- •Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, кейс әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі Парламент. Үкімет
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі,жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •Ұлттық валюта.
- •6. Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •Азаматтардың құқықтары мен бостандықтары
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •Отбасы. Неке.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі Қимыл есімдер қызметі
- •Біздің университет.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері:, түсіндіру әдісі,кейс әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •Денсаулықтың мықты болуы үшін жүгіру өте пайдалы.
- •6. Әдебиеттер:
- •Ауру – астан
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, , жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі
- •Шілдехана тойы
- •Бесікке салу
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •Ахмет Байтұрсынов
- •6. Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі,кейс әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі
- •Қазба байлық ресурстары.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, жобалау әдісі
- •Қызыл кітап
- •6. Әдебиеттер:
- •Өсімдіктер әлемі.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі,ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •Қазақстан Республикасының қорықтары
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі,кейс әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі
- •Қазақстан экологиясы.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •Ұлттық киім.
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: түсіндіру әдісі,кейс әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі,кейс әдісі, ізденіс әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •1. Тақырып №34, атауы: Туризм индустриясы.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •Бурабай туралы аңыз
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері:,кейс әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: бақылау
- •6. Әдебиеттер:
- •Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс , жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, жобалау әдісі
- •6. Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау.
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •6. Әдебиет:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Жүректің құрылысы.
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •2. Аурудың шағымдары;
- •Емдеуші дәрігердің науқасты бастапқы қарауы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қант диабеті
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Құлақ аурулары және оның алдын алу
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Наша тарту
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау: Тест.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау. Тест
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Дәрігер этикасы
- •Дәрігер қандай болу керек?
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау:
- •1. Тақырып №36, аталуы: Аралық бақылау.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
6. Әдебиет:
Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–
Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.
Исакова С. С.
Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.
Ермекова, Күпән.
Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.
Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.
Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.
Құрманбаева, Шынар.
Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.
Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.
Сәлім, Е. Қ.
Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және
фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.
Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК
«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.
Шәкенов Ж.
Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -
Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.
7. Бақылау: Тест.
1. Тақырып №10, атауы: Тері құрлысы және атқараты қызметі.
2. Мақсаты: Лексикалық тақырыптарды пайдалана отырып, сауатты жазуға дағдыландыру, сөздік қорын молайту, салалық терминдер ұғымын түсініп қолдану.
3. Оқытудың міндеттері:
Студент білу керек:
- тері құрлысын және атқараты қызметін
- сабақтың тақырыбы бойынша мәтін мазмұнын;
- тақырып бойынша жаңа сөздерді.
Студент істей білуі керек:
- мәтінді аудару, мазмұндау, берілген тақырып аясында сұхбаттасу,
- мәтін бойынша сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Тері құрлысы.
2. Терінің атқараты қызметі.
5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі.
Сөздерді жаттаңыз.
Тері рагы – рак кожи
Тұрғындар – жители
Тараған – распространенный
Арасында – среди
Дерт – заболевание
Жиі – часто
Ұзаққа созылады – тянеться долго
Ашық аспан астында – под открытым небом
Көбіне – большинство
Бет-жүз – лицо
дене жылылығы-температура тела
қорғау-защищать
қайызғақтану-покрываться перхотью
қышу-чесаться, зудеть
мазасыздану-беспокоиться
қал-родинка
сезім-чувство
үсті-поверхность
түлеу-обновлять
сулы-водянистый
қотыр-чесотка
сүйел-бородавка
Тері құрылысы, аурулары
Тері адамның өмірінде маңызды роль атқарады. Ол газ алмасуын, дене жылылығын реттейді, сезім арқылы ағзаны түрлі зиянды, сыртқы әсерлерден қорғайды. Тері үш қабаттан құралады. Үстіңгі қабаты - эпидермис деп аталады. Ол түлеп, өзгеріп отырады. Ортаңғысы – өсу қабаты. Ол теріні жетілдіріп отырады. Осы қабатта жүйке, лимфа жолдары, шаш, түк қалташығы, май және тері бездері орналасады. Май безінің секрециясы теріні майлап, жұмсартып отырса, тері бездері ағзаны жиналған зиянды қалдықтардан тазартады. Терінің үшінші қабаты – шел-май қабаты. Ол өзінің астындағы мүшелерді жарақаттан қорғайды, ағзадағы зат алмасу процесіне тікелей қатысады. Тері түрлі физикалық, механикалық, биологиялық және химиялық факторлар әсерінен жарақаттануы мүмкін. Тазалық тәртібі сақталмаса, медициналық көмек көрсетілмесе осылардың бәрінде де терінің қабынуы мүмкін. Сондай-ақ ішкі секреция бездерінен, жүйке жүйесі қызметінің бұзылуынан пайда болады.
Тері аурулары – адам терісінде және оның өсінділерінде (тырнақ, түк), кілегей қабығында әр түрлі жағдайларға байланысты пайда болатын патологиялық өзгеріс. Тері ауруларына: қышыма, қотыр, тері туберкулезі, есекжем, теміреткі т.б. аурулар жатады.
Тері аурулары кезінде адам терісінде іріңді, сулы бөртпелер шығады. Терінің әр жері жарылып, қасығанда қайфзғақтанып түседі. Кейбір тері аурулары денені қатты қышытады, ашиды, кейде қатты ауырып мазасыздандырады.
Жұқпалы тері ауруларына тері туберкулезі жатады. Тері ауруларының іріңді түрі жиі кездеседі. Қышыма, қотыр т.б. аурулары әр түрлі паразиттер, жәндіктер таратады. Кейде адам терісі әр түрлі дәрілерге, өсімдіктерге т.б. өте сзімтал келеді. Мұның салдарынан тері ауруларына шалдығады. Теріде қал, сүйел, ісік т.б. пайда болуы да мүмкін. Тері ауруларын зерттейтін ғылым – дерматология.
1- тапсырма.Мәтінді мазмұндаңыз.
2- тапсырма.Тері ауруларына байланысты топқа бөлініп, газет шығарып ақпараттар таратыңыздар.
3- тапсырма. Мәтінге тақырыпша қойыңыз, сұрақтар дайындаңыз. Мазмұнын айтыңыз.
Микоз – дүние жүзі дәрігерлерін толғандырып жүрген мәселе. Бүкіл әлемдік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, жер жүзі халқының бестен бірі саңырауқұлақ ауруымен ауырады екен. Ал соның тең жартысы тырнақ жұқпаларына – онихоликозға шалдыққан.
Тері мен шырышты қабықтардың зақымдануы тән тазалығына дұрыстап көңіл бөлмеуден болады. Бұл ауруларды жұқтыру жолдары оңай – моншада, жағажайда, бассейнде шомылғанда, тіпті ауылдық жерлерде жалаңаяқ жүргенде, ит немесе мысықты сипалағанда да жұқтырады.
Ауру жұққан жағдайда саңырауқұлақтардың тұқымы теріге кіріп ішіне енеді. Тері қабынғанда тері қабыршақтанып, қызарып, ісікті дақтар, кейде жарықтар да пайда болуы мүмкін.
Жалпы аурудың алдын алу үшін, моншалар мен бассейндерді тұрақты түрде залалсыздандырып, оларда жұмыс істейтін қызметкерлерді медициналық бақылаудан өткізіп тұру және ауруға шалдыққан адамдарды дер кезінде емдеу қажет.
1-жаттығу. Сұрақтарды қазақ тіліне аударып, қай ауруға арналып қойылғанын анықтаңыз.
* У вас есть высыпания на коже? Где?
* Когда появилась(лись) эта (и) сыпь (и) (пузырьки, пятна)?
* С чем вы связываете появление этих высыпаний?
* Сыпь появилась после приема лекарства (определенной пищи, применения косметики,
бытовых (моющих) средств)?
* Что появилось вначале зуд (краснота, пятна, пузырьки)?
* У вас были уже подобные высыпания на коже? Сколько раз?
* Эти высыпания исчезли сами или в результате лечения?
* Зуд обычно усиливается (возникает) в ночное время?
* Беспокоят ли вас эти высыпания?
* Где первоначально появилась сыпь?
* Сыпь сопровождается зудом?
2-жаттығу.Сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз.
1. На грязной коже размножаются микроорганизмы. 2. Чаще всего обмараживаются кожа открытых частей тела. 3. Вначале кожа бледнеет, потом мертвеет. 4. Пострадавшему дают горячее питье (сладкий чай, кофе, молоко). 5. Пламя, горячий металл, кипяток и другие вещества могут вызвать ожог кожи. 6. Нельзя прокалывать пузыри. 7.На пораженную поверхность наложить стерильную повязку. 8.Какую помощь необходимо оказать при обмороживаний? 9. Почему необходимо следить за чистотой кожи?
3-жаттығу. Сұрақтарға жауап беріңіз.
1. Тері адам өмірінде қандай қызмет атқарады?
2. Тері неше қабаттан тұрады?
3. Терінің сыртқы қабаты қалай аталады?
4. Эпидермистің астыңғы қабаты қалай аталады?
5. Терінің үшінші қабаты қандай қызмет атқарады?
6. Қандай тері ауруларын білесіз?
7. Тері аурулары кезінде қандай өзгерістер байқалады?