8.Байланыс кәбілдерінің түрлері және құрылымы.

Байланыс Кабелі — қорғаныш қаптамасы бар бітеу қабыққа салынған оқшауланған откізгіш немесе өткізгіштер тобы. электрлік– сырты қорғағыш қаптамамен қапталған, бір не бірнеше оқшауланған өткізгіштерден (токөткізетін талсымдардан) тұратын өткізгіш. Кабель электр энергиясын және сигналдарды қашықтыққа жеткізу үшін пайдаланылады. Кабель арналу мақсатына орай күш кабелі (электр энергиясын тасымалдайтын), байланыс кабелі (сигналдарды тасымалдайтын), радиожиіліктік кабель (жоғары жиіліктік) болып бөлінеді. кабельдің құралымы оны тарту (су және жер астында, ауада, зиянды ортада, т.б.) және пайдалану ерекшеліктеріне қарай әр түрлі болып жасалады.

Байланыс кабелінің классификациясы:

1. Симметриялық кабельдер

2. Коаксиальді кабельдер

3. Оптикалық-талшықты кабельдер

Симметриялық кабельдер

Симметриялық кабельдер - бір немесе одан да көп екілік, үштік, төрттік топтардан таралатын сымдардан құралған кабель түрі.Ол изоляция ішіндегі бір-біріне паралель орналаскан екі откізуші сымнан тұрады.

Олар симметриялық антенналардағы қоректену фидері ролін атқарады,және жоғары-жиілікті құрылғының екіөткізгішті тізбегінің монтажында қолданылады.

Коаксиальді кабельдер

Коаксиалды кабель— 1) орталық өткізгіштен және металдан өрілген (торланған) сыртқы экраннан тұратын электр кабелінің бір түрі. Өткізгіш пен экранның арасы айырғыш материалмен толтырылған. Орталық өткізгіш пен экран осьтерінің дөл келуі коаксиалды атаудың шығуына түсінік береді. Мәліметтер жеткізу жылдамдығы 5-10 мбит/с шамасында; 2) теледидар кабеліне ұқсас,сырты экранды қабықшамен қоршалып, диэлектрикпен қапталған бір өткізгішті өзегі бар кабель. Олар жоғары жылдамдықты терминалдарда және басқа да компьютер кұрылғыларында пайдаланылады. Коаксиалды кабельдердің типтері кестесінде берілген.

Оптикалық-талшықты кабельдер

Талшықтық-оптикалық кабель (ТОК) — деректерді жарық көмегімен жылдам әрі сапалы тарататын кабель. Талшықты-оптикалық кабельді (ТОК) жасауда сәулежолдар пайдаланылады. Бұл сөулежолдардың әрқайсысының бірнеше қабат қаптармен қоршалуы олардың механикалық және оптикалық сипаттамасын жақсарта түседі. Мұндай қаптамалары бар сәулежолдарды оптикалық талшық деп атайды. Сәулежолдың диаметрі 50—125 мкм, ал қаптамасымен қосқанда 0,5 мм және одан үлкен оптикалық талшықтар тобы оптикалық кабельді қүрайды. Оның ішіндегі талшықтар жуандау келген пластмасса түтіктерге салынады және беріктендіргіш болат және пластмасса шыбықтар қолданылады. Кабельдің ішкі бөлігін су өткізбейтін зат немесе пластмасса талшықтардың шоқтарымен толтырады.

Кабельдің құрылысы

1. о птикалық талшық

2. Гидрофобты толтырғыш

3. Полимерлі түтікше

4. Орталықтандырылған толтырғыш

5. Гидрофобты толтырғыш

6. Бекітуші лента

7. Полиэтиленді қабықша

8. Броня

Сыртқы полиэтиленді қабықша

9.Байланыс кабелдері қалай маркировкаланады.

Кабель-құрылымы өзегі изоляциямен оралған, сонымен бірге дымқылдықтан қорғайтын ортақ қабатпен оралып броньмен қапталғанды материалды айтамыз 1-сурет.

1-сурет – Кабельдің жалпы түрі

Кабель түрлері: магистральді, аймақтық (облысаралық), ауылдық, қалалық, су асты, байланыстырушы және орнатушы.

Кабельдерді орналастыру жағдайына және қолданылуына байланысты келесідей жіктейді: жер асты, су асты, аспалы және телефон канализациясын тарту үшін кабельдер.

Кабельдер конструкциясы  және өткізгіштердің орналасуына байланысты симметриалық және коаксиалды болып бөлінеді.

  а)симметриялық; б)коаксиалдық

2-сурет – Кабельдік тізбектер Симметриалық тізбек электрлік және құрылымы бойынша бірдей екі тізбектен тұратын кабельді айтамыз (2-сурет, а). Коаксиалды тізбек ортақ осьпен орналасқан екі цилиндр,бірінің ішінде бірі орналасқан (2-сурет, б).

Кабельдерді пайдалануға ыңғайлы болуы үшін кабельдер әріптер және цифрлар арқылы белгіленеді:

• МК-Магитральды кабель (симметриялық)

• КМ-Коаксиальды-Магистральдық

• ЗК-Зоналық кабель

• ВК-Ішкі зоналық

• КС-Ауылдық кабель

• Т-Телефондық ТЖ

• ТС-Станциялық телефон кабелі

• ТР Телефондық ажырау (распределительный)

• Р-Радиожиілікті

• С-Стирофлексті (кордельно-полистирольный)

Материалы мен сыйымдылыгына байл:

• П-Полиэтилен

• В-Полихлорвинил

• А-Аллюминий

• СТ-Болат

• Г,Б,К-Қорғансыз ,бронды,болатленталы, дөңгелек сымды

• Мысалы, МКСГ,МКСА,МКСБ,ТПП,ТПВ

• Цифрлар:4х4х1,2,50х4х0,5

• МКСБ 4х4х1,2-кабельдің сыйымдылығы