Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тәж.нұсқ ОМФ жаңа Ж.С..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
9.6 Mб
Скачать

6. Әдебиеттер:

  1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

  1. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

  1. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

  1. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

  2. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

  3. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

  1. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

  2. Сәлім, Е. Қ.

Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

  1. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

  1. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау

1.Тақырып №3, атауы: Мемлекеттік және халықаралық сыйлықтар мен стипендиялар .

2. Сабақтың мақсаты: Студенттердің ой-өрістерін, ойлау, сөйлеу қабілеттерін арттыру.

Өз ойларын ортаға салу.

3. Оқытудың міндеттері:

  • Студент білу керек:

  • жаңа сөздерді,мәтін мазмұнын

  • Студент істей білуі керек:

- сөйлемдер құрастыру,толықтыру

- өз ойларын жеткізу

- жоспар құрау, сұрақтарға жауап беру, әңгімелеу.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Мемлекеттік және халықаралық сыйлықтар мен стипендиялар .

5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі, жобалау әдісі

Сөздік

халықаралық – международный

ғалым – ученый

танымал – известный

қайшылық – противодействие

қайраткер – деятель

әлемдік – мировой

зертхана – лаборатория

марапаттау – награждать

жазушы – писатель

жаналықтар – открытия

қаржы - бюджет

Халықаралық сыйлықтар. Альфред Нобель.

Нобель сыйлығы айрықша халықаралық сыйлық болып табылады. Жазушы немесе ғалым, мемлекеттік қайраткер Нобель сыйлығын алған болса, бұл дегеніңіз – жазушы талантты шығарма, кітап жазғаны ғалымның маңызды ғылыми жаңалық ашқаны, ал мемлекеттік қайраткер өз елінің өмірінде прогрессивті рөл атқарғаны, мүмкін әлем үшін де Нобель сыйлығы берілген адам адамзат тарихында қалады.

Альфред Нобель, танымал швед жазушысы, өмірі қайшылыққа толы адам болған (был человеком контрастов). Ол өнер мен әдебиет қызықтырған кәсіпкер болған. Ол табысты мансапқа жетті, бірақ, әрқашан қарапайым өмір сүрді және жалғыздықты жақсы көрді.Ол өте қонақжай және жақсы әңгімелесуші болған, ал күнделікті өмірде көңілсіз, жабырқау (грустный, мрачный) болған. Ол адамдарды жақсы көрген, бірақ өмір бойы жалғыз қалды. Ол Италияда дүниеден өтті. Оның жаңалықтары ойлап тапқандары әлемнің барлық елдеріне белгілі болды, бірақ өзі ешқашан белгілі болған емес, тек қана қайтыс болған соң оның есімі танылды.

Альфред Нобель 1833 жылы 21 қазанда Стокгольмде дүниеге келеді. Ол тоғыз жасқа толғанда, оның отбасы Ресейге көшті.

Альфредтің жастық шағы сол кезде әлем мәдениеті орталықтарының бірі болған Петербургте өтті. Қажетті білімді ол өз бетінше оқыды. Ол бірнеше шет тілін білді, ағылшынша, шведше, немісше, французша, орысша сөйлей білді. Он жеті жасқа толғанда Нобель Еуропаны саяхаттауға шықты (отправился путешествовать). Германияда, Францияда, Америкада болды.

А.Нобельдің әкесі талантты инженер болды. Ол бірнеше қызықты жаналықтар ашқан. Оның бірі су асты миналары. Әкесі сияқты Нобель де химияға қызықты. Отбасылары Швецияға оралғанда, Нобель химия зертханасында жұмыс істеуді бастады. 1863 жылы әлемге өзін танымал еткен динамитті ойлап тапты.

Нобельді динамит королі деп санады, бірақ ол өзінің ашқан жаңалықтарын адамдарды жою үшін пайдалануды қаламады.

Нобель 350-ден астам жаналық ашты. Осы адамда ғалым мен кәсіпкердің таланты сәтті біріккен. Мүмкін оның таңғаларлық табыстарын осымен де түсіндіруге болар. Ол әлемнің 20 шақты елдерінде 93 өнеркәсіптің негізін салды және оларды басқаруға көп уақытын бөлді. Банк және қаржы істерімен өзі айналысты.

Нобельдің денсаулығы аса күшті болмаған, бірақ белсенді жұмыс істей алды. Ол 1896 жылы 10 желтоқсанда дүниеден өтті. Қайтыс боларынан бір жыл бұрын өзінің артында қалатын аса үлкен байлығы туралы аманат жазды. А. Нобель қайтыс болған соң, бұл құжатты жариялады. Оның мазмұны көпшілік үшін күтпеген және өзгеше болды. Онда оның барлық байлығы сатылуға қажетті екендігін жазған. Осы ақшаға акция сатып алуға тиісті. Осы акция әкелетін қаржы адамзатқа үлкен пайда әкелген адамдарға сыйлық ретінде жыл сайын пайдалануға тиісті.

Ғалымдарды, жазушыларды, мемлекеттік қайраткерлерді марапаттау үшін негізін салуды шешкен кәсіпкер, химик-экспериментатор Альфред Нобель осындай болған.

Мәтін тапсырмалары:

1-тапсырма. Мәтінді оқып, түсініңіздер.

2-тапсырма. Мәтінге жоспар құрыңыздар.

3-тапсырма. Мәтінді әңгімелеңіздер.

1-жаттығу. Сөйлемдерді толықтырыңыздар.

Жазушы немесе ғалым, мемлекеттік қайраткер___________, бұл дегеніңіз – жазушы талантты шығарма, кітап жазғаны ғалымның_____________, ал мемлекеттік қайраткер өз елінің өмірінде___________, мүмкін әлем үшін де Нобель сыйлығы берілген адам адамзат тарихында қалады.

Альфред Нобель _________дүниеге келеді.

Ол тоғыз жасқа толғанда, оның отбасы_______.

Нобельдің денсаулығы аса күшті болмаған, бірақ_______________.

2-жаттығу. Мына сөздермен сөйлемдер құраңыз.

Нобель сыйлығы, адамзат тарихы, ғалым, халықаралық, қаржы, кәсіпкер, жазушылар.

3-жаттығу. «Мемлекеттік сыйлықтар» тақырыбына мәтін құрастырыңыз.