Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тәж.нұсқ ОМФ жаңа Ж.С..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
9.6 Mб
Скачать

6. Әдебиеттер:

  1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

  1. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

  1. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

  1. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

  2. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

  3. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

  1. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

  2. Сәлім, Е. Қ.

Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

  1. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

  1. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау:

1.Тақырып №7, аталуы: Адам қаңқасы.

2. Мақсаты: Студенттердің сөйлеу қабілеттерін кәсіби бағытта арттыру. Болашақ маман

ретінде науқасқа сұрақ қоя білуге дағдыландыру.

3. Оқытудың міндеттері:

  • Студент білу керек:

- қаңқаның құрылысын;

- сабақтың тақырыбы бойынша мәтін мазмұнын;

- тақырып бойынша термин сөздерді

  • Студент істей білуі керек:

- мәтінді аудару, мазмұндау, берілген тақырып аясында сұхбаттасу,

- мәтін бойынша сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру, сурет

бойынша өз ойын айта білуі.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Адам қаңқасы

2. Бас сүйек

3. Тұлға қаңқасы

4. Иық белдеуі

5. Жамбас белдеуі

5. Оқу және оқытудың әдістері. түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі

бас сүйегі - череп

төбе сүйегі - теменная кость

маңдай сүйегі - лобная кость

шүйде сүйегі - затылочная кость

самайсүйек - височная

үстіңгі (астыңғы) жақ сүйегі - верхняя (нижняя) челюсть

тіласты сүйегі – подьязычная кость

таңдай - небо

қабыртқа - ребро

төс сүйегі - грудина

омыртқа жотасы - позвоночный столб

мойын омыртқасы - шейный позвонок

бел омыртқасы – поясничный позвонок

сегізкөз – крестец

құймышақ - копчик

жілік - трубчатая кость

қол сүйектері - верхняя конечность

бұғана – ключица

жауырын - лопатка

тоқпан жілік - плечевая кость

кәрі жілік - локтевая кость

шыбық сүйегі - лучевая кость

білезік сүйегі - кости запястья

алақан сүйектері - пястные кости

аяқ сүйектері - нижняя конечность

жамбас сүйегі - тазовая кость

ортан жілік - бедренная кость

тізе - колено

асықты жілік - большеберцовая кость

кіші жіліншік (садақ сүйегі) - малоберцовая кость

башпай - пальцы ног

өкшесүйек - пяточная

жүйке талшығы - нервное волокно

шеміршек (омыртқааралық шеміршек) – хрящ

байлам (сіңір) (ортан жілік басының байламы) – связка (головки бедренной кости)

Бас сүйегі – ми сауыты мен бет сүйегі бөлімдерінен тұрады. Ми сауыты жұмыртқа тәрізді. Оның ішінде ми болады. Ми сауыты өзара қимылсыз байланысқан сүйектерден құралады. Оларға төбе мен самай, мандай және шүйде (қарақұс), жақ сүйектері жатады. Бет сүйектері жұп: үстіңгі және астыңғы жақ сүйектерден, мұрын, таңдай, көз ұясы, тіл асты сүйектерінен тұрады. Бұлардың ішінде тек астыңғы жақ сүйек қана қимылдайды.

Тұлға қаңқасы омыртқа жотасынан, қабырғалардан және төс сүйегінен тұрады. Омыртқа жотасы мойын, арқа, бел, сегізкөз, құйымшақ болып бөлінеді. Омыртқа жотасы 33-34 омыртқадан құралады. Омыртқалар бірігіп жұлын өзегін түзеді.

Он екі жұп қабырғалар кеуде қуысын құрайды. Иық белдеуі –иық және қол сүйектерінен тұрады. Иық белдеуі арқылы қол сүйектері денемен байланысады. Бұғана мен жауырын бірігіп иық белдеуін құрайды. Кеуденің сыртқы жағына орналасқан жалпақ, үшбұрышты сүйек жауырын деп аталады. Қол сүйектері екі ұзын сүйектен тоқпан жілік пен кәрі жіліктен (шынтақ сүйек, шыбық сүйек) тұрады. Білезік сүйек, алақан сүйек және саусақ сүйектері – қол басы сүйектері болып саналады. Білезік сүйектері қолдың басын қозғалтады.

Жамбас белдеуі – жалпақ жамбас сүйегінен, ортан жіліктен, тізе, асықты жіліктен, өкше сүйектен (толарсақ), табан сүйектері мен башпай сүйектерінен құралады.

1-тапсырма. Термин сөздерді жазып, жаттап алыңыз.Дұрыс айтуға дағдыланыңыз.

2-тапсырма. Мәтінді оқып, мазмұндаңыз.

3-тапсырма. Бейнесюжеттік тапсырманы орындаңыздар.

1. Сүйектерді нөмірлеп, атауларын жазып қаңқаны құрастырыңыз.

2. Сұрақтарға бірден жауап беріңіз.

1 – жаттығу. Сұрақтарға жауап беріңіз.

Бет сүйегі қандай сүйектерден тұрады?

Ми сауытына қандай сүйектер жатады?

Тұлға қаңқасы нелерден тұрады?

Омартқа жотасы қалай бөлінеді?

Иық белдеуін қандай сүйектер құрайды?

Қол сүйектеріне қандай сүйектер жатады?

Жамбас белдеуі неден тұрады?

2 – тапсырма. Сөйлемдерді аударыңыз.

Череп состоит из мозгового и лицевого отделов. К мозговому отделу черепа относятся теменные и височные, лобная и затылочная кости. К лицевому отделу черепа относятся верхнечелюстная и нижечелюстная кости, глазницы, носовая, небная и подъязычная кости. Нижечелюстная кость – единственная подвижная часть черепа. Грудная полость образована 12 парами ребер и грудиной. Скелет нижних конечностей состоит из тазовой, бедренной, большеберцовой костей, кости стопы и фаланги.

3 – жаттығу. Берілген тұрақты тіркестердің мағынасын түсіндіріп, орысша баламасын табыңыз.

Екі аяғын бір етікке тығу, қабырғасы қайысу, табанын жалтырату, мойнымен көтеру.