24.Сапа пирамидасы (tqm — Total Quality manage ment).Жобаның сапасы. Бағаланатын жобаның сипаттамалары.

Өнім сапасын қамтамасыз ету жүйесі өнімнің өмірлік циклінің(сапа спиралі) барлы кезеңдеріне таралады жəне берілген талапқа сəйкес сапалы өнім шығаруды қамтамасыз ететін іс-əрекеттер мен жаңдайларды жоспарлауды қамтиды. Жоспарланған шаралар, сапаны қамтамасыз ету жоспарына кіреді, ал жоспар бір белгілі өнімге жасалады.

Жүйелі енгізілетін шаралар сапаны қамтамасыз ету жұмыстарынан тұрады, оларды ұжым тұрақты немесе мезгілді іске асырады.

Сапа өндірістің барлық деңгейлерінің қосындысы болуы қажет жəне тұтынушының жақсы ұйымдастырылған өндіріс менеджментіне бағытталуы қажет. Сапа пирамида ретінде берілуі мүмкін(4 сурет). Пирамидада көрсетілгендей, ең соңында өнім сапасы тұр. Оған мекеменің барлық ісəрекеттері негізделеді.

4 сурет. Сапа пирамидасы

Пирамида төбесінеTQM (Total Quality Management) тұр– сапа тоталды менеджменті, ол тек қана сапаны басқаруды ғана қамтымайды, онымен қатар сапаны толық қамтамасыз етеді.

25.Абсолютті көрсеткіштер мәні (эталонды және ақаулы). Абсолютті көрсеткіштердің Р-сандық мәнің анықтаудың экспертті әдісі.

Жоба қасиеттердің абсолюттік көрсеткіштерінің сандық мәндері Рэт және Рбр жобаның соңғы толық немесе жекеленген ағаш бөліктері қабатында, сараптамалық немесе эксперттік емес әдістермен анықталады. Р мен эксперттік емес әдісте жобаның тиісті қасиеті қарапайым немесе квазиқарапайым болғанда анықталады. Мұндай жағдай толық және жекелеген ағаш бөліктерінің көптеген қасиеттеріне тән. Бұл жағдайларда Р сандық мәні техникалық қызметкердің немесе бағалау тобының мүшесі анықталады. Бұл ретте, қасиеттерінің сипатына байланысты Р анықтау үшін төрт түрлі экспертті емес қолдануы мүмкін:деректі, талдамалық, физикалық өлшеу, қарапайым санау. Бұл әдістер жеке-жеке, сондай-ақ бір-бірімен белгілі бірконбинацияда қолдануы мүмкін.

26. Технология сапасы. Өндіру процессі кезінде өнім сапасының, технология сапасының параметрлерімен байланысы: дәлділік пен тұрақтылық.

27.Өлшеу сапасының көрсеткіштері, рұқсат етілген қателіктер. Кездейсоқ қателіктерді бақылау нәтижелерін өңдеу.

Машиналар сапасын өлшеу техникасын қолданбай қорынтындылау мүмкін емес, яғни әрбір өнімді өндеп шығару кезінде өлшеу жұмыстары қажет.

Өлшеу кезінде қолданылатын өлшеу аспаптары дәлдікті баламаланған, өлшем бірліктерін дәлдікті беруін қамтамасыз ететін, уақытылы тексерілген болса, сол кезде дайын өнімнің өлшемдері (есептеу немесе стандарттау негізінде орнатылған) дұрыс болады.

Еліміздің өндіріс кәсіпорындарында өзара ауыстырымдылық негізінде мамандандыру және кооперация атқару үшін, өлшеулердің қажетті дәлдігін және өлшеу бірлігін қамтамасыз ету қажетті.

Өлшеу бірлігі дегеніміз  өлшеу жұмыстары заңды орнатылған өлшем бірліктерімен және нормаланған дәлдікпен анықталған нәтижелер.

Ұзындық өлшемдерін беру және оларды тексеру әдістері жүйесі ғылыми дәлелденген және ол  Мемлекеттік өлшеу жүйесінің бөлігі болып табылады.

Осы жүйеге байланысты барлық өлшеу жабдықтары келесі  топтарға бөлінеді: физикалық мәндер эталондары,  үлгілі мөлшерлер және аспаптар, жұмысшы мөлшерлер және аспаптар

Метрологиялық қамтамасыз етудің сапасы- бұл өлшеу нәтижелеріне бақылау талаптарын өанағаттандыратын , тексеріс пен сынау жүргізу қабілеттігін беретін метрологиялық қамтамасыз етудіңсапасына әсер етуқасиеті бойынша әрекет үш бағытта болуы мүмкін : өлшеу сапасын қамтамасыз ету, сапаны басқару, метрологиялық қамтамасыз етусапасын жоғарылату. Өлшеу сапасы мен өнім сапасыныңарқасында тікелей байланыс бар : егер өлшеу сапасы технологиялық үрдіс сапасына жауап бермесе, өнім сапасының да жоғары болатындығын күту қажет емес. Өнімнің жоғары сапасын қамтамасыз етумәселесі бұл келесі жағдайларда материалдар мен жиынтықтаушы бұйым параметрлерін өлшеу мәселесі, тапсырылған технологиялық режимжерінде ұстап тұру болады, яғни өлшеу нәтижелері үрдістіркттеуге пайдаланылатын технологиялық өлшеу.

Өлшеу сенімділігі өлшеу нәтижесіне деген сенімділік деңгейін айтады. Ауытқу бағасының сенімділігін ықтималдылық теориясы және және математикалық статистика заңдары негізінде анықталады. Бұл әр бір нақты жағдай үшін ауытқуы қажетті сенімділікпен тапсырылған шекарадан аспайтын нәтиже алуды қамтамасыз ететін өлшеу тәсілдері мен әдістерін таңдауға мүмкіндік береді