қасым дәл осы туындысымен бірге біздің арамызда.

Міне, осынау қаң майданның төрінде жаумен жанын қия айқасқан жауынгерлердің рухына бас ие отырып, сол ерлердің бүгінгі ұрпаққа қалдырған кең байтақ, азат елін, жерін қорғау болашақ ұрпқтың қолындаекенін ұмытпайык!

https://vk.com/ubtent2kxx