Қорғаныс саласындағы орталық және жергілікті атқарушы органдардың функциялары, азаматтардың және ұйымдардың құқықтары мен міндеттері

8-бап. Орталық атқарушы органдардың қорғаныс саласындағы функциялары

Орталық атқарушы органдар өз құзыреті шегінде:

1. саланың жұмылдыру даярлығына, жұмылдыру мақсатындағы объектілерді,

қорғаныс мұқтажы үшін қажетті өнімдерді әзірлеу, өндіру, шығару және жөндеу жөніндегі қуаттарды жасауға, дамытуға және сақтауға қатысады және жұмылдырылатын резервтердің жинақталуын қамтамасыз етеді;

2) мемлекеттік қорғаныс тапсырысы тапсырмаларының орындалуын қамтамасыз етеді;

3) соғыс уақытында саланың тұрақты жұмыс істеу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады, оны соғыс уақыты жағдайындағы жұмыс режиміне көшіру жоспарларын әзірлейді;

4) ел аумағын жедел жабдықтау жөніндегі іс-шаралардың орындалуын ұйымдастырады;

5) азаматтық қорғаныс іс-шараларын ұйымдастырып, жүргізеді және ведомстволық бағынышты ұйымдардың оларды орындалуын қамтамасыз етеді;

6) республика халқын қорғанысқа даярлауға қатысады, Қазақстан Републикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы заңнамасының сақталуын бақылауды жүзеге асырады;

6. Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

11-тапсырма Қарамен жазылған сөздерді мағынасы жақын сөздермен ауыстырып, жазыңыз

Ерек туған ер Мәлік

Ақмола топырағынан шыққан Кеңестер Одағының 27 батырының ішінде Мәлік Габдуллиннің тұлғасы жаратушы сый еткен асыл алмастың қырларындай жан-жақтылығымен жарқырай көрінеді.

Мәлік ағамыздың Отан қорғаудағы ерліктерін бүгінгі ұрпаққа үнемі айтып отыру қажет. Ол кісі шын мәніндегі көзсіз батыр еді. Жүрегі таза, жақсылығы ұшан-теңіз, мейірімі мұхиттай жан майданда ерлікті көзге түсейін, атақ алайын деп жасамаған болатын. Мәлік Отанын, қазақ деген халқын шын сүйген еді. Оның осы қасиеттері бейбіт уақытта да көрініс тапты. Жеңістен соң үлкен қызметтерде істеді. Қандай биіктерге шықса да, қарапайым қалпынан, жұртын, мемлекетін ойлаудан және сол жолдарда жанқиярлықпен еңбек жасаудан жаңылған жоқ. Академик, ғылым докторы, мемлекет, қоғам қайраткері бола жүріп, кісіге, маңына үнемі жақсылық нұрын шашумен болды ағамыз.

12-тапсырма Берілген мәтінді оқып шығып, синонимдерді теріп жазыңыз

Аэроұтқыр әскері – айрықша құрылым

Аэроұтқыр әскерлері – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысының резерві. Аэроұтқыр әскерлері - кез келген уақытта, кез келген жерде, күн демей-түн демей соғыс ошағы тұтанған жерге ең алдымен жететін әскери құрам. Негізгі міндеті - өте шапшаң жиналып, көзделген нысанаға әуе арқылы жету. Елімізді, кең байтақ жерімізді жаудан қорғау. Сарбаздардың әскери міндеттері жауаптылықты, ептілік пен қырағылықты, сақтықты, керек кезінде өжеттікті қажет ететін аса жауапты қызмет.

13-тапсырма Берілген мәтінді түсініп, оқып шығыңыз. Асты сызылған тірек сөздердің мағынасын ашып, түсіндіріп жазыңыз

Қазақстан – 2030

Біз қуатты сыртқы күштер келешегімізді айқындауға сөзсіз елеулі рөл атқаратын күннен-күнге өсе түскен ауқымдану мен ұлғайып келе жатқан өзара тәуелділік дәуірінде өмір сүріп отырмыз.

Егер біз өз ниетімізді байсалды ұстансақ және пайымды да парасатты болсақ, өз дамуымыздың ішкі және сыртқы факторларын бүкпесіз талдап-таразылауға қабілетті болсақ, онда біздің жалпы топтасуымыз, өз тарихымыз бен ерекше жағдайларымыз негізінде дұрыс жолды таңдап алу мүмкіндігіміз де бар.

4-сабақ

Лексикалық тақырып: Экономика. Ішкі және сырқы сауда. Ақша-кредит саясаты. Банк жүйесі. Ұлттық валюта.

Грамматикалық тақырып: Болымсыздық категориясы.

Лексикалық қор

Ойтүрткі:

1. Экономика дегенді қалай түсінесіз?

2. Банк жүйесі туралы не айта аласыз?

3. Ұлттық валюта жайлы өз ойыңызды айтыңыз.

1 - тапсырма Мәтінмен танысыңыз

Экономиканы табиғатпен салыстыруға болады. Экономика да, табиғат та объективті. Экономика заңдары табиғат заңдарымен тығыз байланысты, ол да объективті. Егер табиғатты түсінбесек, табиғат байлығын игере алмаймыз. Экономика да солай: егер экономиканы білсек, ол бізге байлық, пайда әкеледі.

Экономика – бұл үй шаруашылығын игеру, басқару өнері дегенді білдіретін көне грек сөзі. Бір сөзбен айтсақ, экономика дегеніміз - өзіміздің тұрмысымыз.

Базарға шыққанда кімнің тауарын аласыз, кімге сатасыз, қанша аласыз, бәрін есептеу – экономика. Мамандық таңдау кезінде сіз ойлайсыз, қай мамандық қоғамға көбірек қажет – сіз оны да есептейсіз. Күнделікті өмірде қандай мамандарға сұраныс көп, дәрігер ме, экономист пе, заңгер ме, оқытушы ма, инженер ме - мұны білу де – экономика, яғни экономиканы білмесек, тұрмысымыз төмендей береді.

Экономика сіз өмірге келгеннен бастап-ақ өміріңізге араласа бастайды. Бала дүниеге келеді, ата-ана қуанып, той жасайды немесе нәрсе – сол балаға қарапайым нәрсе киім алу керек, ол да белгілі мөлшердегі ақшаны қажет етеді. Ол бала өседі, мектепке барады, университетте оқиды, ол да – ақша. Жігіт үйленеді, ол үшін кішкентай мемлекет пайда болады. Ал кішкентай мемлекетті басқару - үлкен өнер. Шетелде жастар үйленген кезде некелік шартқа тұрады. Кәдімгі екі мемлекет сияқты. Шартта көп мәселе қамтылады: болашағымыз бала десек, некелік шартта сол баланың болашағына дейін ойластырылған. Яғни ұрпаққа нені қалдырамын, ұрпағым нені жалғастырады деп ойлау да – экономика.

Ал ұрпақ үшін күрес, ұрпақ үшін еңбек ету, өмір сүру - ол да экономика, себебі сіз баланы жеткізу, аяғынан тұрғызу үшін, көп нәрсені есептейсіз, сіз ауырмауды ойлайсыз, шаршамауды ойлайсыз, бала үшін өзіңіздің күшті болуыңызды ойлайсыз, сонымен өзіңді ойлау, денсаулығыңды ойлау – бәрі де экономика.

Тағы да қысқа айтар болсақ, экономика – байлыққа, бақытқа, тыныштыққа барар жол.

2 - тапсырма

1. Мәтіннен таныс емес сөздерді теріп жазыңыз, сөздіктен аудармасын іздеңіз.

2. Тірек сөздерді теріп жазыңыз

3. Мәтін бойынша сұрақтар дайындаңыз

3 - тапсырма Көршіңізбен әңгімелесіңіз. «Экономика» тақырыбы бойынша сұхбатты жалғастырыңыз

- «Экономика» сөзі қандай мағынаны білдіреді?

- ..............................................................................

- «Экономика» сөзі қай тілден енген?

- .................................................................................

- Еліміздің экономикасын дамыту үшін не істеу керек?

- ........................................................................................................

- Үй шаруашылығында үнемдеуді қалай ұйымдастыруға болады?

- .......................................................................................................................

- Отбасы бюджетін қалай ұйымдастыру қажет.

- .......................................................................................................................

4 - тапсырма. Диаграмманы толтырыңыз