1. Саудаға байланысты

2. Бұқара әмірі Абруйдың алым-салықты көбейтуі

3. Араб шапқыншылығы

Соғдылар Жетісуға қай ғасырларда қоныс аударған- 6-8 ғасырларда.

Ежелден Зерафшан мен Қашқадария өзендерінің аралығын мекен еткен тайпа-Соғды

Соғдыларды Түркі қағаны жаулап алған уақытысы-6-7ғ

ХІ ғ.: «Соғдылықтардың ішінде түрікше сөйлемейтіндері жоқ»- деп жазған ғалым- М.Қашғари

«Суяб қаласының батыс жағында бірнеше қала бар. Олар басқаларға тәуелсіз, бірақ түріктерге бағынышты өз билеушісі бар»-деп жазған – Сюань Цзянь

Орта Азияда өмір сүрген иран тілдес халық-Соғды

ІХ ғасырдың басында қарлұқтар жеңілген ел Ұйғыр қағанатынан

«Түркеш қағанының теңгесі», «түріктің көк ханының теңгесі» деген соғды жазуымен жазылған теңгелер табылған қала- Тараз.

704-766ж.ж. аралығында түркеш теңгелері соғылды- Таразда

Оғыз қағанаты

Оғыз мемлекетінің өмір сүрген уақыты IХ ғ. аяғы – ХI ғ. Басы

Ерте орта ғасырларда оғыздар тұрған –Орталық және орта Азияда

Өгіз, уыз, садақтың оғы сияқты сөздерден шығуы мүмкін-Оғыз сөзі

«Оғыз білге тамғашының» мөрші болғандығы туралы дерек кездеседі- Күлтегін жазбасында

Оғыздардың Жетісу мен Ыстықкөл мен Шу өзенінің аралығында өзге түрік тайпаларымен бірге тұрғандығы айтылады-М.Қашқаридың дерегінде

Оғыздар туралы алғаш мәлімет беретін автор- Әл-Якуби

Қытай деректерінде оғыздардың құрамына кіретін тайпалар-Байандур, имур, қайлар

Қимақ тайпаларының кейбір бөліктерінің оғыздарға қосылғандығын хабарлайды-Араб деректері

Жабғудың “Инал” атты мұрагерін тәрбиелеуші Атабектер

Оғыз мемлекетінің орталығы- Янгикент(Жаңа Гузия)

Оғыздар мекендеген аймақ- Сырдарияның орта және төменгі ағысы.

Оғыздар астанасы Янгикент орналасқан өзен- Сырдария

Оғыздардың Сыр бойына Жетісудан ығысуының себебі- Қарлұқтардың қысымымен

Оғыздарда әскербасы- Сюбашы

Оғыз билеушісінің титулы- Жабғу

Оғыз жабғуын сайлауда артықшылыққа ие болды-Боз оқтар

Оғыздарда Жабғу әйелдеріне берілген атақ- Қатын

Оғыздарда басқарушылардың ұрпақтары- Иналдар

Оғыздарда «халық жиналысы» шақырылды- жылына 1 рет

Оғыздарда шонжарлардың кеңесі қалай аталды- Қаңқаш

Оғыздарда мүлік теңсіздігінің негізі болды- Малға меншік

«Оғызнама» дерегінде Оғыздар бөлінген аймақ- 12

Оғыздардың батысқа қарай жорықтары туралы мәлімет беретін- «Оғызнама»

Х-ХІ ғасырларда Оғыздардың әлсіреуінің және халық көтерілісінің жиілеуінің себебі- Салықтың жоғары болуы

Х ғ соңы мен ХІ басырдың басында оғыздардың әлсіреуі осыжабғудың тұсында: Әли

Оғыздардың ең соңғы және ең күшті жабғуы Шахмәлік Хорезмді бағындырды- 1041ж.

965ж. оғыздар хазарларға қарсы әскери одақ құрды Киев Русімен

985ж оғыздар Еділ бұлғарларына қарсы әскери одақ құрды Киев Русімен

Хғ соңында Оғыздар кімдермен одақтасып Хазар қағанаты мен Еділ бұлғарларын талқандады - Киев Русімен

Оғыз мемлекетінің күшеюіне үлес қосқан Шахмәлік

Оғыз жабғуы Шахмәлік көтеріліске шыққан салжұқтардың қолынан қаза тапты- 1043ж.

Жабғудың кеңесшілерін қалай атаған Күл-еркіндер

Оғыздардағы тайпалар саны(М.Қашғари) 24(боз оқ, үш оқ)

Әл-Марвазидің дерегінде Оғыздарда тайпа саны- 12

Оғыздардың тайпалық және рулық бөлімшелері аталды- Бой, оба, көк

Оғыздарда атақты тұқымдар мен әулеттер қалай аталды- Ұрық

Оғыздар бөлінді-Ұрықтар мен аймақтарға

Оғыздардың сыртқы саясатта алдарына қойған басты 2 мақсат-1) Қара теңіз,Дон өзенінің бойындағы жақсы жайылымды қарату, 2) Маңғыстау мен Үстірт, Еділ бойынан өтіп, Еуропаны Азиямен байланыстыратын аса маңызды жолға ие болу

Оғыздардың Қара теңіз,Дон өзенінің бойындағы жақсы жайылымды қарату саясатына кедергі болған-Хазарлар

Оғыздардың Еуропа мен Азияны байланыстыратын сауда жолына ие болуына мүдделі болды-Орыс мемлекеті

Оғыздардың күз айларында Ұлытау баурайында көшіп жүргенін айтқан ғұлама Әл-Бируни

Оғыздардың «қойлары құйрықты келеді» деп мәлімет беретін- Араб жазбалары

Оғыздардың тұрақты қысқы жайылымдары-Сырдың орта және төменгі ағысы, Арал теңізі жағалауы

Оғыздардың жазғы жайылым жерлері- Каспий теңізінің далаы аймағы

Оғыздардың Сырдарияның төменгі ағысындағы қалалары- Жанкент, Жент, Жуара

М.Қашқаридың деректерінде Сырдың орта ағысындағы оғыз қалалары-Қарнақ, Сүткент, Фараб,Сығанақ,Сауран

Оғыздарда кәсіпшілік пен қолөнердің басты, дамыған түрі- Мал өнімдерін өңдеу

Оғыздарда Орта Азия мен Қытай елдерімен айырбас сауданың шикізат көзі ретінде пайдаланды-Мал өнімдері

Оғыздар өсірген мал түрі- Төрт түлік мал түрінің барлығы

Оғыздар Хазарларға қарсы соғыста одақ құрған Киев князы: Святослав

Оғыздардың тотемі: қой

985 ж кінәз Владимирдің оғыздармен одақтаса отырып, Еділ бұлғарларын талқандағаны туралы дерек –Орыс жылнамаларында

ХІғ. Оғыздарды Сырдария, Арал бойынан біржола ығыстырған- Қыпшақтар

Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін қойларды өсіретінін жазған Ибн-Хаукәл

«Түрік қолөнерінің барлық түрін өзі істейді,қару, жебе, ер-тұрман, қорамсақ, найза жасайды»-деп жазған-Араб тарихшысы әл-Жахиз

Әл-Идриси “ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды”-деп қай тайпалар туралы жазған Оғыздар мен Қимақтар

Қарлұқтар

Өмір сүрген кезеңі- 756-940ж.ж.

Қарлұқтардың негізгі топтасқан жерлері- Алтай тауы- Балқаш көлі.

5ғ. Қарлұқтар қандай атпен белгілі болды-Болат(бұлақ)

Ұйғыр қағанатынан жеңілген қарлұқтар жылжыды:Жетісуға

Б.з. 5 ғ. Қарлұқтар қай тайпаның құрамында кездеседі- Тирек

Араб-парсы деректері бойынша- қарлұқтар ежелгі түріктер

Қарлұқтардың орталығы- Суяб қаласы.

«Қаған қаласының халқы көп, бекінісі мықты, әскері және қару жарағы мол»- деп жазған- әл-Идриси

Қарлұқ қағанатының көпшілік ақсүйек, шонжарлары тұрған екінші астанасы- Баласағұн.

Қарлұқ тайпалары көсемдерінің 840ж. дейін иеленген лауазымы- Жабғу

Қарлұқ тапйпаларының көсемдері иеленген титул- Елтебер

746ж. қарлұқтар ұйғыр қағанатынан жеңіліп, қайда қоныс аударды- Жетісуға

Қытай деректері бойынша Алтай тауын мекендеген Қарлұқ тайпасы-Бұлақ

840ж. өзін қаған деп қарлұқтар бостандығын мәлімдеген қарлұқ билеушісі- Білге Күл-Қадырхан(Испиджап қаласының билеушісі)

Саманилер басып алып мешіт соқтырған қала –Тараз

Қарлұқтар тұсында «ғазауыт соғысын» ашып Испиджапты басып алып салық төлеп тұруға мәжбүр еткен-Саманилер

Саманилердің қысымымен Тараз қаласының билеушісі Оғұлшақ кетуге мәжбүр болды-Қашқар қаласына

Қарлұқтардың тұңғыш қағаны-Білге Күл-Қадырхан

Қарлұқтар туралы мәлімет беретін қытай жазбасы- «Таншу»

«Қарлұқтар бұрын Тулис тауында тұрды және 9 оғыздарға құл болды. Мұнан кейін олар өздерінің билеушісіне қарсы көтерілді. Түркештерді жаулап алып, мұсылман елдеріне қарай жылжыды»- деп жазған- әл-Марвази

7-ғасырдың басында қарлұқтар құрамына кірген тайпалар- бұлақ, жікіл, ташлық.

Қарлұқтардың 9 тайпадан(3 жікіл, 3 бескіл, бұлақ, көкеркін, тухси) тұратынын жазған араб тарихшысы- әл Марвази

Әл Марвазидің деректерінде кездесетін қарлұқ рулары-лазана мен фаракия

«Қарлұқтарды қырып басып алдық» деп қарлұқтардың Шығ Түрік қағанаты құрамында болғанын білдіретін дерек-Күлтегін

Араб географы Ибн Хаукаль (Хғ.) мәліметтерінде былай деп жазды: «жерінің батысынан шығысына жету үшін 30 күндей жүру керек» Бұл кімнің жері? - Қарлұқтар

«Қарлұқ тұрған аймақ халық неғұрлым жиі қоныстанған және ең бай жерлер»- деп жазылған еңбек- «Худуд әл-Ғалам»

«Хұдұд әл-Ғалам» кітабында (Хғ.) кімдердің еліндегі 25 қала мен мекендер туралы айтылған- Қарлұқтар

Қарлұқтар Қашғарияны жаулап алған жылдар- 766-775ж.ж.

Қарлұқтар Ұйғыр қағанатына қарсы қанша жыл соғысты- 20 жылға жуық

Қарлұқтардың Енисей Қырғыздарымен бірігіп, Ұйғырларды талқандаған жылы- 840ж.

Саманилерге қарсы күресті басқарған қарлұқ билеушілері- Базар Арслан мен Оғұлшақ (Білге Күл-Қадырхан балалары)

Қарлұқтардың арабтармен соғысы қанша уақытқа созылды- 2 ғасырға жуық.

712-713ж.ж Қарлұқтар арабтарға қарсы күресте кімдермен бірікті- Соғды,Шаш, Ферғана халқымен.

Қарлұқ тайпаларының Жетісуда билік еткен уақыты-200 жылдай

Атлах шайқасында(751ж.) қарлұқтар-Арабтар жағына шықты

Қарлұқ қағанатында қай дін кең тарады?- Мұсылман діні

Жазба деректерге қарағанда қарлұқтар өсірген мал түрі- Төрт түлік малдың барлығы

Қарлұқтардың қосалқы шаруашылығы- Аң аулау

Археологтардың мәліметінше Қарлұқ қоныстарынан бастау алған қала- Тараз

Қарлұқтарда исламға дейін зират басына қойылды-балбал тастар

VІІІғ қарлұқ-қимақ қағанаттары дәуірінде кең тараған киіз үйге ұқсас діни құрылыс жүйесі: Дың ескерткіштері

Дың ескерткіштерінің көп сақталған жері-Орталық Қазақстан, Жетісу, Тарбағатай, Маңғыстау

Дың ескерткіштері тұрғызылған -Өлген адамның басына

Қарлұқтарда балық аулауға қажетті құрал саймандардың атауларының кездесетін сөздік –Араб-Қыпшақ, Диуани лұғат ат түрк

Қарлұқтарда құлпытас орнату дамыды- VII-VIII ғ..ғ.

Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең:Қарлұқ қағанатының кезінде

940ж Баласағұн қаласын басып алып,Қарлұқ қағанатын құлатқан-Қашқардың түрік билеушілері

Қарлұ Қарлұқтарды қырып басып алдық деген хабар кездеседі-Күлтегін жазуында

Қағанаттың шаруашылығы жүргізілді- 2 бағытта( жартылай көшпелі,жартылай отырықшы

мал шаруашылығы және отырықшы егін шаруашылығы).

Мал шаруашылығымен айналысатын қарлұқтар жазда жайлады-

Алтай,Жоңғар Алатауларының немесе үлкен,кіші Қаратаулардың басын

Қыстаулары- Балқаш,Іле,Талас,Шу,Сырдария өзендерінің жағасындағы қалың тоғай арасын

Қыстаауларда тұрақты үй-жай, қара- күркелер салып тұрақтады-5-6 ай

Жетісу жерінен табылған түбінде күміс жазуы бар күміс зере жатады-v ғасырда

Қимақтар

Қимақ қағанаты қай ғасырда құлады:ХІғ. бас кезінде

Қимақ қағанатындағы ең ірі әрі ықпалды тайпа қыпшақтар

Қимақ қағанының орталығы қайда орналасқанЕртіс

Қимақ қағанының тұрағын атаңыз Имақия

Х ғ басында Шығыс Түркістандағы Жамлекес қаласын басып алған тайпа : Қимақтар

VІІ ғ басында Монголияның солт.батысын мекендеген түрік тайпасы: қимақ

Қимақтардың Алтайдың солтүстік аудандары мен Ертіс өңіріне көшкен уақытысы-7ғ ортасы

840ж Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейін эймур,байандур, татар, ланиқаз, ажлар, имек, қыпшақ тайпалары енді-Қимақ бірлестігіне

Қимақ қағанатында саяси өмірінде беделі күшті болған тап: әскери қызметкерлер

Орта ғасырда Қазақстанның солтүстік-шығыс,орталық аймағын алып жатқан қағанат:Қимақ

Қимақтар жайлы XI ғасырда қай парсы тарихшысы жазды Гардизи

«Шаруалар өз мырзаларының малын бақты, қысқа арнап олар(қимақтар) әрқайсысы шама-шарқына қарай қой, жылқы , сиыр етін сүрлеп алады»-деп жазған- Гардизи

9ғ Қимақтар қай тайпаның жерінің 1 бөлігін басып алды Тоғыз-ғұздардың

Қимақтар Қазақстанның қай жерін мекендегенСолтүстік шығысында, Орталық Қазақстан

Қимақ қағанатының билеушісі- Қаған

Қимақ қағанынан екі саты төмен атақ- Ябғу

Қимақтарда жеке тайпа көсемдері- Шад-түтік

Қимақ шонжарларына берілген лауазымдар-«Ұлы қаған», «кіші қаған», «Ябғу-шад»

Қимақтарда тайпа көсемдерін білдіретін атау-Имек байғу,Қимақ байғу

Қимақтарда билік- Мұрагерлікпен берілген.

Қимақтарда ябғу мен шад түтіктерді тағайындаған -Қаған

Қимақ қағанатында іс басқарушылар саны- 11

М.Қашғаридың дерегінде отырықшы кедейлер атауы- жатақтар

Қимақтардың басқа елдермен саудасында қандай зат ең басты роль атқардыБағалы аң терілері

Қимақтардың екінші астанасы Карантия орналасқан көлдің жағасы - Алакөл

Қимақтардың жеті тайпадан тұратындығын, олардың ең атақтылары қимақтар мен қыпшақтар екені туралы жазған- Гардези

Х ғасырда Қимақтарда тараған дін Ислам

Ислам дінін қабылдаған Қимақ қағаны- Жанақ ибн-Хакан әл-Қимақи

766-840ж.ж. қимақтар қоныс танған аймақ- Б.Алтай, Тарбағатай, Алакөл ойпаты.

«Моңғол жерінің солтүстігінде өмір кешкен қимақтардың ішінде қыпшақтар да болған»-деп жазған- Сыма Цянь

Жазба деректерде қамыстан қалам жасайтындар- Қимақтар

Қимақтарда 16 қала болғанын, оның 12-і Ертіс өзенінің бойында орналасқанын жазған- әл-Идриси

Әйелдерге арналған сәндік зергерлік бұйымдармен өзге тайпалардан ерекшеленгендер- Қимақтар

Х ғасырдың 2-ші жартысында қимақтардың жеріне шабуыл жасаған мемлекет Қарахан

Деректерге қарағанда Қарахандар қимақтарға шабуыл жасап жеткен-Ертіс өзені бойына

Зираттардан табылған қола айналардағы жазуларға қарағанда 9-10ғ қимақтар-Көне түрк жазуымен жазған

Қимақтардың ыдырауы басты себебі-1)Қыпшақтардың билік үшін таласуы2)Сыртқы қайшылық

Қимақтарда жеткілікті дамыған кәсіп түрі- көзешілік

Қарахан мемлекеті

Қарахан әулетінің негізін салушы кім? Сотук Богра хан(915-955)

Қарахан мемлекеті қашан батыс хандығы (орталығы алғаш Үзкент, кейін Самарқант) және шығыс хандығы (орталығы алғаш Баласағұн кейін Қашқар) болып екі топқа бөлінді?-1040ж.

Қарахандар мемлекетінің аумағы- Ш.Түркістанның бір бөлігі, Жетісу

Қарахан ханының мемлекеттік саяси-әкімшілік іс жүргізетін орны- Орда

Қарахан ханының мемлекеттік саяси-әкімшілік іс жүргізетін орны Ордада тұрғандар- Сарай қызметкерлері.

Батыс Қарахан мемлекетін Хорезм шахы Мұхамед құлатқан жыл - 1212ж

Шығыс Қарахан мемлекетін құлатқан- Найман ханы Күшлік

Қарахан мемлекеті өмір сүрді-3ғ жуық

Қарахан мемлекетіндегі даңқы шыққан ақын - А.Игунеки

Қарахан мемлекетінің басшысы: Хан

Қарахандарды билік иелеріне жататын ханның ұрпақтары- тегін, ілік хан, бек, нөкер.

Қарахандарда хан кеңесшісі қызметін атқарғандар- Уәзірлер

М.Қашғаридың жазуына қарағанда «көл- еркін» сөзінің мағынасы- көл-көсір, ұшан теңіз, ақыл-ой

Қарахан мемлекетінің негізін Сатұқ Боғра хан қалаған жыл - 942ж

Қарахандар әулеті қай тайпаның өкілдерінен болды? Яғма

Қарахандар мемлкетінің халқының құрамы- яғма, жікіл, қарлұқ, оғыз, қаңлы, үйсін.

Яғма тайпасының тотемі- Бура(боғра)

Жікіл тайпасының тотемі- Арыстан(арслан)

Қарахан мемлекетінің құрылуында басты роль атқарған тайпа- Қарлұқ

Қарахан мемлекетінде билік- мұрагерлік жолмен берілді

955ж билікті қолына алды-Мұса хан

960ж. Исламды мемлкеттік дін деп жариялаған Қарахандар ханы- Мұса хан

Мұса хан тақ мұрагері-Әли Арслан

Хғ. Екінші жартысында Саманилер астанасы Бұхараны, Самарқанды басып алған қархан ханы- Хасан Боғра хан

Қошқарбасы деген жерде қазаға ұшыраған Қарахан ханы- Хасан Боғра хан

992ж. Хотанды басып алған Қарахан ханы- Жүсіп хан.

996ж. Мәуреннахрға шабуылдаған, 999ж. Бұхараны басып алып, Мәуреннахрды толық бағындырған- Насыр ибн Әли

Мәуреннахрды біржолата бағындырған Қарахан ханы- Насыр ибн Әли

Қарахандар жаулап алған елдердің бірі Мәуреннахр

Хорезм шахы Мұхаммед опасыздығы үшін қатаң жазалаған Қарахан ханы-Оспан

Қарахандар тұсында пайда болған ихта термині не мағына береді? Салық жинау құқығы

Қарахандарда салық жинаушының лауазымы қандай? Ихтадар

Қарахандарда дінбасыларға берілген жерлер-Вакфтық жерлер

Қарахандарда салық алынбады- Вакфтық жерлерден

Коммендация деп аталған қанау түрі тән -Қарахандарға

Қарахандарды 1089 ж. басып алды: - Селжұқ сұлтаны Мәлік шах

Қарақытайлардың Қарахан мен Селжұқтарды жеңген Катуан шайқасы қай жылы болды- 1141ж.

Қарахандардың жылқы малына ерекше көңіл бөлетінін айтқан ғұлама - Ж.Баласағұн

Қарахандықтар мемлекетінің Батыс бөлігіндегі хандықтың астанасы Самарқант

Қарахандықтардың мал шаруашылығында жетекші орынды не алды?Жылқы шаруашылығы

Қарахандықтардың сәулет өнері ескерткіштерінің бірі Қарахан кесенесі

Қарахандықтардың шекарасы шығыста шектесті: Ұйғырлармен

Қараханидтер дәуірінің жаңа қалыптаса бастаған әдебиетінің өкілдерінің бірі, көрнекті ақыны - Жүсіп Баласағұн

«Соғдылар мен түріктердің әдет-ғұрпы, тілі, киім кию салты бір-біріне өте ұқсас»-деп жазған- М.Қашғари

Қараханидтермен қарлұқтар тұсындағы ең бай қала? Тараз

Қараханидтік сәулет өнерініңескерткішіне не жатады Қарахан мавзолейі, Бабаджа қатын, Айша бибі.

Қарахан сәулет өнерінің өзіне тән ерекшелігі- Шығыс моншаларының пайда болуы.

Х ғасырдың 2-ші жартысында қимақтардың жеріне шабуыл жасаған мемлекет Қарахан

Будда ғимараттарының орны табылған жер Ақбешім,Суяб

Самани әудетінің астанасы болған Бұхара мен Самарқанның қалаларын басып алған Қарахан билеушісі: Хасан Боғрахан

Қарахан сәулет өнерінің өзіне тән бір ерекшелігі:қалаларда Шығыс моншасы салынуы

Қарақытай-ң өзінің ішкі басқару жүйесіне араласпауын пайдаланған Қарахандықтар төл ақша шығарды: Самарқант пен Үзкентте

Әлсіз адам өз үлесіндегі жерді күштіге беріп, күшті адамның қамқорлығына алатын Қарахандардағы қанаудың бір түрі-Коммендация

Сатұқ Боғрахан туысы Оғұлшақты кімнің қолдауымен жеңді-Саманилер

Сатұқ Боғрахан туысы Оғұлшақты жеңіп бағындырған қалалары-Тараз Қашқар

Қарлұқ мемлекетінің ыдырауына байланысты батыста Жетісудан Испиджапқа және Шығыста Қашқарға дейінгі аумақ қараған мемлекет-Қарахан

Қарахандарда шаруалардың үлеске алған жерлерін алым-салық жинастырып отырған. Араб парсы деректерінде ондай үлескерлерді-Музари,барзигар деп атаған.

Қарахандарда Мұса хан тұсындағы астанасы-Қашқар

Баласағұн қаласында билік жүргізген Сатұқ Боғра ханның екінші ұлы-Сүлеймен ілік

Қарахандарда ихта яғни жер иелену арабша қалай аталған-Муқта

Х ғасырдың соңында Қарахандардың бүкіл Сырдария бойына билігін мойындаған-Газнеуилер

ХІ ғасырдың 40 жылдары Әли тегінің балаларына қарсы күресте жеңіп шығып таққа отырған-Тамғаш Бура хан(Ибрахим ибн Насыр)

Қарахандардың отырықшы халық егін бау-бақшамен айналысқан қыстақ кенттер орналасқан қалалар-Тараз,Талхир,Баласағұн

Самани әулеті Қарахандарға қарсы тұру үшін кімдерден көмек сұрайды? Вассалы газнеуилерден

Сатұқ Боғра ханға ешбір қарсылықсыз берілген қала-Испиджаб

Қарақытайлар

Қарахан ханы шығыстағы шекарасын қорғауды тапсырады-Қарақытайларға

Қарақытай мемлекетін құрған орталық-азиялық тайпа Қидандар

Қарақытай мемлекетінің негізін қалаған- Елюй Даши

Елюй Даши Қарахандардың әлсірегенін пайдаланып өз әскерлерін Жетісудың орталық аудандарына кіргізеді-1125ж

Елюй Даши шекаралық қызметтен босаттырды-өз адамдарын

Елюй Дашы 1143 жылы қаза болған соң билікті қолына алған Әйелі Табуян

Табуянның 7 жылдық билігінен кейін таққа-Баласы Иле отырады

1155ж Иле қайтыс болған соң таққа отырады - Елюй Дашидың қызы Бұсұған

Қарақытайларда мұрагерліктің өзіндік ерекшелігі- Әйелдер мұрагер бола алған

Қытай деректерінде қидандардың мекен еткен жері- Ортал Азия, Солт Қытай, Уссури, Маньчжурия

1208жылы Қарақытайларды Шығыста жеңген Наймандар

1137 ж. Ходжент жанында Қарахан әскерлеріне ойсырата соққы берген мемлекет: Қарақытай

Араб, парсы деректерінде қидандардың тілі-Түрік Тілдес

Жазба деректерге қарағанда Қарақытайларда әр үйден алынатын салық мөлшері- 1 динар

Араб тарихшыларының жазуына қарағанда Қарақытайлар билік жүргізген аймақ-Түркістан мен Мәуреннахр

Ляо мемлекетінің өмір сүрген жылдары-924-1125ж.ж.

Қарақытайлар мемлекетінің орталығы- Ғұз ордасы

Қарақытайларда ірі қалалар әкімі Гурханға төлеген жер салығы- Харадж

Жетісу жеріне келіп қоныстанған қидандар саны- 40000

Қарақытайлар Қарахан мемлекетінің ел басқару жүйесін- Сол қалпында сақтады

Хғ. Мұсылман деректерінде батысқа жылжыған қидандардың атауы-Қарақытайлар

Қарақытайлардың Қарахан мемлекетінің Орталық Азиядағы жерлерін басып ала бастаған уақтысы- ХІІғ. 40ж.

Қарақытай мемлекеті билеушісінің титулы- Гурхан

Қарақытайлар мен Қарахандар арасында Ходжентте болған ұрыс мерзімі- 1137ж.

1141ж. Қарақытайлар мен Қарахандар арасында ұрыс болған жер-Қатуан

Қарақытайларға вассал болып, алым-салық төлеп отыруға мәжбүр болған ел- Қарахан

Қарақытайларға жылына 3000 алтын динар төлеп тұруға мәжбүр болған ел- Хорезм

Қарақытайлардың солтүстік шығыстағы көршілері- Наймандар

Хорезмде тақ үшін таласта Қарақытайлардың көмегімен ел билігін өз қолына алды- Текеш

1171-1172ж.ж. Қарақытайлардың Хорезмге қайта шабуылдауының себебі- Шахтың салық төлеуден бас тартуы

1198-1204ж.ж. Қарақытайлар соғыс жүргізді- Ауғанстандағы Гурид тайпаларымен

Қарақытай мемлекеті құлады- 1212ж.

Қарақытайлардың жерлері біржола осы елдің иелігіне өтті- Наймандар

Қарақытайлардың солтүстік шығыстан көршісі: Наймандар

Қарақытайлар шығысында Гансу жерінде өзіне тәуелді етті: Ұйғырларды

Қарақытайлардың бағынышты халыққа салықты күшейткен кезі-12ғ 2-жарт

Қарақытайларға тәуелді болған оңтүстігіндегі жерлер-Хотан мен Балх

1210ж Қарақытайларға қарсы шыққан –Хорезм шахы

924-1125ж өмір сүрген Ляо мемлекетінің территориясы-Алтайдан-Тынық мұхитқа дейін

Найман, Керей,Жалайырлар

Найман, керей жалайырлардың негізгі мекендеген жерлері-Монғолияның орта және Батыс аудандары

Найман мемлекетінің астанасы Балықты қай өзеннің бойында орналасқан Орхон

Керейіт мемлекетінің орталығы Битөбе

Найман, керей, жалайырлардың Қазақстанға қоныстана бастаған мерзімі- Хғ.

Керейттердің қазақтың ертедегі атақты тайпалардың бірі екендігін жазған-Рашид ад дин

Керейттерде малдың басты түрі Жылқы

Найман мен Керейлердің мемлекеттік билік жүйесінде жақсы дамыған Іс-қағаздарын жүргізу

Монғолша «найман» дегеніміз- 8

Найман мемлекетінің аты шыға бастаған кезі-ХІІғ.екінші жартысы

Наймандарда егін шаруашылығы дамып, отырықшы қалалық өмір салты орын алған кез-Наркеш Дайын тұсында

Халықты күнкөріс тіршілікке баулып, бейбіт өмір салтына тартқан, сондықтан Білге хан деген атаққа ие болған- Инанч Білге хан

Осы хан тұсында Наймандар Қарақытай үстемдігінен құтылды- Инанч Білге

Найман билеушісі Күшліктің кімдерді қудалауы Жетісу тұрғындарының ашу ызасын туғызды? Мұсылмандарды

Найман ханы Күшліктің Жетісу мұсылмандарына озбырлығы тоқтады-Монғолдардың келуімен

Найман конфедерациясына қанша тайпа кірді? 8

Найман мемлекеті X-XII ғғ. қай жерде орналасқан? Хангайдан Тарбағатайға дейін

Шыңғысханға қарсы қырғыз, меркіт, найман одағы қалыптасқан құрылтай болған жыл- 1201ж.

Қырғыз, меркіт, найман одақтас қолы Шыңғысханнан ойсырай жеңіліске ұшыраған жері – Соғақ суаты(1201ж.)

Шыңғысханның Наймандарды біржола жеңген уақыты- 1204ж.

Найман мен Керейлердің мемлекеттік билік жүйесінде жақсы дамыған - Іс-қағаздарын жүргізу

Керейттердің тайпа аты осы өзенге байланысты- Керулен(Керлин)

Керейттердің жазуы- Көне түрік жазуы

ХІғ. екінші жартысында Керейт хандығының құрамындағы аймақ саны- 8

Керейт мемлекетінің шарықтау шегі- Х-ХІІғ.ғ.(Маркус пен Құршақұз тұсында)

«Егер олар бір-біріне жақын тұрса тебіседі, алыс тұрса кісінеседі»-деп айтқан Керей ханы- Құршақұз

Керей мемлекетінің екі бөлікке бөлінген уақыты-ХІІғ. аяғы

ХІІғ. аяғында Керейттердің территориясы- Долы өзенінен Қазақ тауына дейінгі аралық

Шыңғысханның Керейттерді жаулап алған уақыты- 1202ж.

ХІғ.аяғы-ХІІғ. басында керейттер мен монғол хандықтары жақсы қатынаста болғаны туралы дерек- Монғолдың құпия шежіресі

«Монғол жеріндегі ІХ-ХІІІғ.ғ. өмір сүрген керейлер-күшті дамыған ел. Олар тек Шыңғысхан әскерінен әлсіреді. Олар көне түрік жазуын пайдаланған»-деп жазған-Рашид ад-Дин

Шыңығсханның Жалайыр тайпасынан шыққан ең жақын адамы, әрі ақын, әрі батыр- Мұқылай

Шыңғыс хан «күй үн чінсан тәйжі» атағын алған Шыңғысханның сол қанатының түменін басқарған - Мұқылай

Шежірелерде Шыңғысханның бірде аңдасы, бірде досы ретінде сипатталған- Жамұқа

Шыңғыс хан Жамұқаны жеңу үшін одақтасты-Керейт ханы Торымен

1201ж. аргун өзені бойында өзін гурхан деп жариялаған- Жамұқа

Тарихшы Әбілғазыханның «Түрік шежіресінде» жалайырлар- Шыңғысханның тұтқындары

Қазақ халқының құрамына кірген жалайырлар орналасқан аймақ- Жетісу

Жалайырларда басқару жүйесі- Хандық билік

Жалайырларда басқару жүргізілді- Ұлыстық жүйемен

Жалайырлар туралы мәлімет кездеспейді-Парсы,араб

Жалайырлар туралы мәлімет кездеседі-Моңғолдың құпия шежіресінде

Жалайырларда хан билігінің ең басты басқару орталығы- Орда

Жалайырларда ұлыстардың ішкі істерін жүргізушілер- шербилер

Жалайырлардың көршілес тайпалары- меркіт, таңғұт, монғол.

Жалайырларда малдың басты түрі- Жылқы мен қой

Шыңғыс ханның заманында Сартақ ноян туралы дерек айтады-Қ.Жалайри

1211-1213жж Жетісудағы билік қай найман билеушісінің қолына өтті – Күшілік

8 ғасыр жазба деректерде Орхон өзені мен Алтай тауының аралығында өмір сүрген: Наймандар

Шыңғыс хан мен Керей ханы Ванханнан жеңілген Найман ханы Бұйрық қашып тыылды: Енисей қырғыздарына

Созақ суатында құрылтайды ұйымдастырушы найман ханы: Бұйрық хан

Жазба деректерде Аргун, Селенгі, Керулен Орхон өзенінің бойында тұрған: Керейіттер

Керейіттің батыс жағында көршілері: Ұйғырлар болды

Монғол мемлекеті құрылғанда олардың хатшылары: Керейіттерден

Монғол тарихшысының жазуы бойынша Улан-Батор қаласының орналасқан жері: Керейіт ханы Торы жайлауы болған

Торы ханның жайлауы –Талан,Дабан,Науыр

Торы ханның қыстауы-Өткел өзені,Орман күрке,Төле, Қамысты,Құланды,Кеңөткел

Керейт мемлекетінің орталығы Битөбе орналасқан жер: Улан-Батор қаласының маңы, Хан Тәңірі тауының шығысы

Құршақұз тұсында Керейіт хандығы бөлінді: Оң, сол, орта бөліктерге

Құршақұз хан билігінің алғашқы кезеңінде жеңіліп тұтқынға түседі: татарларға

Құршақұз өлгеннен кейін таққа отырған баласы: Торы

Жалайыр-да әскери басқару жүйесі бөлінді: ондық, жүздік ,мыңдық

Жалайыр-да Түменбасылар мен мыңбасыларды сайлаған: -хан

Алтайдың Қара Ертісіндегі Орүнгу маңын мекендеген найман ханы-Бұйрық хан

Далалық өлкеде билік еткен найман ханы-Даян

Ван ханға қарсы Көксу Сәуірік бастаған әскерін аттандарды-Даян хан

Даян ханның ұлы Күшлік Шынғыс ханнан қашып –Жетісуға келді

Жазба деректерде Орхон, Керулен, Селенгі, Аргун өзендері бойларында тұрған-Керейттер

11ғ 2-Жартысында Керей, жыркиы, қоңқай,соқай, тутау, Албат, тунхай, қыркун атты 8 аймақ кірген хандық-Керейт

Жазба деректерде мәлімет өте аз кездесетін Керейт ханы-Сарық хан

Торы ханның жастығын пайдаланып, билікке таласқан-өгей әкесі Ылжыйдой

Монғол дерек-де Хилок, Селенгі өзені б-да Орхон өзені жоғарғы ағысы,Қарақорым таулы қыраттарында өмір сүрген тайпа-Жалайыр

Бұйрық ханның (қырғыз,меркіт, найман одағы Шыңғыс хан мен Ван ханнан жеңіліске ұшыраған жер? Соғақ суаты 1201ж

Даян Ван ханға қарсы аттандырды? Көксу сәуірікті

XI ғ II жартысында Керей хандығының құрамына кірген 8 аймақ? Керей,жиркиы, қоңқай, сақай, тутай, албат, тунхай,қыркун

Татарларды жеңіп, Құршақұз бен баласын тұтқындап босатқан-күйеу баласы Сарық

Торының жастығын пайдаланып, билікті өз қолына алғызғысы келген- өгей әкесі Елжыидой

Қыпшақтар

Қыпшақтардың этникалық құрамы қалыптаса бастаған уақыт- VII-VIIIғ.ғ.

Қыпшақтардың этникалық құрамындағы бөлік саны- 2 (Батыс бірлестік және шығыс бірлестік)

Қыпшақтардың батыс бірлестігіндегі тайпа саны-11

Қыпшақтардың шығыс бірлестігіндегі тайпа саны- 16

Қыпшақ тайпаларының ішіндегі ең беделдісі-Бөрілер

Дешті Қыпшақтағы Қыпшақ халқының қалыптасуына зардабын тигізген- Монғол шапқыншылығы

Қыпшақ билеушілері осы тайпа өкілдері болды- Елбөрі

Қыпшақтардың тарихи қалыптасқан көшу бағыттары туралы дерек береді-Араб деректері

Қыпшақтарда хандық биліктің орталығы- Орда

Қыпшақтарда хандық бюиліктің орталығы Ордада тұрды-Хандық өкіметті билеушілер

Қыпшақтарда әскери басқару жүйесі қалай бөлінді- Оң қанат, сол қанат

Қыпшақтарда оң қанаттың Ордасы-Сарайшық(Жайық бойында)

Қыпшақтарда сол қанаттың Ордасы- Сығанақ(Сырдария бойында)

ХІІІғ. Қыпшақтар Арал маңында билік жүргізген тайпалары- Қаңлы, қарлұқ, жікіл

XІ ғасырда оғыздар қай тайпаның соққысынан кейін талқандалды Қыпшақтардың

XІ ғасырда қыпшақ хандығының қолына толығымен көшкен қағанат жері-Оғыз

ХІғ. Қыпшақтар иелігіне өтпеген жер-Жетісу

Орыс деректерінде Қыпшақтардың атауы- Половшылар(далалықтар)

ХІІ ғасырда Қыпшақтар Арал маңына билік жүргізгенде олардың құрамына енген тайпалар: Қарлұқ, қаңлы, жікіл

ХІ ғасырдан бастап Қазақстанның барлық жеріне иөлік еткен қыпшақтарға қарамады: Жетісу жері

Қыпшақтарды шаруашылықтың қосымша түрі: аң аулау

Еврей саяхатшысының жазуына қарағанда қыпшақтар аңды: садақпен аулаған

Дунай бойына жетіп жайғасқан қыпшақтарды венгрлер қалай атады-«Кундар» немесе «Кумандар»

Хорезм шахы Атсыздың Қыпшақтарды жеңген жылы-1133ж.

Хорезм шахы Текештің Отырар билеушісі Алып Деректің әскерін өз жағына шығарып, басып алған қаласы- Сығанақ

XІғ.ортасында қыпшақтар қай өзеннен батысқа қарай жылжыды Еділ

ХІІІғ. басында Сыр бойындағы қалалар үшін талас жүрді- Хорезм мен Қыпшақ хандығы арасында

Қыпшақтарң жер жағдайы мал өсіруге өте қолайлы. Малдың көптігі соншалық, ондай мал ешбір елде жоқ – деп жазған- Ибн Баттута

Қыпшақтардың арба үстіне тігілген үйлерін 10 немесе 22 өгіз тартады – деп жазған- П.Карпини, Г.Рубрук

Қыпшақтардың сиыр малын да өсіретіндігін жазған- Ибн Баттута

Қыпшақтарда өсірілген мал түрі- Төрт түлік мал

Қыпшақтарда байлықтың өлшемі- Жылқы саны

Ауған, Иран, Египет, Үнді жерлерінде Қыпшақ жылқыларының бағасы- 100-500 динар

Қыпшақтар тары мен күріш өсірген – деп жазған- Петахья

Қыпшақтар бидай, арпа, тары өсіреді, тамақтарының негізгі түрі тарыдан жасалады- деп жазған- Әл-Омари

“Қыпшақтар даласы” (Дешті Қыпшақ) атанған аймақ: Алтайдан Еділге дейін

“Қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен”-дегенді айтқан саяхатшы Плано Карпини

М.Қашғаридың дерегінде қыпшақтарда құл атауы- Яланкуг

1195ж Сығанақты басқарып отырған қыпшақ ханы-Қадыр Буке

1195ж Сығанақты басқарып отырған қыпшақ ханы Қадыр Буке ханға қарсы жорыққа аттанған-Хорезм шахы Текеш

Хорезм мен Қыпшақ хандығының арасындағы бәсеке –Монғолдар 2 елді де жаулап алғаннан кейін біржола тынды

Елбөрілер –қыпшақтардың хандар әулетінің тайпасы деп атаған-Жүзжани

11ғ-да шығыста Алтай мен Ертістен басталып, батысында Еділ, Оралға дейін, солтүстігінде Құланды даласынан оңтүстікте Балхаш пен Жоңғар Алатауына дейінгі кең байтақ аймақты алып жатқан мемлекет-Қыпшақ хандығы

Қыпшақтардың қыстауы-Маңғыстау, Үстірт

Жайлауы-Жем, Сағыз, Ойыл, Қобда,Жайық

Қыпшақтардың елбөрілі, тоқсоба, иетиоба, дурут тайпалары кірген бірлестік-Батыс

Қыпшақтарда 8 тайпа негізгі, 8 тайпасы ұсақ бөлімдер деп саналған бірлестік-Шығыс

Қыпшақтарда «тоқсоба», «дурут», «иетоба» сөзінің мағынасы-9 тайпа, 4 тайпа, 7 тайпа

Қыпшақ бірлестігіне кірген түрік тілдес тайпа-Қимақ, оғыз, құман, башқұрт

Қыпшақтар Арал маңына билік жүргізген кезде олардың құрамында-қаңлы, қарлұқ, жікіл

Феодал шонжарларының баю жолындағы біршама табысы тұтқындарды Орта Азияның базарына сатудан түскен ел-Қыпшақ

Қыпшақ ханы Қадыр Буке мен Алып Деректің арасындағы билік үшін таласты пайдаланған-Хорезм шахы Текеш пен II Мұхаммед

Шыңғыс ханның керуенің тұтқындап қырғынға ұшыратқан-Ғайр хан

Отырар қорғанысын ұйымдастырған-Ғайр хан

Қыпшақ хандығының әлуметтік –эканомикалық тегі қандай болды? Таптық

Қыпшақтар Қ-ның оңтүстігіндегі қалаларға шығу үшін кімдермен соғысты? Оғыздармен

Монғол шапқыншылығы

Жошы кесенелері қай ғасырдың сәулет өнерінің ескерткіші XIV-XVғ.

Шыңғысхан әскери феодалдық Моңғол мемлекетін құрды: ХІІІ ғасырдың басында.

Шыңғыс хан тұсындағы Моңғол империясының астанасы: Қарақорым.

Шыңғыс хан Жетісудағы түркі халқын өзіне тарту үшін: Діни қысым жасамау ұранын басшылыққа алды.

Шыңғысхан құрған монғол мемлекетінің басты заңы:Жасақ.

Шыңғыс ханның басты заңы «Жасақ» неше бөлімнен тұрды-2

1-бөлім; Шыңғысханның нақыл сөздері

2-бөлім: Әскери азаматтық заңдар

«Жасақ» бойынша өкімет билігінің жоғарғы органы- Құрылтай

Монғолдарда «Құрылтай» шақырылды- Жылына бір рет, жаз айында

Монғолдарда әскери істер, соғыс жоспары, империяның басқа да ішкі мәселелері қаралды-Құрылтайда

ХІІІғ. басы Монғолдармен іргелес жатқан хандықтар- Найман, Керей, Жалайыр

Шыңғысты тәрбиелеуде көп еңбек сіңірген Керей ханы- Торы

1155ж (1162) Кендітау аймағындағы Онон өзенінің жағасындағы Болдоң жерінде туған- Шыңғыс хан(Темүжін)

Темүжіннің 9 жасында- Әкесі Есугейді татарлар өлтірді

Темүжінді «Монғолдарды жеңіске жеткізетін Жеңісхан» деп атаған- Керей ханы Торы

Монғол хандығы құрылды:1206 жылы.

1206ж. Онон мен Керулен өзенінің жағасында өткізілген құрылтайда хан болып сайланды-Темүжін(Шыңғыс хан)

Шыңғыс хан Монғол империясын қанша әкімшілік иелікке бөлді- 95 түмен

Әскери басқару жағынан Монғолия аумағы мен халқы бөлінді- 3 әскери әкімшілік аймаққа