Сарматтар

Көне дәуір авторларының еңбектерінде "сармат" атауының кездесетін мерзімі- б.з.б. ІІІ ғасыр

Геродоттың айтуынша Сарматтар көрші тұрған Аргиппейлермен

Геродоттың айтуынша Сарматтар аргиппейлермен көрші тұрған, олардан әрі қарай тауларда тұрған -Аримаспы

Аримаспы атауы шыққан – Алтайда алтын мен мыстың мол болуына байланысты

Сарматтар «савромат» деген атпен белгілі болған кезі-Б.з.б 8 ғ

Савроматтар б.з.б 2 ғ Батыс Қазақстанды жаулап алғаннан соң – Қара теңіздің солтүстік аймақтарына жетті

Елімізде сарматтар қоныстанған аймақ Батыс Қазақстан

Сармат тайпаларының өмір сүру мерзімі б.з.б. УІІІ ғ.-б.з. У ғ.

Ғалымдар сармат тайпаларының халқының санының ғасырлар бойы күрт кемуін байланыстырады-Қуаңшылықпен

Арал-Каспий аралығы, одан оңтүстікке қарай өмір сүрген сармат тайпасы Дах

Арал-Каспий аралығын б.з.б 1 мыңжылдықтың орта шенінде мекендеген тайпалар туралы дерек беретін парсы патшасы-Ксеркс

Арал-Каспий аралығын б.з.б 1 мыңжылдықтың орта шенінде мекендеген тайпалар туралы дерек береді-Геродот

Каспий жағалауында өмір сүрген сармат тайпасы Гиркани(каспилер)

Сармат дәуіріндегі Каспий теңізінің атауы Гиркан

Батыс Қазақстан аймағында кездесетін ескерткіштер Сарматтардікі

Савроматтар жөнінде жазып кеткен Рим тарихшысы Диодор,Үлкен Плиний,Полибий

Савромат- сармат тайпалары қай өңір мәдениеттерін байланыстырды-Орталық Азия мен Қара теңіз

Б.з.б.248-247 жылдары Парфияны басып алған сармат тайпасы Дай

Аршакиддер әулеті билігінің негізін салған сармат тайпасы Дайлар(апарн тайпасы)

Зерттеушілердің пікіріне қарағанда дай-массагеттер-отқа табынған

Үстіртте зерттелген сармат ескерткіштері Бәйте, Терең

Сарматтардың әскери-демократия заманында қауымның ішкі, сыртқы мәселелерін шешетін Әскер басылары

Сарматтардың қоғамдық басқару құрылымы Әскери демократия

Сарматтарда шыныдан жасалған ыдыстарды Шығыс елдерден алғызды

Сарматтардың торсық, саба сияқты ыдыстары жасалынған материал Тері

Сарматтарда көп өсірілген мал түрі Жылқы, қой

Сарматтар өміріндегі қосымша кәсіп Аңшылық

Сарматтардың Бесоба қорымына жерленген Абыз әйелдер

Сарматтардың абыз әйелдер жерленген қорымы Бесоба

Бесобада мәйіттердің басы қаратылды-Оңт-батысқа

Тістері ақсиған қасқыр бейнесі бар үш аяқты құрбандық тақта табылған сармат қорымы-Бесоба

Савромат ескерткіштерінің зерттелген қорымы Сынтас

Үш савромат жауынгері жерленген қорым Сынтас

Савроматтардың Сынтас ескерткіштерінен табылған Таутеке бастары бейнеленген сүйек қасықтар,қасқыр мүсіні

Соңғы сармат кезеңінің Атырау облысы Жылыой ауданынан табылған ескерткіші Аралтөбе

Атырау жеріндегі сарматтардың Аралтөбе ескерткіші табылған аудан Жылыой

Көсемнің қару-жарағы, абыз асатаяғы табылған сармат ескерткіші Аралтөбе

Сарматтар өмірінде әлеуметтік теңсіздік болғандығын дәлелдейтін Археологиялық ескерткіштер

Сарматтардың өздері жасамай, шығыс елдерінен алғызған заттары Шыны ыдыстар

Савромат обаларының ішкі құрылымы көбінесеАғаштан жасалған

Ежелгі Қазақстан даласының батысында өмір сүрген тайпа - Сарматтар

Сарматтар қабірдің үстіне топырақтан не үйетін – оба

Сарматтарда әскери демократия заманында қауымның ішкі,сыртқы мәселелерін шешетін-Әскербасшылар мен қолбасшылар

Әйелдердің қоғамдағы ролі басқа көшпелі тайпаларға қарағанда жоғары болды-Сарматтарда

Сарматтар байланыс орнатқан мемлекет-Босфор

Сарматтар жаулаушылық жорықтар жасаған елдері-Алдыңғы Азия, Солтүстік Кавказ, Парфия

Сарматтар тілі скиф тіліне өте жақын, ерлер мен әйелдер тең саналған, дах-массагеттермен, исседондармен туыстас келген-Геродот деректері

Сарматтарда әскери демократиялық қоғамында демократия –Тек ерлер үшін(әскери жасаққа жарамды ерлер үшін)

Сарматтардың Батыс Қазақстан жеріндегі ерте темір дәуіріндегі ескерткіштері жақын орналасқан өзендер-Жайық, Жем, Елек

Ерте темір дәуірінде Маңғыстау түбегін мекендеген дайлар байланыстырылады-Адайлармен

Сарматтарда аруақтарға арнап ас беру, мінажат жасау үшін салынған ғибадатғаналар кездеседі-Бәйте, Тереңде

Некеге байланысты жауын өлтірмей тұрып бірде бір қыз тұрмысқа шықпайды деген қағида тән-Сарматтарға

Тұрқы қысқа, жыл бойы жайылып тебіндеуге үйренген жылқы мен жорыққа мінетін қазанаттар өсірген-Сарматтар