ХіХғасырдың іі жартысында Қазақстандағы мұсылмандардың ағарту жүйесінің ахуалы

Мұсылман мектептерінің алдағы дамуы туралы «Ереже» бекітілді: 1870 жылы

Медресені бітіргендер өз білімдерін жалғастырған діни оқу орындары орналасқан қалалар Бұхара мен Ташкент

1870 жылы мұсылман мектептері туралы «Ереже» бойынша медресеге қабылданушының жасы 16 жасқа дейін

1870 жылғы мұсылман мектептері туралы «Ереже» бойынша оқу жылы осы айлар аралығында болды: мамыр-тамыз

1870 жылғы мұсылман мектептері туралы «Ереже» бойынша жаңа ашылған мектеп немесе медресе міндетті болды- орыс мұғалімін алуға

1870жылғы 26-наурыздағы «Ережеге» сәйкес «мұсылмандар көп тұратын барлық орыс қалаларында бекітілді»- Орыс сыныптары

ХІХғасырдың ІІ жартысында Семей облыстық халықтық училищесі инспекторының мойындауынша көшпелі халықты орыстандыруды жүргізуге тура келген- «біртіндеп және өте абайлап»

Петропавлдағы мұсылмандар кітапханасы осы жылға дейін жұмыс істеді 1910 жылға

1910 жылға дейін жұмыс істеген Петропавл мұсылмандар кітапханасының жабылу себебі- тек мұсылмандар мүддесін көздейді деген жала

ХІХғасырда оқу үйлерінің жетіспеуінен көптеген медреселерде, әсіресе далалық облыстарда бала саны- 70 шәкірттен аспайтын

1901жылы 21-ақпанда дала губернаторына жазған хатында «Медресе жанында тұратын оқушылар магометандық фанатизм ықпалына түсіп, осы жатақханаға уақытша тоқтаған жүргіншілердің арасында біршама уақыттарын өткізіп жүр» деп жазды- статс кеңесші Злобин

1917жылы 10-қаңтарда Мырзақұл Қойайдаров, Төлепберген Үркімбаев, Ғалия Ибрагимова, Жұма Жазықбаев құрған ағартушы қоғам- «Джамагияти Магариф»

Түркістан генерал-губернаторы Розенбахтың мәліметі бойынша 1888 жылы өлкедегі медресе саны 206

Түркістан өлкесінде 1896 жылғы мағлұмат бойынша барлық мұсылман мектептерінде есепте тұрған бала саны- 77711

1896 жылы Ресейдің әр түрлі оқу орындарында оқыған Торғай облысының қазақ студенттерінің саны 50 ге жуық

Петербург университетінің стипендиаты, Семейлік алғашқы қазақ заңгері Ж.Ақбаев

1897 жылғы халық санағы бойынша сауатты қазақтардың үлесі: 10 %

1897 жылғы халық санағы бойынша қазақтардың жалпы саны- 4 миллионнан 5 млн.-ға дейін

Семейде тұңғыш қоғамдық кітап ашылды - 1883ж.

1867 - 1868ж ережеге сәйкес мұсылман дін өкілдері қазақ ауылдарында мешіт жанындағы мектептер ашу үшін рұқсат алуы қажет болды - Уездік басқармадан

ХІХ ғ аяғында механикалық - техникалық училище жұмыс істеді - Омбыда

1883ж. Семейде ашылған кітапханадағы кітап қоры - 260 том

1883 жылы Семейдегі ашылған кітапханаға құнды басылымдарды жинауға ат салысты - А.Құнанбаев

19ғ аяғында ақысыз пайдаланатын қоғамдық кітапханалар ашылды - Орал, Торғай

19ғ. аяғында Торғай мен Орал облысындағы қазақ және басқа тілдерде білім беретін оқу орындары бағындырылды- Орынбор оқу округіне

19ғ. Аяғында Ақмола және Семей облыстанында оқу орындар бағындырды - Батыс Сібір округіне

19ғ аяғында өлкеде «Біртіндеп және өте абайлап» жүргізуге тура келді - орыстандыру саясаты

1870жылы Ресей империасындағы мұсылман мектептердің алдағы даму туралы мәселе бекітілген ереже - Бөтен христиандар мен татар магометандар туралы ереже

Бөтен христиандар мен татар магометандар туралы ереже қабылданған жыл - 1870ж.

1870жылы мұсылман мектептерінің ережесіне сәйкес жаңа ашылған мектеп пен медресе жұмыс істей алмайды - егер орыс мұғалімін алмаса

19ғ. соңында медресеге енгізілген жаңа пәндер – метофизика,мұсылман заңдары және физика

19ғ. соңында патша үкіметі мектеп ұстаздардың құрамын қатаң бақылау себебі - пантюркизим мен панисламизм буындары деп қарауына байланысты

1870жылы мұсылман мектептердің алдағы даму туралы ережеге сәйкес медіреселерді оқу кестесі - 7.00-11.00, 13.00-16.00

«Шариғат - ұл иман» кітабының мағынасы - Мұсылмандықтың ережелері

«Әптиек» кітабының мағынасы - Құранның жетіден бір бөлігі