14. Көлік ағынының құрамы. Автомобильдің динамикалық габариті. Келтіру коэффициенті және оған әсер етуші факторлар.

Көлік ағымының құрамы әртүрлі түрдегі көліктердің қатынасымен сипатталады. Бұл көрсеткіш жол қозғалысының барлық параметріне маңызды әсер етеді. Сонымен бірге айтарлықтай дәрежеде көлік ағымының құрамы сол аймақтағы автомобиль паркінің жалпы құрамын да көрсетеді. Мысалы, АҚШ жолдарында және көптеген батыс елдерінің жолдарын парктің жалпы санының 80-90 % пайызын құрайтын, жеңіл көліктер алып жатыр. Біздің еліміздегі парктің үлесіндегі жеңіл көліктердің ұлғаюы 70-90 пайызға дейін жетуде.

Көлік ағымының қозғалысы кезінде тек статистикалық емес, сондай-ақ автомобилдің динамикалық көлеміне де маңызды болады, ол жүргізушінің әсерінің уақытына байланысты және көліктердің тежегіштің сапасына да байланысты. Динамикалық көлемінің астарында L_д жол аумағы жатыр, ол қауіпсіздік аралығы деп аталатын d аралығына және l_a автомобиль ұзындығын қосатын ұзындық, автомобильдің берілген жылдамдығымен көлік ағымындағы қозғалыс қауіпсіздігі үшін қажетті.

Тығыз көлік ағымындағы автомобилдің динамикалық көлемі.

Жеңіл көліктердің саптық қозғалысы кезінде әрбір жүргізуші, көпшілігінің сыртқы әйнектелуінің арқасында, сондай-ақ алдыңғы автомобилдің көлемінің кішілігіне байланысты, алдындағы бірнеше автомобильдердің жағдайын болжай алады және жақсы көре алады. Сонымен қатар, егер жеңіл автокөліктің алдында жүк көлігі немесе автобус келе жатса, онда жеңіл көлік жүргізушісі алдындағы көліктің жағдайын болжай алмайды және көре де алмайды, сондай-ақ оның басқару бойынша әрекеті өте сенімсіз бола бастайды. Бұл жағдайда алдыңғы көлікке деген болжамның мүмкіндігі жеткіліксіз болғандықтан озып кету кезінде бірден қауіп төнеді, сондай-ақ тығыз сапта келе жатқан, автомобилді шұғыл тоқтату жағдайы да қауіпті болады.

Келтіру коэффициентінің көмегімен бірлік/сағ., бірлігінде келтірілген қозғалыс қарқындылығының көрсеткішін алуға болады. Мұндағы: N_i – берілген типті автомобильдердің қозғалыс қарқындылығы; К_прі – берілген автомобильдер тобына тиісті келтіру коэфициенті ; n – автомобиль типтерінің саны

15. Қиылыстарда дөңгелек қозғалысты ұйымдастыру. Дөңгелек қозғалысты қиылыстың негізгі элементтері.

Б ір бағытты қиылыстардағы және жолдағы қозғалысты ұйымдастырудың жетілген түрлерінің бірі дөңгелек қозғалыс болып табылады. Мұның басты жетістігі қауіпті нүктелер азаяды. Екіншіден жүргізушіге ортаға тарту күші әсер етіп, ол міндетті түрде жылдамдықты азайтады. Дүрыс жобаланған жағдайда жылдамдық 45 км/сағ.-тан аспайды. Дөңгелек қозғалыстың жалпы схемасы:

Дөңгелек қозғалысты жолдың басты қиыншылығы жаяу жүргіншіні өткізу. Сондықтан бұл жолды жүргіншілері аз жерлерде болады. Егер жүргіншілер көп болатын болса, онда жаяу жүргіншілер өткелін немесе жерасты өткелдерін салады.

Сурет. А-Г-развезкаға ену. 1-және 2 тиісінше қиылысу және ажырау нүктелері.

3-ауысым учаскесі 4- орталық арал