Мезолит

Тас құралдардың пайдалануға ыңғайлы қалыпқа түсе бастаған уақытысы-Мезолит

Адамдардың әр түрлі өсімдіктерді сұрыптауды үйренді-Мезолитте

Жабайы иттер қолға үйретілді-Мезолитте

Мезолиттің хронологиялық шеңбері б.з.д. 12-5 мың жылдықтар

Мезолит дәуірі шамамен созылды-7мың жылға

Мезолит заманының үлкен жаңалығы болып саналатын ұсақ жаңқа тастардан жасалған құралдар атауы Микролит

Микролит сөзінің мағынасы- Ұсақ тас

Мезолит заманының басты жаңалығының бірі Садақ пен жебенің жасалуы

Мезолит кезеңіндегі адамдардың негізгі кәсібінің бірі Аңшылық

Қазақстан аумағындағы белгілі мезолиттік тұрақтар саны 20-дан астам

Қабырғалары терең көмілген, көлемі 40-60 шаршы метр болаты мезолиттік баспана табылған өзен аңғары Есіл

Мезолиттік аңшылар мекендеген өзен жағалаулары- Ертіс, Есіл, Тобыл, Торғай, Жайық

Орта тас ғасырындағы балалар тобынан ересектер тобына өту ғұрпы Бағыштау (инициация)

Егіншіліктің пайда болу мерзімі 10 мың жыл бұрын

Алғашқы қауымдық егіншілікке алып келген жағдай Терімшіліктің дамуы

Алғашқы егіншілердің егін оратын қарапайым құрал атауы. Тас орақ

Ежелгі егіншілердің жер жырту құралы Тесе

Малды қолға үйрете бастау қалыптасқан кезең Мезолит

Алғашқы егіншілік қалыптаса бастаған дәуір Мезолит

Садақ оғын салып, белге байлап немесе иыққа асып алатын, теріден жасалған оқ сауыты – Қорамсақ

Бумеранг, қақпан мен тұзақтар п.б дәуір – Мезолит

Қайық пен балық аулау п.б дәуір – Мезолит

Доғал, домалақ ұшы бар жебе п.б – Мезолит

Мал шаруашылығы мен егіншіліктің алғашқы белгілері біліне бастаған дәуір – Мезолит

Евразияның қиыр шығысы мен Америка құрлығын адамдар игерген уақыт – Мезолит

Тас дәуірінің Қазақстанда ең аз зерттелген кезеңдерінің бірі – Мезолит

Жебелі садақ пен бумеранг дүниеге келген дәуір - Мезолит

Қазақстан жерінде қолайлы климат орнады- б.з.б. 8 мыңжылдықта

Үлкен табиғи климаттық өзгерістер орын алған уақыт- Палеолиттің соңы, мезолиттің басы

Мамонт, мүйізтұмсықтардың жойылған уақыты-Мезолит

Жер бетін басып қалған мұз еріп, қазіргіге ұқсас өсімдіктер мен жануарлар түрі қалыптаса бастады- Палеолиттің соңы, мезолиттің басы

Ғалымдар мезолит дәуірінің ерекшелігі ретінде айтады- Жануарларды қолға үйрету мен дәнді дақылдарды өсіру

Ерлер мен әйелдер арасында еңбек бөлінісі қалыптасқан уақыт- Мезолит

Рулар өсе келе тайпаларға біріккен уақыт- мезолит

Мезолитте рулық қауым бөлінді- 3(үшке-қариялар, ересектер, балалар)

Мезолит дәуірінде қауымның ішінде берекені сақтап, әдет-ғұрыптарды іске асырушы, ақылшы- Қариялар

Мезолит дәуірінде қауым жиналысына сайлауға қатыса алмағандар- Балалар

Мезолитте алғашқы егіншілер жерді қопсытты- Таяқ қазғышпен

Ұзындығы 1-2 см. ұсақ жаңқа тастардан жасалатын құралдар қалай аталды- Микролит

Алғашқы егіншілікте адамдар еккен-Жабайы өсімдіктерді

Ғалымдардың пікірінше егіншіліктің шығуы байланысты-Әйелдердің еңбегіне

Тоқыма станогы пайда болды-Мезолитте

Неолит

Жаңа тас ғасыры қамтитын кезең б.з.б. 5-3 мың жылдықтар

Неолит дәуірінің Шығыс Қазақстан жеріндегі тұрағы Усть-Нарым

Неолит дәуірінің Солтүстік Қазақстан жеріндегі тұрағы Пеньки

Қазақстан жерінде кездесетін неолит тұрақтарының ең көнесі б.з.д. 5 мың жылдыққа тән

Неолит дәуірінің Орталық Қазақстан жеріндегі тұрағы Зеленая Балка

Неолиттік саздан жасалған қыш ыдыс атауы Көзе

Адам баласының мата тоқып, киім тігуді үйреніп, ыдыстарға өрнек сала білген уақыты- Неолит

Тас дәуірінің ең дамыған кезеңі- Неолит

Шыбықтан шарбақ тоқуды меңгерген кезең- Неолит

Неолиттік 150-ге жуық тұрақ, көне кен шығару, жерлеу орындары табылған өңір Жезқазған өңірі

Неолит мекен жайлары неліктен уақытша болған- Аңшылар аңдардың соңынан жылыжып, көшіп отырған

Табиғи-климаттық ортаның бүгінгі күнге ұқсас қалыптасқан кезеңі Неолит

Неолитке тән найзаның тас ұштары екі жүзі де өңделген жебе ұштары табылған өңір- Арал

Қазақстан аумағынан табылған неолиттік тұрақтар саны 500-ден астам

Тас шапқылар, жалпақ пышақтар, жаңқадан жасалған қырғыштар көбірек кездескен Солтүстік Қазақстандағы неолит тұрағы- Пеньки

Сексеуіл тұрағынан табылған жануарлар сүйектерінің 80 пайызы тән- Қой мен сиыр

Неолиттік Сексеуіл тұрағы орналасқан аймақ Қызылорда облысы

Неолит дәуіріне тән шақпақ(кремний) тастан жасалған ұсақ құралдар табылған жер- Балқаштың Солтүстігі

Орталық Қазақстанда Қарағанды, Зеленая балка тұрақтарынан табылған зат- Үй малдарының сүйектері

Неолит дәуірінде өлген адамдардың басы қаратылған тұс- Солтүстік Батыс

Неолит дәуірінің ең үлкен жаңалығының бірі Қыш құмыра жасауды үйрену

"Қыш құмыралар заманы" деп аталатын дәуір Неолит

Тас дәуірінің соңғы кезеңі – Неолит

Неолитте ыдыс сыртындағы өрнекте пайдаланған стиль – Геометриялық

Адамдардың дән үккішті, келі, балта, қайланы ойлап тапқан кезеңі Неолитте

Адамдар тасты жылтырата тегістеді - Неолитте

Рулық қауым ыдыраған кезең- Неолит?

Ақсүйектердің пайда болған кезеңі- Неолит

Рулық қауым ыдырап, көршілер қауымы пайда болған кезең- Неолит?

Тас өңдеу биік деңгейге көтерілген кезең Неолит

Адамдардың кен кәсібі мен тоқымашылықпен айналыса бастаған уақыты-Неолит

Жезқазған өңірінен табылған Неолиттік тұрақтарда қабірдегі адамдардың басы қаратылды-Солтүстік-батысқа

Неолит дәуіріне тән құрамалы еңбек құралдар көптеп табылды-Шығыс Қазақстан

Кен кәсібі мен тоқымашылықпен адамдардың айналыса бастаған кезі-Неолит

Энеолит

Мыс-тас ғасыры (энеолит) дәуірі шамамен б.з.б. 3000-2800 мың жылдар

Адамзат баласының металдан жасалған құралдарды игере бастауы басталған дәуір - Энеолит

Ең бірінші қолданылған металл - мыс

Тас пен мыстан жасалған еңбек құралы қатар қолданылған кезең Энеолит

Адамның жасағаны, тапқаны бәрі қалай аталады- Еңбек өнімі

Энеолитте тесені алмастырды- Тас тісті ағаш соқа

энеолитте кейіннен тас тісті ағаш соқаны алмастырған құрал- Темір тісті соқа

Бұдан қанша жыл бұран адамдар мыс өңдеуді үйренді-7 мың жыл бұрын

Ежелгі адамдар мысты алу үшін қажетті қалыпты жасады- Саз балшықтан және жұмсақ тастан

Энеолит шеберлері әйелдердің әсем заттарын жасады- мыстан

Шаруашылықтағы ең алғашқы ірі қоғамдық еңбек бөлінісі Егіншілік пен мал шаруашылығы болып бөлінуі

Солтүстік Қазақстандағы энеолит кезеңінің ерекше ескерткіші Ботай

Солтүстік Қазақстан жеріндегі 158 тұрғын үй табылған энеолиттік тұрақ Ботай

Ботай тұрағы алып жатқан аумақ- 15 гектар

Жылқы сүйектері өте көп табылған энеолиттік тұрақ Ботай

Ботайлықтар қолға үйреткен жануар- Жылқы

неолиттік ескерткіштер табылған Маңғыстау жеріндегі елді мекен Шебір

Шебір тұрғындары ыдыстарды әшекейлеу үшін пайдаланған өрнек- Тарақ тісі

Шебір елдімекенінен табылған еңбек құралдары жасалған- Тас және қыштан

Теңіз моллюскаларының қабықтарын моншақ етіп таққандар- Шебір тұрғындары

Қоғамдық еңбек бөлінісі пайда болған дәуір Энеолит

Энеолит қоғамында ең ірі екі өзгеріс- Қоғамдық еңбек бөлінісі, аталық ру үстемдігі

Қоғамда алғашқы ірі еңбек бөлінісін туғызған жағдай шаруашылықтың егіншілік пен мал шаруашылығы болып бөлінуі.

Ботай тұрағының мерзімі-Б.з.б 3-2мыңжылдықтар

Ботай тұрағының тұрғындары үйлерінің қабырғаларын қаптаған-Жануарлардың терісімен

Шебір тұрғындарының негізгі кәсібі-Аң аулау

Ботай тұрағынан табылған сүйектерге жатады-Жылқы,бұлан,аю, елік, ит, қабан