3.Тренинг кезеңдеріне сәйкес психотехникалық тәсілдерге тоқталыңыз 30 балл

Психотехнические методы тренинга.

Понятие «психотехника (психогимнастика)» носит некоторую условность. Этим понятием обозначают очень широкий круг упражнений: письменных и устных, вербальных и невербальных.

Упражнения могут выполняться в небольших группах по 2-3 человека или всеми членами группы вместе. Комплектовать пары, тройки может сам ведущий, руководствуясь специальными критериями (в частности, учитывая характер взаимоотношений участников, их успехи в тренинге, индивидуально-психологические особенности и т.д.), но можно предоставить решение этой задачи и самим участникам, предложив им действовать осознанно, руководствуясь тем или иным критерием, например: «Выберите себе в пару того участника нашей группы, которого мы узнали пока меньше, чем других».

Упражнения могут быть специализированными и воздействовать преимущественно на ту или иную психическую характеристику (например, память или внимание) или могут носить более универсальный характер, оказывать более генерализованное воздействие. Они позволяют подключать для осознания одного и того же переживания, одной и той же проблемы разные уровни психического отражения. Например, можно предложить участникам группы описать то или иное состояние вербально, причем по очереди - письменно или устно, потом нарисовать его, выразить в движении. В результате расширяются возможности сознания, появляются новые грани восприятия одной и той же проблемы. То же самое происходит, когда в тренинге в рамках одного и того же содержания используются различные психотехнические упражнения: двигательные, предполагающие рисование, и т.д.

При проведении психотехнических упражнений, как и в тренинге в целом, присутствуют два плана: содержательный и личностный.

Содержательный план соответствует основной содержательной цели тренинга, т.е. какие установки, умения формируются. Личностный план - это групповая атмосфера, на фоне которой разворачиваются события содержательного плана, а также состояние каждого участника в отдельности. Правильно понимать под психотехникой (психогимнастикой) те упражнения, которые направлены не только на изменение состояния группы или каждого участника в отдельности, но и на получение опыта, соответствующего содержательной цели тренинга.

При планировании занятий, а также в процессе проведения психотехнических упражнений следует соблюдать ряд моментов: правильный выбор упражнения; инструктирование группы перед его выполнением; остановка упражнения; обсуждение результатов.

Билет № ___25

1. Тренинг барысындағы люшердің түстік тестерін қолдану аясын көрсетіңіз

Тесті жүргізбес бұрын ең алдымен сегіз түрлі түсті төрт бұрышты карточканы дайындап алғаныңыз дұрыс (көк, жасыл, кызғылт-сары, ашық-сары, сиякөк, қоныр, қара, сұр) бұлар мынадай сайкес номерлермен белгіленеді – 1 2 3 4 5 6 7 0

Бл түрлі түсті карточканы араластырып зерттелінушінің алдына ұсыну қажет.

М. Люшер тестінің жүргізілу нұсқасы.

1.

Мына берілген 8 түске қараңыз да, соның ішіндегі өзіңізге ұнайтынын таңдаңыз. Бірақ, бұл түстерді басқа заттармен ұқсастырып таңдауға болмайды. Яғни киімнің, автомобильдің түсімен байланыстыруға болмайды. Тек өзіңізге ұнаған түсті ғана таңдап аласыз.

2.

Осы 8 түстің ішінен таңдалған біреуін сол жағыңызға карточканы төкеріп қоясыз.

3.

Енді тағы өзіңізге екінші деңгейде ұнаған түсіңізді даңдап, оны оң жағыңызға төңкеріп қоясыз.

4.

Сол сияқты келесі түстерді де ретімен таңдап, жалғастырып, кезегімен қоя бересіз. Соңғы сегізінші таңдалған түс оң жақта тұруы қажет.

5.

Осы таңдалған карточкаларды рет-ретімен номерлеп қойыңыз.

6.

Зерттелінуші келесі таңдауды алды делік,

1.

Қызыл, 2)Көк, 3) Сиякөк, 4) Сары, 5) Жасыл, 6) Қоңыр, 7) Сұр , 8) Қара. Бұл тұрғыда 3 1 5 4 2 6 0 7 осындай қатар саны шығады.

Осы қатар санын төрт топқа екі жұптан бөлеміз. Бірінші жұптың индексін «+» деген таңбамен белгілейміз. Екінші жұптың индексі «х», үшінші жұптың индексі «=», төртінші жұптың индексі «-». Қорытындысында мынадай нәтижені көрсетеді. 3 1 5 4 2 6 0 7 + + х х = = - - .

Тестілеудің талдануы және анализі.

«+» таңбасымен белгіленген индекс – түсті жоғары дәрежеде ұнату,

«х» таңбасымен белгіленген индекс – түске орташа деңгейлі ұнату қатынасы.

«=» таңбасымен белгіленген индекс — түске деген немқұрайлық қатынас.

«-» таңбасымен белгіленген индекс – түске деген жағымсыз қатынас. Біздің мысалымызда түсті келесі жағдаймен таңдалынуымызға болады. 3 1 5 4 2 0 7 + + = = - -. Кей жағдайларда зерттелінушіге тереңінен анализ жасауға тура келеді. Ондай жағдайда тесті қайтадан жүргізуге тура келеді. Яғни зерттелінуші түсті қайтадан таңдауы қажет.

Бірінші таңдағаннан соң, бұл тесеті 15минуттан кейін жүргізілуі қажет. 15 минуттан кейін зерттелінушіге түстер араластырылған түрде беріледі. Зерттелінушіге мынадай ескерту беріледі:

«Берілген карточканы бірінші мәрте көргендей, оны қайтадан таңдайсыз, алғашқы таңдағаныңызды еске түсірудің қажеті жоқ». Сонымен алғашқы таңдағанымен, кейінгі таңдағанды номерлеп жазу қажет. Сонда екі қатар пайда болады. Мысалы, 3 1 5 4 2 6 0 7

3 5 1 4 2 6 7 0Зерттелінуші өз еркімен қандай түс ұнайтынын немесе ұнамайтынын шешуі қажет. Соңында бұл көрсетілген индекстердің алғашқысы мен соңы мына жағдаймен түсіндіріледі: +3 -7

2. Жасөспірімдермен жүргізілетін тренингтер мазмұнына сипаттама беріңіз. жасөспірімдерге арналған тренинг жасөспірімдердің тұлғалық өсуі- бұл бала мен психологтың профилактикалық жұмысы және жалпы дамуға жақындау формасы, қорытындысына жеткенде қимылдамау талап етіледі-«даму қатып қалған нәрсе» Көптеген тренинг түрлері бар, білім- тренинг немесе трнинг-терапия .Олар баланың тұлғалық жағдайын анықтайды. Бала мүмкін агрессивті немесе қарым- қатынас жасамайтын,тұйық бала немесе жыбырлақ, өзінің денесін игере алмайтын болуы да мүмкін.Тренинг бұл жағдайдың барлығын да тапсырмалар арқылы орындайды.Жасөспірім шақтағы жасқа психикалық тапсырмалардың белгілі түрлері бар. Бұлар үш сферадан тұрады:сексуалдық, психологиялық (ақыл-ой, тұлғалық , эмоциональдық және әлеуметтік (Э. Штерн.) Бұл тапсырмалар барлық жасөспірімдерде болатын жыныстық белсенділік, физиологиялық жағынан қауіпсіздік, отбасына тәуелсіздік т.б жағдайларды реттейді.

3.Тесттерді ұйымдастыру әдістеріне тоқталыңыз. Тестілеу әдісі көптеген дамыған елдаерде қазіргі білімінің ажырамас бөлігіне айналған жастардың дайындық деңгейін және жалпы білім сапасын болжаудың тиімді құралы ретінде пайдаланылады.

Оқушылардың білімнің мемлекеттік стандарт талаптарына сәйкестігін бақылауды ұйымдастырудың бір түрі – тесттік

бақылау жүйесі. Ол оқушылардың өз бетінше жұмыс әрекетін арттырып, оқытудың тиімділігіне қол жеткізіп, ойлау қабілетін шығармашылық әрекетін белсендіреді. Осыларға қоса оқушылардың білімдеріндегі оқулықтар анықталып, уақытты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Тест тапсырмаларын мұғалім өз қалауынша тақырып, тарау бойынша құрайды. Бірақ тесттердің көмегімен оқушылардың шығармашылық дәрежесін бақылау мүмкін емес. Толық педагогикалық мақсатқа жету үшін оқу үрдісінде тесттерді тексерудің барлық басқа түрлері мен тәжірибелік, семенар сабақтар, реферат, баяндама әзірлеу арқылы оқушылардың нақты даярлық дәрежесін көре аламыз.

Соңғы жылдары тестік әдіс оқу білімге қатысты барлық үйымдарда кеңінен қолданып жүр. Тест дегеніміз не?

Тест арқылы сынауда қандай жаңалық бар? Оның сұрақтары қалай дайындалады, оны қалай өткізеді, тест арқылы сұраққа қалай дайындалу керек?

«Тест» — ағылшын сөзі, сынақ, байқау деген мағынаны білдіреді. Ең алғаш рет оқушылардың білімін тексеру үшін тестіні ағылын педагогы Дж. Фишер 1864 жылы қолданған.

Билет № ___26

1.Көзқарастардың теңдігі қағидасына сипаттама беріңіз 35 балл

2.Тұлғаның кері байланыс алуына арналған жаттығулардың мазмұнын ашыңыз.35 балл

Тұлғаның кері байланыс алуына арналған жаттығулардың мазмұнын ашыңыз. Мұнда қатысушылар өзі туралы ақпараттарды өзгелердің пікіріне сүйеніп үнемі алып отыру керек. Кері байланыс негізінде адам бұдан іс-әрекетіне тәртібіне коррексия жасауға мүмкіндігі бар. Мұндайда бір біріне қатысты пікірінің ашық әділетті айтылуына тренингте барлық жағдай жасалу керек.

3.Жеткіншектер тәрбиесіндегі психотерапияның рөлін көрсетіңіз 30 балл

Жеткіншектік шаққа аяқ басқан баланың жеке басының қалыптасуындағы түбегейлі өзгерістер сана-сезімнің дамуындағы сапалық өзгеріспен анықталады, осының арқасында бала мен ортаның арасындағы бұрынғы қатынас бұзылады. Жеткіншектің жеке басындағы басты және өзіне тән жаңа құрылым оның өзі туралы енді бала емеспін дейтін түсініктің пайда болуы болады,ол өзін ересекпін деп сезіне бастайды, ересек болуға және өзіне жұрттың осылай деп қарауына ұмтылады. Ересектік сезімі деп аталған бұл ерекшеліктің өзіне тән белгісі жеткіншек өзін балалар қатарынан шықтым деп санайды, бірақ төңірегінділер менің ересек болғанымды таныса,деген қажетсіну бар болғанымен, онда шынайы, толық ересектікті сезіну әлі болмайды. Ересектік сезімі сана-сезімнің өзіне тән жаңа құрылымы ретінде жеке адамның өзекті ерекшелігі, оның құрылымдық ортасы болады, өйткені ол жеткіншектің өзіне, жұртқа және дүниеге деген жаңа өмірлік көзқарасын білдіреді,оның әлеуметтік белсенділігінің өзіне тән бағыты мен мазмұнын, аффективтік ықпалдардың жүйесін анықтайды.

Билет № ___27