Отбасы. Неке.

Отбасы - бірлесіп күн көретін туыстық қатынаста тұратын адамдар тобы. Балалар тәрбиесін жүзеге асырып, басқа да қоғамдық тұрғыдан мәнді кажеттіліқтерді қанағаттандыратын некелік немесе туыстық қатынастармен байланысқан адамдар тобы. Отбасын ата – ана  және бала құрайды.

Отбасы — адам баласының өсіп-өнер алтын ұясы. Адамның өміріндегі ең қуанышты қызық дәурені осы отбасында өтіп жатады. Бала өмірінің алғашқы күнінен бастап ата-ана өздерінің негізгі борыштарын — тәрбие жұмысын атқаруға кіріседі.

Ата-ана да өздері жанұя құрған кезде бір-біріне шексіз сүйіспеншілікпен, махабббатық сезімдері табысқан кезде қалыптасады. Әке мен ананың арасындағы сыйластық, өзара түсінушілік, олардың бір-бірін ұғынысуы, сыйласуы, қандай мәселер болсын, материалдық, әлеуметтік, қоғамдық және әкономикалық мәселерді шешуде пайымды шешімдер тауып жатса, бұл отбасының берекесі мен берері де мол болатыны мәлім.Ата-аналардың балалары алдында олардың денсаулығының дұрыс жетіліп өсуін қамтамасыз ету, тәрбие беру, білім беру, үй болып, аяққа тұрып ел қатарына қосылып кетуін қамтамасыз ету сияқты міндеттерін орындауы, ал балалары алдында ата-анасын қамқорлыққа алып, сүйеніш болуы секілді міндеттері ұштасып жатады. Бүгінгі таңдағы отбасы тәрбиесінде қоғам ата-аналар алдына үлкен жауапкершілікті жүктеп отыр.Қоғамда отбасының алатын орны үлкен. Әрбір отбасы мүшесі – қоғамның мүшесі. Барлық қоғам мүшелері сияқты оның өзіндік көзқарасы, құқы бар. Отбасы қоғамның бөлшегі болғандықтан, 1993 жылдан бастап 15 мамыр – Халықаралық отбасы күні болып аталады. Отбасына қамқорлық – Республикамыздың негізгі міндеттерінің бірі. Қазақстан Республикасының Ата Заңының 27-бабында неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттің қорғауында болады деп көрсетілген. 2006 жыл – Қазақстан Республикасында Отбасы жылы болып жарияланды. ҚР Президенті Жарлығымен "Отбасы күні" Қазақстанда 8 қыркүйек күнітойланатын болды. Оның мақсаты – жанұялық құндылықтарды нығайту.

Неке – отбасын құрудың негізі болып табылады. Ерлі – зайыптылар арасындағы мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастарды туындататын отбасын құру мақсатымен, заңда белгіленген тәртіппен тараптардың ерікті және толық келісімі жағдайында жасалған еркек пен әйелдің арасындағы тең құқықтық одақты – неке деп түсінуіміз қажет. Отбасындағы қатынастар, негізінен, адамгершілік, ізгілік - өнегелік нормалары негізінде реттеледі. Бұл өзара құрмет, сүйіспеншілік, қамқорлық және имандылық қолдаудың көрінісі. Отбасылық өмір қалыбы, көбінесе ұлттық дәстүрлер мен әдет – ғұрыптарға сүйенеді (үлкендерді қадірлеу, отбасын қамтамасыз ету оның басшысы ретінде толықтай ер адамға жүктеледі, туысқандарды қадірлеп, құрметтеу)

Мәтінге тапсырмалар:

1-тапсырма. Мәтінді оқып аударыңыз.

2-тапсырма.Сұрақтар негізінде мәтінді мазмұндап беріңіз.

Отбасы дегенді қалай түсінесіз ?

Сіздің отбасыңызда кім басты рөл атқарады ?

Отбасы мәселесін негізінен кім шешеді ?

Отбасында ата аналарыңыз қандай өсиет айтады ?

3-тапсырма.«Отбасы» тақырыбына сұхбат құрастырып, жолдасыңызбен әңгімелесіңіз.

1-жаттығу. Көмекші есімдермен сөйлем  құрастырыңыз.

2- жаттығу. Мәтінде асты сызылған сөздерге сөйлем құраңыз.

3-жаттығу. Өлеңді жаттаңыз.

Ата-анаға көз қуаныш –

Алдына алған еркесі.

Көкірегінде көп жұбаныш,

Гүлденіп ой өлкесі.

Еркелік кетті

Ер жетті,

Не бітті ?

Оқытарсың молдаға оны,

Үйретерсің әрнені.

Медеу етіп ойы соны,

Жаны тыныштық көрмеді.

Жасында күтті,

Дәме етті,

Босқа өтті.

Ата көңілі жанбаса бір,

Артық өнер шықпаса,

Ел танымай, үй танып құр,

Шаруасына да ұқпаса.

Үміті қайда ?

Соны ойла,

Абайла !

Сүйер ұлың болса, сен сүй,

Сүйінерге жарар ол.

Сүйкімі жоқ құр масыл би –

Сүйретіліп өтер сол. (А. Құнанбаев)