1 Сурет

Трансформатордың индуктивті кедергісін қысқа тұйықталу арқылы анықтауға болады.

, (3)

мұндағы U_k – қысқа тұйықталу кернеуінің белгісі.

I_dн- номиналдық жүктеме тогы.

2-3 формуланы қойсақ :

, (4)

түзетілген U_d кернеу диодтың коммутациланған кезінде және соңында кернеудің төмендетілген қосындысында VD1 және VS1 тек рұқсат етілгенде нөлге тең болады. ₂ орам комутациядан кейін жабық диод VD2- ден жүктеме тізбегінен ажыратылады. ЭҚК өзіндік индукция арқылы жүктеме тоқ өтеді. Ол қозғалтқыш орамдарында және тегістейтін дроссельде пайда болады. Трансформатор энергияны жүктемеге бергенде ол VS2 тиристор арқылы орындалады.беріліс моментінде тиристор сигналы  бұрышымен анықталады. Ол жартылай период басында белгілі болады. VS2 тиристор ашылғанда еселі орамға ЭДС қосынды VS1 тиристорға кері бағытталады. Соның салдарынан тиристорлардың коммутация процесі жүреді. L_VS1 тогы жайлап нөлге дейін төмендейді, ал i_VS2 тогы нөлден I_d дейін өседі.

Диодтардың комутациясы сияқты тиристордың комутация бұрышы ₁ тек оны U₂= l₁+l₂=0 ; v=, i₂= 0 болғанда v= +₁, i₂= I_d онда:

. (5)

тиристордың коммутация процесінің ұзақтылығы I_d жүктеме тогына байланысты, неғұрлым I_d үлкен болса, соғұрлым ₁ бұрышы үлкен болып келеді.

Тиристордың комутация периодында түзетілген кернеу нөлге тең болып қалады, ал сонда күрт өзгереді Е_2m sin(+₁). Келесі жартылай периодта түзеткіште, кернеуді қоректендіретін процестер жүреді. Жартылай периодтың басында тоқ комутациясы диодтан VD2 диодқа өтеді, ал түзетілген кернеу нөлге тең болып қалады да,  бұрышында тоқ комутациясының VS2 тиристорынан VS1 тиристорға өту басталады да, соңында түзетілген кернеу үлкейе бастайды. Түзетілген кернеудің U_d орташа мәнін  бұрышы арқылы өзгертіп отыруға болады.

. (6)

I_d жүктеме тогына U_a тәуелді болып келеді, тұрақты  бұрышында оны түзеткіштің ішкі сипаттамасы деп атайды. U_d рұқсат етілген шама, ал I_d өсуі тек γ₁ өзгеруіне тығыз байланысты.

5-6 теңдеуден мынаны аламыз:

. (7)

трансформатордың еселі орамадағы тогы I₂ – де тура сан шықпайды, сондықтан γ₁ және γ₂ -ге қарап орташа теңестіріп аламыз. Тоқтың формасына қарап оны тік бұрышты деп аламыз. өйткені 0 ден α ге дейінгі интервалда тоқ нөлге тең, ал α дан ∏ ге дейін тоқ I_d ға тең.

. (8)

трансформатордың бір орамындағы тоқтың мәні:

мұндағы - трансформатордың трансформациялық коэфициенті

бір орамдағы жұмыс істейтін тоқтың шамасы:

(9)

негізгі параметрдің бірі болып түзеткіштің қуат коэфициенті болып табылады, ал трансформатордың бірінші орамасының активті қуатына Pg₁ және толық қуаты S₁ тең, сондағы синусойдалық кернеуді қоректендіретін U₁ активті қуаты мынаған тең:

Р_а1 = I₁₍₁₎ U₁ cos,

Мұндағы I₁₍₁₎ –бірінші орамадағы тоқтың гармоникалық мәні;

U₁ –түзеткішті қоректендіретін кернеуі;

 - i₁₍₁₎ және u_1. бұрыштың фазасы.

Бірінші ораманың толық қуаты:

S₁ = I₁U₁.

Түзеткіш қуатының коэфициенті:

.

Тоқтың бірінші гармоникалық мәні тоқты тежеуші коэфициент деп аталады.

(10)

түзеткіш қуатының куатының толық коэфициенті 10 формула бойынща мынаған тең болады.

 =  cos. (11)

i₁₍₁₎ және u₁ жылжымалы бұрыш фазасы а, ₁ және ₂ бұрыштарына тәуелді болып келеді.

Сонда :

. (12)

тік үшбұрышты I_{1 (1)} бірінші ораманың қисық тогы Фурье қатарына қоямыз:

.

Бірінші орамадағы гармоникалық тоқтың мәні:

. (13)

8,10,13 – ші теңдеулерден мынаны аламыз:

. (14)

трансформатордың типтік қуаты S_T бірінші және екінші орамадағы қуаттың жартылай қосындысына тең болады:

S_T = S₁ = S₂ = U₁I₁. (15)

уақытша диаграммадан біздің білетініміз диод тогы I_d және тиристор тоғы I_T бір-біріне тең:

. (16)

диод тогының және тиристордың мәнінен үшбұрыш тоқ формасын қабылдағанда былай жазылады:

(17)

тиристордағы тоқ тура кернеуі V_прт және диод пен тиристордағы «max» кері кернеуі V_кері мынаған тең болады.:

U_прm= U_{обр m}= Е_2m

Диодтағы кері кернеудің секіруі мынаған тең Е_2m sin₂, ал тиристордағы Е_2msin(a+ ₁). Тиристорда секіру болады, сондықтан du_пр/dt мәні керек емес.

Тиристор үшін өспелі тура тоқтың жылдамдығы du_пр/dt .

Көлемін du_пр/dt – мен анықтауға болады. Бірақ коммутация процесінде тоқты сызықтық заңмен былай аламыз

.

I = I_d, t = ₁ тең деп,

. (18)

 қосымша дроссельдермен тиристорлар орналасу керек.

1а сур. көрсетілгендей, әрбір көпір иығында бір тиристор немесе диод болады.

Күштік электроникада тоқпен кернеу үлкендігі мен бір біржақты өткінші параметрлерін анықтау қиын және көпір иығын үнемі бірнеше параллель қосылған бір жақты өткізгіш болады. Қатар байланысының бір жақты өткізгішінің саны n_қат, бір жақты өткізгішке рұқсат етілген кернеу шамасына байланысты. Қазіргі күштік түрлендіргіштерге тек бір жақты өткізгіш тасқындары қолданылады, оларға қалыпты кернеуі U_n қайталанады, ол бір жақты өткізгіш класына тең және ол 100-ге көбейтілген.

, (19)

мұндағы k_қайт= 1,16 түйіспелі тораптағы кернеудің жоғарылауын есептейтін коэффициент 16% көпір иығындағы параллель қосылған бір жақты өткізгіш тармағының саны орташа рұқсат етілген және бір жақты өткізгіш тогынан анықтауға болады.

; (20)

(21)

мұндағы: I_п – максимал рұқсат етілген бір жақты өткізгіш, орта тогы оны шекті тоқ д.а.

I_дm – бір жақты өткізгіштің максимал жіберген тогы.

k_пер=1,6 – бір жақты өткізгіштегі жүктеме тогының(1,6 рет) жоғарылаған коэфициенті

k_нер=0.85 – параллель тармақтарға жіберілетін тоқтың коэфициенті.

Бірнеше параллель тармақ көпір иығында рұқсат етілген тоқтң өсу жылдадығын тиристор арқылы өткенде былай болады:

. (22)

көпірдің бір иығындағы бір жақты өткізгіштегі кернеудің төмендеуі:

U_пл = n_послU_в, (23)

мұндағы ∆U_B – ашық бір жақты өткізгіштегі кернеудің төмендеуі(справочниктен аламыз).

Түзеткіш құрамындағы пайдалы қозғалыс коэфициенті:

, (24)

мұндағы ∆U_плд – көпірдің диодтық иығындағы кернеудің төмендеуі.

∆U_плт – көпірдің тиристорлық иығындағы кернеудің төмендеуі

түзеткіш құрылғысындағы қуаттың жоғалуы.

Р_ву = I_d(U_плд+U_плт). (25)

түзетілген тоқ тегіс деп жүктеме тізбектің индуктивтігі шексіздікке ұмтылады L_d . Түзетілген тоқ L_d, I_{d min} шамасымен I_{d max} шамасына түзетілген кернеудің жиілігімен өзгереді:

,

I_d - тоқтың орта мәні

k_n- тура мәннің, I_d Фурье 0атарына 0ойып бұрыштық фазалардың жылысу қосындысынан анықтауға болады.

, (26)

мұндағы I_dm1 – түзетілген тоқтың бірінші гармоникалық құрамындағы амплитудасы.

U_d = E мәні түзетілген кернеудің амплитудалық шамасы.

, (27)