2012-2013 Ж.Ж. «Қазақстан Темір Жолы» Ұлттық компаниясы» ақ еңбек ресурстарды тиімді пайдалануды талдау

№	Көрсеткіштер	Өлшем бірлігі	Іс-жүзінде		Ауытқу (+;-)
			2012ж.	2013ж.
1	2	3	4	5	6
1	Өнімді (қызметті, жұмысты) өткізуден түскен пайда	мың тг.	759,0	2163,0	+1404,0
2	Қызметкерлердің орташа тізімдік саны	адам	50	53	+3
3	Негізгі қорлардың орташа жылдық құны	мың тг.	165962,0	169073,0	+3111,0
4	1 жұмыскерге шаққандағы еңбек өнімділігі	теңге	15,18	40,81	+25,63
5	1 жұмыскердің қормен қарулану мөлшері	теңге	3319,24	3190,1	-129,14
6	Қор қайтарымдылығы	теңге	0,0045	0,013	+0,0085

1.2-кестенің мәліметтері бойынша «Қазақстан Темір Жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ еңбек ресурстарын тиімді пайдалануын талдау барысында өнімді (қызметті, жұмысты) өткізуден түскен табыс өткен жылмен салыстырғанда 1404,0 мың тг., қызметкерлердің орташа тізімдік саны 4 адамға негізгі құралдардың орташа жылдық құны 3111,0 мың тг. артқан. Аталған көрсеткіштердің қатынасынан төмендегі көрсеткіштерді анықтауға болады.

Яғни 1 жұмыскерге шаққандағы еңбек өнімділігі өнімді (қызметті, жұмысты) өткізуден түскен табысты қызметкерлердің орташа тізімдік санына бөлген кезде анықталады. Ол 2012 жылы 15,18 мың тг. құраса, 2013 жылы 40,81 мың тг. құраған, яғни 25,63 мың тг. артқан. Бұл көрсеткіш қызметкерлердің санының артуынан еңбек өнімділігініңде артқанын көрсетіп отыр.

1 жұмыскердің қормен қарулану мөлшері негізгі құралдардың орташа жылдық құнын қызметкерлердің орташа тізімдік санына бөлген кезде анықталынады. Ол 2012 жылы 3319,24 тг. құраса, 2013 жылы 3190,1 тг. құраған, яғни 129,14 тг. кеміген. Бұл көрсеткіш ұйымда негізгі құралдардың жаңарғанын көрсетеді (1.3-кесте).

Кесте 1.3

2012-2013 Ж.Ж. «Қазақстан Темір Жолы» Ұлттық компаниясы» ақ негізгі құралдарын тиімді пайдалануын талдау

№	Көрсеткіштер	Өлшем бірлігі	Іс-жүзінде		Ауытқу (+;-)
			2012ж.	2013ж.
1	2	3	4	5	6
1	Өнімді (қызметті, жұмысты) өткізуден түскен пайда	мың тг.	759,0	2163,0	+1404,0
2	Негізгі қорлардың орташа жылдық құны	мың тг.	165962,0	169073,0	+3111,0
3	Қор қайтарымдылығы	теңге	0,0045	0,013	+0,0085
4	Қор сыйымдылығы	теңге	218,66	78,17	-140,49

1.3-кесте бойынша ұйымның негізгі құралдарын тиімді пайдалануын талдайтын болсақ, өнімді (қызметті, жұмысты) өткізуден түскен пайда 2012 жылы 759,0 мың тг. құраса, 2013 жылы 2163,0 мың тг. құраған, яғни 1404,0 мың тг. артқан. Негізгі құралдардың орташа жылдық құны 2012 жылы 165962,0 мың тг. құраса, 2013 жылы 169073,0 мың тг. құраған, яғни 3111,0 мың тг. артқан. Екі көрсеткіштің қатынасы қор қайтарымдылығы мен қор сыйымдылығын береді. Қор қайтарымдылығы 2012 жылы 0,0045 теңге болса, 2013 жылы 0,013 теңге болған, екі жылды салыстырғанда 0,0085 теңгеге артқан. Қор сыйымдылығы 2012 жылы 218,66 теңгеге тең болса, 2013 жылы 78,17 теңгеге тең болған, нәтижесі 140,49 теңгеге кеміген.

2012-2013 ж.ж. «Қазақстан Темір Жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ негізгі құралдардың тиімділігін талдау бойынша алынған мәліметтердің негізінде ұйымның негізгі құралдарының жағдайы өткен жылмен салыстырғанда тиімсіз пайдаланылғанын көруге болады (1.4-кесте).

Кесте 1.4