2. Об схемасы. Вас, h-параметрлерін анықтаңыз.

ВАС:

1. Кіріс сипаттамасы :

2) Шығыс сипаттамасы

3) Ток бойынша беріліс сипаттамасы

4) Кері кернеу бойынша байланыс сипаттамасы

3 есеп.

17-БИЛЕТ

1. Зоналық теория. Электрондық және кемтіктік өткізгіштік.

Атомдардың бір-біріне өзара әсер етуіне байланысты олардың энергетикалық деңгейлері тарамдала, кеңи келе, энергетикалық зоналарға айналады екен.

1 – Өткізгіштік зона (электрондар осы зонаға өткен жағдайда өткізгіштік электр тогы пайда болады).

2 – Тыйым салынған зона ( электрондар бұл зонада бола алмайды, өйткені егер энергиясы ∆Е-ден артық болса, 1-зонаға өтеді, ал кем болса онда кері валенттік 3- зонаға қайтады.

3. Валенттік зона (электрондармен толтырылған зона)

Валенттік зонадан электрондар кете қалған жағдайда, онда бос орындар – кемтіктер пайда болады. Электрондар қозғалысынан токтың пайда болатыны тәрізді, кемтіктер қозғалысынан да ток құралады. Мұндайда кемтіктік өткізгіштігі бар дейді.Ал еркін электрондардың қозғалуынан пайда болған электр өткізгіштікті электрондық деп атайды.

2. Параметрлік кернеу тұрақтандырғышы

Қоректену көзінің кернеуі мен жүктеменің кедергі өзгергенде түзетілген кернеудің тұрақтылығын қамтамасыз ететін құрылғылар кернеу тұрақтандырғышы деп аталып, олар түзеткіштен кейінгі фильтрлер мен жүктеме арасына қосылады.

Параметрлік тұрақтандарғыш алғашқы тұрақтандырғыштан (D₁ мен D₂ стабилитрондар, R_б1 резисторы) және шығыс тұрақтандырғыштан (D₃ стабилитрон), баластық резисторы R_б2 –ден, жүктеме R_ж –дан тұрады. Түзетілген кернеу қоректену кернеуінің өзгеру себебінен немесе жүктеме кедергінің өзгеруінен өз шамасынан ауытқыса, жүктемедегі кернеу тіпті шамалы өзгереді, өйткені ол стабилитрон арқылы өтіп жатқан ток өзгерісіне байланысты өзгермейтін стабилитрондағы кері кернеумен анықталады.

Кирхгофтың І,ІІ заңдарын пайдалана отырып, тұрақтандырғыштың шығысындағы токтар мен кернеудер арасындағы негізгі қатынасты табамыз.

І_т=І_ж+І_ст

U_т=U_ж+U_Rб

Мұнда U_Rб= (І_ж+І_ст) R_б

І_ст=

Кернеу тұрақтандырудың сапасының көрсеткіші ретінде тұрақтандыру коэффиценті К_ст алынады.

К_ст=

Параметрлік тқрақтандырғыш үшін R_шығ = r_d //R_б r_d

3. Логарифмдік күшейткіштің схемасын салып беріңіз, оның шығыс кернеуін анықтайтын формуланы қорытыңыз.

Суретте келтірілген логарифмдік күшейткіш үшін , мұндағы , Сәйкесінше, Бұл жерден

18-БИЛЕТ

1. Диодтық оптрон. Жұмыс істеу принципі, артықшылықтары мен кемшіліктері

Оптрон – сәуле шығарғышы мен сәулк қабылдағышы бір корпуста жинақталған оптоэлектрондық құрылғы.

диодтық оптрон

Диодтық оптронның жылдамдығы мен жиілігі жоғары, сезімталдық қабілеті де жеткілікті және жасалу жолы интегралдық технологияға үйлесімді келеді. Жылдамдығы жағынан кейбір диодтық оптрондардың қосылып, ажыратылуы ондаған нс-тар аралығында өтеді. Тағы бір қосымша қасиеті – шығыс жолдарының сыртқы энергия көзінсіз жұмыс істей алуы (оптронның фотогенераторлық режимі). ДО-ң кемшілігі ретінде алардың ток беру коэф-ң төмендігін (К_і = 0,01-0,02) көрсетуге болады. Диодтық оптронның өкілдері: АОД101 (АОД- арсенидгалийлі диодтық оптрон), АОД109 (бір корпуста үш оптрон қатар орналасқан), АОД 111(сәуле жолы ашық оптрон).

ДО-да жарық көзі – галий арсенидінен жасалған сәулелік диод, жарық қабылдағыш - кремнийлік фотодиод. Оптрон кілт ретінде пайдаланылып, токты 10⁶-10⁷ Гц жиілікпен ажыратып жалғап отырады. Оның жабық күйдегі кедергісі R_қ = 10⁸-10⁹ Ом, ал ашық күйдегі кедергісі шамамен 10-шақты Ом-нан бірнеше кОм-ға дейін. Кіріс және шығыс тізбектер арасындағы кедергісі 10¹³-10¹⁵ Ом. ДО іс жүзінде кіріс және шығыс тізбектерін гальваникалық түрде өзара бөліп тастайды да, ажыратып қосуды жеңілдетіп жақсартады.