2.4 Ирек құбырлы жылуалмастырғыштар
Диаметрі 15-20мм құбырларын спираль тәрізді орамалар жасалынады. Батырмалы ирек құбыр жылуалмастырғыштарда аппарат ішінде батырылған спиралды ирек құбырмен сұйық, газ және бу өтеді. Аппараттың ішіндегі сұйық көмірсутектердің көптігімен сұйықтың жылдамдығының өте аздығынан ирек құбырдың сыртқы бетіндегі жылу беру коэффициенті аз болады. Ирек құбырдың сыртындағы сұйықтың жылдамдығын көбейту үшін аппарат ішіне ішкі стакан орнатады. Мұндай аппараттарда жылу мөлшері төмен болады. Бұл аппараттың артықшылықтар: құрылымының қарапайымдылығы, арзандығы, тазалау мен жөндеудің оңайлығы, жоғары қысымда және химиялық активті ортада пайдалану мүмкіндігі. Егер ысытқыш қаныққан су болса, (P=0,2 – 0,5 МПа) ондай ирек құбыр ұзындығының диаметрге қатынасы 200 – 275 аралығынла болуы керек, ал егер одан көп болса бу конденсаты ирек құбырлардың төменгі жағына жиналып, жылуалмасу процесінің жылдамдығын азайтады, гидравликалық кедергіні көбейтеді. Кемшіліктері: өлшемі үлкен, құбырдың ішкі бетін тазарту қиын, жылу беру коэффициенті аз.
Араластырғыш жылу алмастырғыштар аппараттарда жылу берілісі тікелей соқтығысумен араласу нәтижесінде жүреді. Мұндай аппараттарды буларды конденсациялауда, газдарды сумен салқындатуда және суды ауамен салқындатуда қолданады. Араластырғыш конденсаторларды аппараттан ағындардың шығу тәсіліне байланысты ылғал және құрғақ деп бөледі. Ылғалды конденсаторларда салқындаған су, пайда болған конденсат және конденсацияланбаған газ (ауа) ылғалды ауалы насос арқылы аппараттан шығарылады. Ал құрғақ конденсаторлада салқындаған су мен конденсат аппараттың астындағы құбыр арқылы өзі ағып шығады, ал конднсацияланбаған газ вакуум-насос арқылы аппараттың жоғары жағындағы құбыр арқылы шығырып жіберіледі. Конструкторлық құрылысына байланысты араластырғыш аппараттарды сөрелі, қондырмалы, тегіс бағытты деп бөледі. Сөрелі аппараттарды араластыру конденсаторы ретінде қолданады. Салқындаған су аппараттың жоғарғы перфорирленген сөресіне беріледі[5].
2.5 Қатпарлы жылу алмасу аппараттары
Жылу алмасу аппараттарындағы жылу беру коэффициенттерін жоғарылату үшін шекаралық қабаттың қалыңдығын азайтып, немесе оны мүлде бұзып, қозғалуын бейберекетті түрге айналдыру керек. Өйткені жылу беру процесі осы шекаралық қабатта орындалады. Қалаған нəтижеге жылу тасушының қозғалу жылдамдығын арттыру есебінен, немесе арнайы құрылымдық шаралар көмегімен жетуге болады. Ағын жылдамдығының артуы гидравликалық кедергілердің жоғарлауына жəне соның нəтижесінде энергия шығынының өсуіне келтіреді. Сондықтан жылу алмасу беттердің тиімді құрылымдарын өңдеу жəне олардан аппараттарды құрастыру əлде қайда ұтымды болады екен. Осындай жете зерттеу нəтижесінде қатпарлы жылу алмасу аппараттар шығарылды. Олардың жылу алмасу беттері жеке гофрленген пластиналардан (қатпарлардан) құрылады (4 сур. қара). Жылуалмастырғыштың жұмысшы орталары көршілес пластиналар арасындағы саңлау тəрізді каналдармен жүреді. Жылытушы жəне жылытылатын орталардың каналдары өзара кезектеседі. Пластиналардың гофрленген беттері қабырға маңайындағы ағымның тиімді турбуленттігін жабдықтайды, сонымен шекаралық қабат жұқаланады жəне бұзылады.
