Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тілменбаев .Т. Энтомология.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1.32 Mб
Скачать

Көбелектердің алдыңғы канаттары үзын, орта шсніндс 4 кара нүктесі бар, сүр түсті болады. Арткы канаттары алдыцгыларына Караганда снді, акшыл түсті, тек жисктсрі және жүйкслері гана кара. Қанаттарының өрісі 20-27 мм. Жүмырткасы сүттсй ак, сопакша, қабығы жылтыр, аздап «әжім» баскан, үзындығы 0,8 мм, сні 0,4 мм. Ересек жүлдызкүртының үзындығы 9 мм жетеді, аркасы акшыл-сүр, бауыр жагы акшыл. Арқасында денссін бойлай күңгірт нсмссе акшыл-коңыр түсті 3 жолак орналаскан. Басы коныркай-слры, көкірек калканы акшыл-сары түсті. Тыныс тесіктсрінің айналасм кара. Ұзындығы 15-16 мм. Қуыршагы акшылдау коңыр, кремастсрі

  1. 7 Тікенскті болады, олардың үштары түйрсуіш басы тәрізді жуан- тық келеді, қуыршактың үзындығы 9-12 мм, ол ак түсті тыгыз токылған пілләнің ішіндс жатады.

Зиянксс корсктенуін токтатқан ерссск жүлдызкүрт стадиясында то- пырактың үстіңгі кабатында кыстап шыгады да коктемде куыршаккл айналады. Көбелсктсрдің үшып шығуы күнбагыстың гүлдсну ксзсңінс тура келеді. Олар түнде ғана белсенді болады жәнс күрдслі гүлділср түкымдасына жататын әр түрлі өсімдіктердің, солардың ішіндс күнбағыстың гүл шырынымсн коректенсді. Жүмырткаларын гүлдін ішіне салады. Олардан шыккан жас жүлдызкүрттар алгашында гүлдін ішкі бөлімдсрімен коректснеді. Кейіннен олар (ІІІ-жаска көшксн соң) күнбағыс дәнінің сырткы кабығын ксміріп ішінс снеді дс, онын түкымын жартылай немесе түгелдей жеп қояды. Жүлдызкұрттар күнбағыстың дәндерімен катар оның зәмбілінің жисктсріндсгі жапы- рактарды да жейді, зәмбілдің түбінде көптеген жолдар салып, оны өрмек жіптерімен шырмап тастайды. Егер осы кезең жауын-шашынды болса, онда күнбагыстың зәмбілдері шіріп кстеді. Зиянксс жылына бір генерация беріп өсіп-өнеді.

Күнбағыс сүгені — Agapanthia dahli Rict. Қатту канаттылар (Coleoptera) отрядының сүген коңыздар (Cerambycidac) түкымдасына жатады. Ресейдің свропалык бөлігінде, Батыс Сібірдс, Қазакстанда таралған. Күнбағыстан баска максары дакылын закымдайды. Қоңыздың үзындыгы 19-21 мм, үстін қалың түк баскан, жылтыр кара түсті, басының мандай жэне тебе бөлімдеріндегі түктср жирсндсу са­ры түсті болады, мүртшалары денесінен үзын, 12 бунактан түрады. Жүмыртқалары цилиндр пішінді сүттей ак болады. Личинкаларынын үзындыгы 20-27 мм жетеді, аяктары болмайды, басы коңыр, дснссінін калган белімі саргылт-ақ түсті, аздап доғаша иілгсн.

Зиянкес ересек личинка фазасында күнбағыс өсімдігі сабагының тамырға жакын бөлімінің ішінде кыстап шыгады да, коктемде сол жсрде қуыршакка айналады. Ал коңыздар мамыр айының аяк ксзіндс шыгып, күнбағыстың жэне баска күрделі гүлді өсімдіктсрдің са- багында немесе жапырак сағағында корсктенеді. Ұрык бсздері пісіп- жетілген қоңыздар күнбағыстың, қалуеннің, шоңайнаның жэне баска өсімдіктердің сабағының ішіне жүмыртқалайды. Ол үшін үргашы коңыз сабақтың кабығын кеміріп өзегіне дсйін тссік жасап, жүмырткасын бір-бірден жскслеп сол тесікке салады. Өсімталдыгы — 230