Тақырып6. Биостатистикадағы салыстырмалы шамалар бағасы

Сапалық белгілерді талдау кезінде зерттеушіні солнемесе басқа белгілердің кездесушілігінің рсалыстырмалы жиілігі қызықтырады – яғни, барлық зерттелушілер арасындағы берілген белгілермен объектілер бөлігі. р салыстырмалы жиілігі келесідей анықталады:

(% пен мүмкін), мұндағыk – қызықтыратын белгінің жаңдайлар саны, n– таңдама көлемі.

Қаншалықты р таңдама бойынша анықталғандықтан, кейбір қателіктермен генералды бөліктерге шағылысады

(Егерр %пен болса, онда формуладағы1 орнына 100 қойылады)

Әртүрлі тәуелсіз жиынтықтарда белгінің кездесушілігі салыстырмалы жиілікті салыстыру– медициналық зерттеулерде неғұрлым жиі шешілетін тапсырмалар. Бұл кезде нөлдік болжам екі генералды бөліктің теңдігі туралы болжам болады. Тексеру үшін Стъюдент критерийін қолдануға болады:

t-критерийініңекіжақтылық критикалық мәні берілген мәнділік деңгейі үшін кесте бойынша және бос тандық дәрежесінің саны f = n₁ + n₂ – 2 табылады.

Егер |t_есеп| ≥ t_крит ,онда Н(1) қабылданады, егер |t_выч|<t_крит– ондаН(0).

Оқытушымен жұмыс. Акушерлік ауытқу дамуының жиілігіне тәуекел ету факторының әсерін зерттеу жүргізілді. Радиоактивті ластануы бар аймақта тұратын 109 жүкті әйел негізгі топты құрды, 101 жүкті әйел– таза аймақ тұрғындары. Негізгі топта 75 әйелде ауытқу бақыланды, бақылау тобында –48 әйелде. Жүктілік ауытқуының жиілігіне тұру шарты әсер ететінін анықтау керек.

Болжам жасаймыз:

Н(0): генералды жиынтықта акушерлік ауытқуы бар жүкті әйелдер бөлігі тұру аймағындағы экологиялық шартқа тәуелді емес

Н(1): генералды жиынтықта акушерлік ауытқуы бар жүкті әйелдер бөлігі тұру аймағындағы экологиялық шартқа тәуелді

Негізгі топта жүкті әйелдер арасында ауытқудың кездесушілігінің салыстырмалы жиілігі:

р₁=

_{қателігімен}

Бақылау тобында жүкті әйелдер арасында ауытқудың кездесушілігінің салыстырмалы жиілігі:

р₂=

_{қателігімен}

t_крит= (α=0,05 үшін жәнебостандық дәрежесіні саныf=n₁+n₂-2= ), демек

қорытынды :

Нәтижені кестеге келтіреміз

топ	n	Акушерлік ауытқу саны	р (%)	m (%)	t-критерийі	р-деңгейі
Радиоактивті ластану ауданы
Эколог. Таза аудан

ТАҚЫРЫП 6-ға өздік жұмыс үшін тапсырмалар

Стъюдент критерийін қолдана отырып, белгілердің кездесушілігінің салыстырмалы жиілігін салыстыр

Нұсқа 1

Жаңа препаратты қолданғанға дейін сау және науқас адамдар арасындағы қатынас 2:3 құрды, қолданғаннан кейін 1:3 болды. Препаратты қабылдағаннан әсер болды ма? Нөлдік болжамды жаса. 0,05 мәнділік деңгейінде қорытынды жаса.

Нұсқа 2.

Зерттелген таңдамада бойдақ ерлер саны 42%, ал тұрмы құрмаған әйелдер - 58% құрады. Осы мәліметтерге незідеп барлық әйелдердің тұрмысқа шығуының теориялық мүмкіндігі туралы қорытынды жасаңыз.(0,05 мәнділік деңгейінде) Нольдік болжам құрастырыңыз.

Нұсқа3

Екі емдеу әдісінің тиімділігі салыстырылды және келесі мәліметтер алынды

	1 ем түрі	2 ем түрі
Емделген	58	36
Емделмеген	54	19

Емдеудің осы екі түрі тиімділігі жағынан ерекшеленеді ме? Нольдік болжам құрастырыңыз. 0,05 мәнділік деңгейінде қорытынды жасаңыз.

Нұсқа4

Биостатистикадан емтихан билеті екі тараудың сұрақтарынан құралды. Емтиханды 20 студент тапсырды. Бірінші тараудан 32 сұрақ, ал екінші тарудан 18 сұрақ кездескендігі анықталды. Бұл мәліметтер екі тараудың сұрақтары бірдей ықтималдықпен түскендігі болжамымен арақатынасады ма? Нольдік болжам құрастырыңыз. 0,05 мәнділік деңгейінде қорытынды жасаңыз.

Нұсқа5

1000 адамды дальтониз белгісі бойынша жіктеді. Төменде келтірілген мәліметтер бойынша α = 0,05 мәнділік деңгейінде дальтонизм мен адам жынысы арасындағы тәуелділікті тексеру қажет. Нольдік болжам құрастырыңыз.

	Ерлер	Әйелдер
Дальтониктер	38	6
Дальтоник еместер	442	514

Нұсқа6

Тұмау эпидемиясы кезінде осы ауру түріне қарсы екпенің тиімділігі зерттелді. Келесідей нәтижелер алынды:

Екпеден кейін		Екпесіз
ауырғандар	ауырмағандар	ауырғандар	ауырмағандар
4	192	34	111

Бұл нәтижелер екпенің тиімділігін көрсетеді ме? Нольдік болжам құрастырыңыз, α = 0,05 қабылдаңыз.

Нұсқа7

Химиялық өндіріс орнында аурушаңдық 37%-ды, ал барлық ауданда 23% деңгейді құрайды. Өндіріс орнының шарттары аурушаңдыққа әсер етеді ме? Нольдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.

Нұсқа8

Социологиялық зерттеу мәліметтері бойынша жастар арасында спортпен шұғылданатындар 200 адамның 42-сі болса, ал егде жастағылар ішінен 325 адамның 55-н құрайды. Спортпен шұғылдану адам жасына тәуелділігін анықтаңыз. Нольдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.

Нұсқа9.

84 жерасты жұмысшыларының арасынан бронхит ауруы төрттен бірінде, ал 105 құрылысшылардың үштен бірінде тіркелген. Мамандықтың созылмалы бронхиттің пайда болуына әсерін анықтаңыз. Қайсысында бұл ықтимаодық жоғары? Нольдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.

Нұсқа 10.

500 адамды жусанға деген аллергия белгісімен жіктеді. Келтірілген мәліметтер бойынша аллергия белгісі мен адам жынысының арасындағы тәуелділікті анықтаңыз, α = 0,05 болғанда.

	Ерлер	Әйелдер
аллергиябар	19	20
аллергия жоқ	221	240

Нұсқа 11

Екі антибиотиктің тиімділіг салыстырылды және келесідей мәліметтер алынды

	1 антибиотик	2 антибиотик
Тиімділігі бар	23	38
Тиімдігі жоқ	76	65

Осы екі антибиотик тиімдігі жағынан айырмашылығы бар ма? Нольдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.

Нұсқа 12.

Бірінші оқу жылынан кейін топта 9 жақсы оқитынжәне 6 қанағаттарлыққа оқитын студенттер болды. Екінші курста топ 3 студентпен толықты және сессия нәтижесі бойынша 11 жақсы оқитын және 7 қанағаттанарлыққа оқитын студенттер анықталды. Сапа курстан курсқа және қай жаққа өзгеретінін анықтаңыз. Нольдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.

Нұсқа 13.

Зерттелетін топта жаңа дәріні қабылдағанға дейін 15 науқас және 37 сау адамдар болды. Дәріні қабылдағаннан кейін 7 адам жазылды. Нольдік болжам құрастырыңыз. 0,05 мәнділік деңгейінде жаңа дәрінің тиімділігін анықтаңыз.

Нұсқа 14.

Зерттелген ауданда биыл 286 ұл және 314қыз дүниеге келді.Бұл мәліметтер ұл және қыз балалардың туу ықтималдығы бірдей екендігімен үйлеседі ме? Нөльдік болжам құрастырыңыз. Қорытындыны 0,05 мәнділік деңгейінде жасаңыз.