Есептеу сызба жұмыстарын дайындау

Есептеу сызба жұмысындаа бір фазалық басқарылмалы түзеткішті есептейміз, ол қоздырғыш орамалы төрт тартым электр қозғалтқышының кернеуін реттеуге арналған. Есептеу сызба жұмысының мақсаты түрлендіргіш құрылғыларды есептеу және олардың ішінде болатын электро-магниттік процесстерді талдау, дамыту керек. Бұл жұмыстар келешектегі күрделі инверторлық түзеткіш түрлендіргішінің жобасын құруға қажет болады. Теориялық материалды алдын-ала оқу қажет (1)- (3). Әдістемелік нұсқауларға арналған сұрақтар соңында берілген.

Есептеу сызба жұмысты безендіру.

1. А4-ші форматтың бір бетіне ғана толтырылады. Оң жағынан 25-30 мм енінен жол қалдырамыз. Бірінші бетінде мазмұны және берілгендері жазылады:

U₁=25000 В түзеткішті қоректендіретін номиналдық кернеу

f_c=50 Гц кернеуді қоректендіретін жиілік

U_dн номиналдық түзетілген кернеу

I_dн түзеткіштің номиналдық жүктеме тогы

_p реттеу бұрышы

U_k қысқа тұйықталу кернеуінің салыстырмалы мәні

k_n1 түзетілген токтың толықсу коэфициенті

сынақ кітапшасының шифры бойынша (1- кесте) параметрлерді аламыз.

1- кесте

Шифрдің соңғы санының алдындағы сан
	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9
Udн Idн	900 1300	950 1250	1000 1200	1050 1150	1100 1100	1150 1050	1200 1000	1250 950	1300 900	1350 850
Шифрдың соңғы саны
	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9
uк ар, рад kп1	0,12 0,524 0,25	0,12 0,576 0,24	0,13 0,628 0,23	0,13 0,621 0,22	0,14 0,733 0,21	0,14 0,785 0,20	0,15 0,823 0,19	0,15 0,89 0,18	0,16 0,942 0,17	0,16 0,955 0,16

2. есептеулер әдістемелік нұсқаулар арқылы шығарылады, әрбір есептің номері болады және формуласы беріледі. Формулада тек түсіндірілмеген белгілердің мәні түсіндіріледі. Формулада сандар қойылып есептелінеді.

3. барлық есептер үтірден кейін 3 санға дейін шығарылады.

4. кестелер мен суреттеррр номірленген болу керек. Теориядан кесте мен суретте сүйенгенде артынша нөмірленген суреттер мен кесте көрсетілуі тиіс

5. графиктер милиметровкада қара қарандашпенен орындалады. Ось координатттары қалың сызықпен бастырылады. Масштабтары: 1;2;(2,5); 4; 5 х 10+/-ⁿ см/бірлік, мұндағы п- кез-келген сан немесе көл. Графикте масштабты көрсету (белгілеу керек емес, остерді 10,20 немесе 25 мм орналастыру) керек.

6. қателер таза түзетүлу тиіс. үлкен қателерді түзету үшін форматтын 2-ші бетін қолдануға болады. Қателері бар беттерді жапсыруға, жұлып алуға тиым салынады.

ТҮзеткіштің принципі және негізгі есептері

Басқармалы түзеткіш симметриялық емес көпір сұлбасы(1-сур^а) арқылы орындалған. Көпірдің екі иіні тиристорлардан VS1-VS2 тұрады, ал қалған екеуі VD1,VD2 диодтан тұрады. Дроссель  арқылы көпірдің шығу жеріне қосылған түрлендіргіштен қоректенетін тартымқозғалтқышы орналасқан. Қозғалтқыштың магниттік ағынының толықсуын төмендету үшін қоздырғыш орамы R_Ш резисторы шунтталған болуы керек. Түзеткіш тогының элементтері және кернеу диаграммасы 1б суретте көрсетілген. Диаграмманы құрған кезде түзетілген ток I ерекше тегіс және ашық. Тиристормен диодтарлдың кернеуі төмендетілгенде және трансформаторлардың активтік кедергі орамдарын 0-ге тең деп аламыз. Кернеуді жартылай периодты қоректендіргенде, трансформаторлардың еселі ормының ЭҚК номерлі ол 1а суретте көрсетілген I_d

Жүктеме тогы тиристор VS1 және диод VD2 арқылы өтеді. Келесі жартылай периодтың басында VD2 диодтан VD1 диодқа ауысып комутациялық процесс өтеді. Еселі орамда l₂ ЭДС полярлығы өзгереді. Ол VD2 диодтың қысылуына соқтырады және l₂ орамдағы тоқ i_VD2 тоқққа тең болып нөлге дейін өзгереді.

Бір мезгілде i_VD2 төмендетілген I_d тогы i_VD1 дейін өседі, ол VD1 диодтан өтеді, оны VS1 тиристоры ашып қойған өзіндік индукция арқылы, ол жүктеме тізбегінде пайда болатын.

Трансформатордың еселі орамындағы тоқтың төмендегі процесі секірмелі болуы мүмкін емес, ондағы трансформатор және қоректендіруші торап L_а индуктивті болып келеді. Орамдағы ₂ ЭҚК өзіндік индукция пайда ьолатын l токтың төмендеу процесін баяулатады. ₂ коммутация интервалында анықтауға болады. Еселі орамдағы U₂ кернеудің нөлге тең болуы осы интервалдағы VD1 және VD2 диодына байланысты. Сондықтан еселі орамның екі артқы жағы да потенциалдарға тең

, (1)

мұндағы Е_2m – еселі орамдағы ЭҚК амплитудалық белгісі.

V= 0; i₂= -I_d , v= ₂, i₂=0 ,болса, онда:

, (2)

мұндағы Х_= L_a трансформатордың индуктивтік кедергісі.