Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Sayasattanu_p_1241_ninen_emtikhan_s_1201_ra_117.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
151.17 Кб
Скачать

8. «Демократиядағы үш толқын» тұжырымдамасы (Хантингтон).

С.Хантингтон 1991ж «ХХғ соңындағы демократизацияның үшінші толқыны» атты монографиясы жарық көрді. Ол тоталитаризм мен авторитаризмнан демократияға өту жолдары мен алғышарттарын талдады. Ол демократизацияның келесідей толқындарын айқындайды:

1. Демократияның алғашқы ұзақ толқыны (1828-1926)

2. алғашқы кері кету ( 1922-1942)

3. екінші қысқа толқын (1943-62)

4. Екінші кері кету (1958-75)

5. Үшінші толқын ( 1974- бүгінгі күнге дейін)

9. Либерализм идеологиясы – тарихы және қазіргі заманға сай болуы.

Либерализм - ең жоғарғы құндылық әрі басымдық ретінде жеке еркіндікті ұстанатын идеология. Либерализмнің әлеуметтік-саяси теориясы қоғамдық және мемлекеттік құрылымның демократиялық принциптеріне негізделеді, әлеуметтік, саяси, экономикалық қатынастардың зорлық-зомбылықсыз түрлерін ұстанады, тұлғаның еркін дамуын шектемейтін және әрбіріне мемлекеттік-құқықтық қорғау, адам құқы мен азамат бостандығын сақтау кепілдігін беретін қоғам құруды көздейді.[1]

Қысқаша тарихы Либерализм саяси ағым ретінде ХYI ғ. ортасында пайда болды, ағылшын вигилерінің бағдарламасы мен іс-әрекетімен, сондай-ақ мүдделер тепе-теңдігі мен әртүрлі құқынлықтардың сыйымдылығына негізделген келісім мен ымырашылдық саясатымен байланысты болды. Кейіннен ағылшын және француз ағартушылары әлеуметтік-философиялық, құқынлықты-дүниетанымдық, құқықтық және экономикалық либералдық идеяларды жасап, негіздеді. XIX ғ. ортасынды либерализм ғаламдық идеологияға айналып, бүкіл әлемде ықпалы артты.

10. Саяси ой-пікірлер тарихындағы адам құқықтары

Адам құқықтары – адамның өз мүдделерін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкін-дігі. Адам құқылары табиғи және әлеуметтік болып екіге бөлінеді. Табиғиқұқықтардегеніміз – адамның тіршілік етуінентуындайтын (мысалы, өмірсүру, еркіндік кежету, жеке басына тиіспеушілік т. б.) құқылары. Әлеуметтік құқылар дегеніміз–адамның мемл-пен өзара әрекеті процесінде пайда болатын (мысалы, білім алуға, еңбекетуге, бақуатты өмір сүруге, азаматты қалуға, сот әділдігінежүгінуге, еркінжүріп-тұруға, мүліктердіиеленуге) құқықтары. Адам құқықтарының қағидалары ұлттық деңгейде Конституцияда (Қазақстан Республткасының Конституциясы, 10-39 баптар) және заң актілерінде (мысалы, АзаматтықКодексте, Қылмыстық Кодексте, жарлықтарда, арнаулы заңдарда) қарастырылады. Халықаралықдеңгей-де адам құқыларынқорғау, ең алдымен адам құқыларыжөніндегіхалықаралық билльде негізделген; оған адам құқыларыныңжалпығабірдей Декларациясы (10.12.48), Экономикалық, әлеуметтікжәнемәдениқұқылартуралы пакт (12.12.66), Азаматтық және саяси құқылар туралы пакт (19.12.66), Азаматтық және саяси құқылар туралы пактіге факультативтік хаттама (19.12.66), Азаматтық және саяси құқылар туралы пактіг е екінші факультативті кхаттама (19.12.66) енеді. Адам құқықтарының жекелеген аспектілері халықар. Конвенцияларда көрініс тапқан. Оларадамныңнақтықұқыларыннемесекешендіқұқыларынқорғауға: нәсілдіккемсітушіліктіңбарлықтүрінжоюға, адамдыкепілдіктеұстауғақарсыкүресуге, жәбірлеп, қинауғатыйымсалуға, апартеидтікқылмыстардыңжолынкесіп, олүшін жаза белгілеуге, т.б. бағытталған. Адам құқыларынхалықаралықдеңгейдеқорғап, қаделеуісіХалықаралықЕңбекҰйымы (ХЕҰ), Мәдениет пен білімсаласындағыынтымақтастықжөніндегіұйым (МБСЫҰ, яки,ЮНЕСКО), ДүниежүзілікДенсаулықсақтауұйымы (ДДСҰ) сияқты БҰҰ-ныңмаман-дандырылғанмекемелерініңпрактикалықіс-әрекеттерімен, халықар.-құқықтықактілеріменжүзегеасырылады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]