- •1. «Жол қозғалысын ұйымдастыру» пәнінің мақсаты мен мәселелері.
- •2. Қиылыстағы конфликті нүктелерді анықтау. Маневрдің түрлері және олардың белгіленуі.
- •3. Қиылыстың күрделілік көрсеткіші туралы түсінік. Қиылыстың күрделілік көрсеткішін анықтау.
- •4. Қиылыстың күрделілік дәрежесі туралы түсінік. Қиылыстың күрделілік дәрежесін анықтау.
- •5. Жол қозғалысын ұйымдастыру туралы түсінік. «Автомобиль-жүргізуші-жол» жүйесі.
- •6. Жол қозғалысын оперативтік ұйымдастырудың методологиялық ережелері.
- •8. Қиылыстардағы қозғалысты ұйымдастыру принциптері. Реттелуші және реттелмейтін қиылыстар.
- •9.Жол қозғалысын ұйымдастырудың тиімділігін бағалау критерийлері.
- •10. Жол қозғалысының мінездемелері. Жол қозғалысын сипаттайтын көрсеткіштер.
- •11. Қала құрылысын жобалауда қозғалысты ұйымдастыру бойынша жасалатын шаралар жасау.
- •12. Көлік және жаяу жүргіншілер ағымының қарқындылығы. Қозғалыстың бірқалыпсыздық коэффициенті. Көлік ағынының картограммасы.
- •13. Бірбағытты қозғалысты ұйымдастыру. Бірбағытты қозғалыстың басымдылықтары мен кемшіліктері. Көлік ағынының картограммасы.
- •14. Көлік ағынының құрамы. Автомобильдің динамикалық габариті. Келтіру коэффициенті және оған әсер етуші факторлар.
- •15. Қиылыстарда дөңгелек қозғалысты ұйымдастыру. Дөңгелек қозғалысты қиылыстың негізгі элементтері.
- •16. Көлік ағынының тығыздығы. Жол жолағының жүктелу деңгейі.
- •17. Дөңгелек қозғалысты қиылыстарда көлік құралдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
- •18. Қозғалыс жылдамдығы және оның түрлері. Қозғалыс темпі. Автомобильдің қозғалыс жылдамдығына әсер етуші факторлар.
- •19.Жаяу жүргіншілердің қозғалысын ұйымдастыру. Жаяу жүргіншілер қозғалысының мінездемесі.
- •20. Қозғалыстың кідірісі. Көлік ағымының уақыт жоғалтулары. Көлік ағынының кідіріс коэффициенті.
- •21. Тротуарларда жаяу жүргіншілердің қозғалысын ұйымдастыру. Жүргіншілерге арналған өткелдер және оның түрлері.
- •22. Қиылыстағы конфликті нүктелер. Маневр мен конфликті нүктелердің түрлері. Көлік торабының күрделілік дәрежесі.
- •23. Жер бетіндегі жүргіншілер өткелінде қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі шарттары.
- •24. Жаяу жүргіншілер қозғалысының мінездемесі. Жаяу жүргіншілер қозғалысының жылдамдығы, қарқындылығы және тығыздығы.
- •25. Жаяу жүргіншілер аймағын ұйымдастыру. Жаяу жүргіншілер маршруты.
- •26. Көшелердің, қиылыстардың және жаяу жүргіншілерге арналған жолдардың өткізу қабілеті туралы түсінік. Өткізу қабілетінің есептік, ұтымды және нақты мәндері.
- •27. Маршрутты жолаушы көлігінің қозғалысын ұйымдастыру. Желідегі қатынас жылдамдығы.
- •29. Аялдамалық пункттің өткізгіштік қабілеті.
- •30. Жол қозғалысын зерттеу әдістері. Әдістердің жіктелуі және жалпы мінездемесі.
- •31. Желістегі жолаушы көлігінің аялдамалық пунктін орналастыру.
- •32. Жол қозғалысын құжаттық, натуралдық және моделдеу әдістерімен зерттеу.
- •33. Желідегі жолаушы көлігі қозғалысының басымдылығын қамтамасыз ету.
- •34. Жол жағдайларын зерттеу. Қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етудің элементарлық шарттары. Жолдың жиі кездесетін кемшіліктері.
- •35. Уақтыншалық автомобиль тұрақтары және олардың классификациясы.
- •36. Қозғалысты зерттеу түрлері. Сұрақтау, талонмен зерттеу, ярлықтар жабыстыру, нөмерлерін жазып алу жолдарымен зерттеу.
- •37. Автомобиль тұрақтарының өлшемдерін анықтау.
- •38. Қозғалысты тұрақты (стационарлық) постарда және жылжымалы зертханалар жәрдемінде үйрену. Жол қозғалысын зерттеуге арналған аппаратуралар.
- •39. Автомобиль тұрақтарын жоспарлау мен орналастыруға қойылатын талаптар.
23. Жер бетіндегі жүргіншілер өткелінде қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі шарттары.
Жасыл белгі жанғанда барлық жүргіншілер өтіп үлгеруі тиіс. Жүргіншілердің жолдан өту уақыты жолдың қатар санына, яғни, жол еніне байланысты. Орташа қозғалу жылдамдығы 1,3 м/с кем болмауы тиіс. Жүргіншілердің жол өткеліндегі ұсталымы көбінесе мына параметрлерге байланысты: жол бетінің жағдайы қыс мезгілінде жолдың қардан тазаланбауы, жүк және тележка тасуы т.с. Өтіп үлгермеген жүргіншілерге қатар саны үштен асқаннан кейін жол ортасында күту үшін аралша болғаны жөн. Жүргіншілер өткелі деген белгісі алыстан көрінуі тиіс және жолдағы разметка стандартқа сай сызылып боялуы тиіс. Апаттың 90% жолдағы көптеген кедергілерді жақсы көрмеуден орын алады. Соның ішінде түн мезгілінде. Сондықтан жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жүргіншілер өткелі шеті қоршалған, түнде жарықтандырылатын, жарығы нормативке сай болғаны жөн, яғни жол бойындағы жарықтан 1,5-2 есе арттырып жүргізушілерге кедергіні анық көруге жағдай жасалуы тиіс. Жол қиылысындағы автомобильдермен жүргіншілер жиілігі өте үлкен болып бір-бірімен теңесетін болса, онда жол апатын болдырмас үшін жол қиылысында бағдаршам реттеулерін қойған тиімді деп саналады. Бағдаршам циклі тура реттелген жағдайда, автомобиль жиілігіне сай жол қиылысында болатын автомобильмен жүргіншілер үсталымдарын біршама азайтуға болады. Бағдаршамның жасыл белгісінің ұзақтығы жүргіншілерді толық өткізіп, бос жанып тұрмауы тиіс. Автомобиль жолынан өтетін жүргіншілер автокөліктер толық өткеннен кейінде өтіп үлгермейтін болса және жол ортасындағы аралшаның ауданы өте үлкен болып, жол қозғалысына кедергі болса, онда жолдың астынан және үстінен өткізетін жүргіншілер өткелдерін салған тиімді деп саналады.
24. Жаяу жүргіншілер қозғалысының мінездемесі. Жаяу жүргіншілер қозғалысының жылдамдығы, қарқындылығы және тығыздығы.
Жүргіншілердің қозғалысын ұйымдастыру. Іс жүзінде көп жағдайда жолаушылар қозғалысының жағдайына көп назар бөлінбейді. Қозғалысты ұйымдастыру шарты ең бастысы көліктердің қозғалысын қамтамасыз етуге бағытталады. Мұндай ереже айтарлықтай шарада, ДТП талдау кезінде жолаушыларға соқтығысуының негізгі себебі ретінде дұрысында, жолаушылар және жүргізушілер қырынан ережені бұзу бөлініп қаралады, ал әсері, қозғалысты ұйымдастырудағы кемшілігін көрстееді, жеткіліксіз дәрежеде оқылған және үйретілген болып қала береді.
СНиП 2.07.01-89* жаяу жүргішілердің тиімді енін мына шамада ұсынады:
Үзіліссіз қозғалыстағы жалпықалалық белгідегі магистралды көшелерде
Үзіліссіз қозқғалыстағы ............ 4,5 Реттегіш .............. 3,0
Аудандық белгінің магистралды көшелерінде
Көлікті-жолаушылық ........ 2,25 Жолаушы-көліктік........ 3,0
Жергілікті белгідегі көшелер үшін екі бағыттағы бағытталған жолаушылар ағымының есептік қарқындылығы 500 адам/сағ болса, 1 м енді жаяу жүргіншілер жолы немесе жолаушыларға арналған жол құрылысына рұқсат етіледі.
Жолаушылар қоршауын міндетті түрде орнату керек етіледі, егер есептік қарқындылық жаяу жүргіншілер жолының шартты жолағында 750 адам/сағ асып кететін жағдайда қажет етіледі.
