Бақылау сұрақтар

1. Кәсіпорын төлем қабілеті анықтауын беріңіз.

2. Төлем қаражаттарының қандай түрлерін білесіз?

3. Төлем құжаттары түсіунің негізгі арналарын атаңыз.

4. Кәсіпорынның шұғыл міндеттерін атаңыз.

5. Ағымды төлем қабілеті мінездемесін беріңіз.

6. Болашақ төлем қабілетін қалай есептеуге болады?

7. Төлем қаражаттарын өсіру жолдарын атаңыз.

8-тақырып. Кәсіпорынның кредит қабілетін талдау

Пән мақсаты: кәсіпорынның несиені төлеу қабілет талдауының жүргізілу тәсілдерін анықтау; аналитикалық есептілікті жүргізу және кәсіпорынның беріктілігін арттырудың жолдарын анықтау, іскерлік мәртебесін арттыру; қорытындылар мен ұсыныстарды жасау кезінде машықтану.

Бақылау сұрақтар

1. Несие ресурстары деген не?

2. Несие келісім-шарты деген не?

3. Несие объекті болып не табылады?

4. Несие беру мерзімі қандай?

5. Кредит қабілеті индексі қалай анықталады?

6. Несие алушы кредит қабілеті қандай критерийлермен бағаланады?

9-тақырып. Кәсіпорынның іскерлік белсенділігін талдау

Пән мақсаты: кәсіпорынның іскерлік белсенділігіне талдау жасаудың тәсілдерін оқу; аналитикалық есептілікті жасауды үйрену және айналымдағы қаражаттар жылдамдығынын жолдарын анықтау; қорытындылар мен ұсыныстарды жасау кезінде машықтану.

1-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), кәсіпорынның кірісі мен шығысына (қосымша 1) қарап іскерлік белсенділіктің көрсеткіштерін анықтандар:

а) жалпы айналмалы капиталдың коэффициенті;

б) өзіндік айналмалы капиталдың коэффициенті;

в) айналмалы капиталдың айналмалы коэффициенті;

г) айналмалы қаражаттың бір айналымның уақыты;

д) бір айналымның күндегі айналу ұзақтығы.

2-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), кәсіпорынның кірісі мен шығысына (қосымша 1) қарап іскерлік белсенділіктің көрсеткіштерін анықтандар:

а) материалды айналым қаражатының айналым коэффициенті;

б) дайын өнімнің айналым коэффициенті;

в) дебиторлық және кредиторлық берешектердің айналым коэффициенті;

г) дебиторлық және кредиторлық берешектердің айналымының орташа мерзімі.

3-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), кәсіпорынның кірісі мен шығысына (қосымша 1) қарап іскерлік белсенділіктің көрсеткіштерін анықтандар:

а) инвистицияланған және ұзақ сақталатын капиталдың айналым коэффициенті;

б) іскерлік белсенділік индексі.

4-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), дебиторлық және кредиторлық берешектердің айналым мен ағымды жылдағы ақша қаражатының күту ұзақтығының кірісі мен шығысын анықтау (қосымша 2).

5-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), жыл соңындағы айналым құралдар қалдықтарының өзгерісін сипатттап, шикізаттың, материалдардың және басқа да құндылықтардың, дайын өнімнің, тауарлардың орташа фактілі қалдықтарын анықтандар.

6-тапсырма. Баланстың берілгені бойынша (қосымша 1), ТМҚ бойынша жылдық орташа айналымын және бір айналымның ұзақтығын есептендер. Есептілікті кесте жүргізіндер. Бір айналым ұзақтығының өзгеріс факторын кесте түрінде көрсетіндер.

9-кесте – ТМҚ-ның және басқа құндылықтардың бір айналым ұзақтығы мен айналым көрсеткіштерінің есебі

Көрсеткіш	Жоспар бойынша	Белгіленуі	Есеп бойынша	Белгіленуі	Өзгерістер, +
А	1	2	3	4
1 Өнімді сатудан түскен табыс.		ДN0		ДN1
2 ТМҚ-ның жылдық орташа қалдығы.		СО о		СО1
3 Қорлардың жылдық орташа айналымы		Ко0		Ко1

9-кестенің жалғасы

А	1	2	3	4
4 Бір айналымның ұзақтығы, күндер		До		Д1
5 Қорлардың нормалары, күндер
Соңын ішінде:	22	НЗо	26	НЗ1
Ағымды қорлар	17	Т30	19	Т31
Сақтандыру қорлары	2	СЗ0	5	СЗ1
Дайындық қорлар	3	ПЗ0	2	ПЗ1
6 ТМҚ-ның бір күндік қажеттілігі.		ОППЗо		ОППЗ1

10-Кесте – Айналым капиталына ықпал ететін фактілердің өзгерісін есептеу, мың, теңге

Көрсеткіш	Жоспар бойынша	Факті бойынша	Ауытқулар, +/-
Қорлардың нормасы (ҚН), күндер
Қорлардың бір күндік қажеттілігі (ҚБКҚ)
Қорлар (ТМҚ)

Қарастырылып отырған капиталдың айналым көлемінің өзгеріс фактілеріне ықпал ететіндігін келесі таблицада көрсетіндер:

11-кесте – Айналым капиталының өзгеріс факторына ықпал ету есебі, мың, теңге

Фактілер	Ықпал ету есебі	Ықпал ету есебі
Қорлардың нормаларының өзгерісі
Материал бойынша біркүндік қажеттіліктің өзгерісі
Барлығы